Właściwości farmakokinetyczne leku Hiconcil combi

Hiconcil combi zawiera dwie substancje czynne – amoksycylinę (875 mg) oraz kwas klawulanowy (125 mg) w formie tabletek powlekanych. W celu zrozumienia pełnego profilu farmakokinetycznego leku konieczne jest przeanalizowanie procesów dotyczących obu tych składników, które wzajemnie uzupełniają swoje działanie terapeutyczne.¹

Wchłanianie (absorbcja)

Amoksycylina oraz kwas klawulanowy ulegają całkowitej dysocjacji w wodnych roztworach o pH występującym fizjologicznie w organizmie. Po podaniu doustnym obie substancje charakteryzują się szybkim i dobrym wchłanianiem. Proces ten przebiega optymalnie, gdy lek zostaje przyjęty na początku posiłku.²

Biodostępność zarówno amoksycyliny, jak i kwasu klawulanowego po podaniu doustnym wynosi około 70%. Co istotne, krzywe stężeń obu składników w osoczu przebiegają podobnie, a czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (T_max) wynosi około 1 godziny.³

Stężenia amoksycyliny i kwasu klawulanowego w surowicy po podaniu preparatu złożonego są porównywalne do tych uzyskiwanych po oddzielnym podaniu równoważnych dawek poszczególnych substancji czynnych.⁴

Parametry farmakokinetyczne

W badaniu, w którym Hiconcil combi (tabletki 875 mg + 125 mg, dwa razy na dobę) podawano na czczo grupom zdrowych ochotników, uzyskano następujące wyniki farmakokinetyczne:⁵

* Mediana (zakres)

Dystrybucja

Wiązanie z białkami osocza dotyczy około 18% amoksycyliny i 25% kwasu klawulanowego w odniesieniu do całkowitej ilości leku w osoczu. Objętość dystrybucji wynosi w przybliżeniu 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny oraz około 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego.⁶

Po podaniu dożylnym obie substancje czynne wykrywane są w różnorodnych tkankach i płynach ustrojowych, między innymi w:⁷

• pęcherzyku żółciowym
• tkankach narządów jamy brzusznej
• skórze
• tkance tłuszczowej
• mięśniach
• płynie maziowym
• płynie otrzewnowym
• żółci
• ropie

Istotnym ograniczeniem dystrybucyjnym jest niedostateczne przenikanie amoksycyliny do płynu mózgowo-rdzeniowego.⁸ Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały znaczącej retencji tkankowej pochodnych żadnego ze składników leku.⁹

Zarówno amoksycylina, jak i kwas klawulanowy przenikają przez barierę łożyskową.¹⁰ Amoksycylina, podobnie jak większość penicylin, jest wykrywalna w mleku kobiecym. Również kwas klawulanowy może być wykryty w mleku kobiecym, choć w ilościach śladowych.¹¹

Metabolizm

Amoksycylina podlega częściowemu metabolizmowi, w wyniku którego jest wydalana z moczem w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego. Ilość ta stanowi równowartość 10-25% początkowej dawki amoksycyliny.¹²

Kwas klawulanowy u ludzi podlega w dużym stopniu procesom metabolicznym i jest eliminowany wieloma drogami: przez nerki (z moczem), z kałem oraz w formie dwutlenku węgla wydalanego z powietrzem wydechowym.¹³

Eliminacja

Główną drogą eliminacji amoksycyliny są nerki, podczas gdy kwas klawulanowy jest wydalany zarówno przez mechanizmy nerkowe, jak i pozanerkowe.¹⁴

U osób zdrowych średni okres półtrwania w fazie eliminacji amoksycyliny z kwasem klawulanowym wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity około 25 l/h.¹⁵

Analiza wydalania obu składników wskazuje, że:¹⁶

• Około 60-70% amoksycyliny i 40-65% kwasu klawulanowego wydala się w postaci niezmienionej z moczem w ciągu pierwszych 6 godzin od momentu podania pojedynczej dawki.
• W okresie 24 godzin wydalanie z moczem wynosi 50-85% amoksycyliny i 27-60% kwasu klawulanowego, przy czym największa ilość kwasu klawulanowego jest wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu.¹⁷

Istotne jest, że jednoczesne podanie probenecydu opóźnia wydalanie amoksycyliny, ale nie ma wpływu na nerkowe wydalanie kwasu klawulanowego.¹⁸

Wpływ czynników fizjologicznych na farmakokinetykę

Wiek

Analiza wpływu wieku na farmakokinetykę Hiconcilu combi wskazuje na następujące zależności:¹⁹

• Małe dzieci (3 miesiące – 2 lata): okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji nie różni się od wartości obserwowanych u dzieci starszych i u dorosłych.
• Noworodki i wcześniaki (pierwszy tydzień życia): z powodu niedojrzałości nerkowej drogi wydalania, lek nie powinien być podawany częściej niż dwa razy na dobę.²⁰
• Pacjenci w podeszłym wieku: u tych pacjentów istnieje większe prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek, co wymaga starannego doboru dawek i może wskazywać na potrzebę monitorowania funkcji nerek.²¹

Płeć

Przeprowadzone badania nie wykazały znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę amoksycyliny lub kwasu klawulanowego po doustnym podaniu leku Hiconcil combi u zdrowych mężczyzn i kobiet.²²

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym zmniejsza się proporcjonalnie do stopnia niewydolności nerek. Zmniejszenie klirensu jest wyraźniej zauważalne w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, co wynika z faktu, że proporcjonalnie większa część amoksycyliny jest wydalana drogą nerkową.²³

W związku z powyższym, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy starannie dobierać dawki, aby zapobiegać niepożądanej kumulacji amoksycyliny, jednocześnie utrzymując odpowiednie stężenia terapeutyczne kwasu klawulanowego.²⁴

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby stosowanie leku Hiconcil combi wymaga szczególnej ostrożności. Rekomendowane jest regularne monitorowanie funkcji wątroby podczas terapii u tych pacjentów.²⁵