Wprowadzenie farmakologiczne

Groprinosin Forte zawierający 1000 mg inozyny pranobeksu stanowi kompleks inozynowy zawierający inozynę oraz 4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy w stosunku molarnym 1:3. Ze względu na złożoną strukturę chemiczną, każda składowa leku charakteryzuje się odrębnymi właściwościami farmakokinetycznymi, co wpływa na jego profil dystrybucji i metabolizmu w organizmie.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym inozyna pranobeks charakteryzuje się szybkim i niemal kompletnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Badania wykazały, że substancja czynna wchłania się natychmiast i w wysokim stopniu (90%) z przewodu pokarmowego, po czym szybko pojawia się we krwi krążącej. Porównanie biodostępności po podaniu doustnym i dożylnym wykazało, że 94-100% składników aktywnych, takich jak N,N-dimetylamino-2-propanol (DIP) oraz kwas p-acetamidobenzoesowy (PacBA), jest wykrywanych w moczu po podaniu doustnym u małp Rhesus, co potwierdza wysoką biodostępność leku.²

Dystrybucja

Badania przy użyciu materiału znakowanego radioaktywnie pozwoliły określić profil dystrybucji leku w organizmie. Po podaniu inozyny pranobeksu u małp, radioaktywny znacznik był wykrywany w wielu narządach, przy czym najwyższą aktywność promieniotwórczą odnotowano w następujących tkankach (w kolejności malejącej): nerki, płuca, wątroba, serce, śledziona, jądra, trzustka, mózg i mięśnie szkieletowe. Taki profil dystrybucji wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w organizmie, z predylekcją do tkanek o wysokim przepływie krwi i intensywnym metabolizmie.³

Metabolizm

Metabolizm inozyny pranobeksu jest złożonym procesem ze względu na obecność kilku składowych w kompleksie. Badania farmakokinetyczne u ludzi, przeprowadzone po doustnym podaniu jednego grama inozyny pranobeksu, wykazały następujące stężenia składników w osoczu:

• DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol): 3,7 μg/ml po 2 godzinach od podania
• PacBA (kwas p-acetamidobenzoesowy): 9,4 μg/ml po 1 godzinie od podania

W badaniach nad tolerancją dawki u ludzi monitorowano również stężenie kwasu moczowego, który jest produktem przemian inozyny zawartej w leku. Maksymalny wzrost stężenia kwasu moczowego nie wykazywał zależności liniowej i wahał się w zakresie +10% między 1. a 3. godziną po podaniu, co sugeruje złożony mechanizm metabolizmu tej składowej.⁴

Główne szlaki metaboliczne

Metabolizm poszczególnych składowych inozyny pranobeksu przebiega odmiennymi szlakami:

• DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol): głównym metabolitem u ludzi jest N-tlenek
• PacBA (kwas p-acetamidobenzoesowy): głównym metabolitem jest o-acyloglukuronid
• Składowa inozynowa: metabolizowana w procesie degradacji puryn do kwasu moczowego, ksantyny i hipoksantyny

U zwierząt po doustnym podaniu tabletek do 70% podanej dawki inozyny można odzyskać w moczu w postaci kwasu moczowego, natomiast pozostała ilość jest wydalana jako metabolity – ksantyna i hipoksantyna.⁵

Eliminacja

Eliminacja składników inozyny pranobeksu odbywa się głównie przez nerki. Badania farmakokinetyczne wykazały, że 24-godzinne wydalanie PAcBA oraz jego głównego metabolitu z moczem w warunkach stanu równowagi, przy dawkowaniu 4 g na dobę, wynosiło w przybliżeniu 85% podanej dawki. W przypadku DIP, 95% radioaktywności związanej z tą składową odzyskano z moczem w postaci niezmienionego DIP oraz jego N-tlenku.⁶

Okres półtrwania

Poszczególne składniki inozyny pranobeksu charakteryzują się różnymi okresami półtrwania w fazie eliminacji:

• DIP (N,N-dimetylamino-2-propanol): okres półtrwania wynosi 3,5 godziny
• PAcBA (kwas p-acetamidobenzoesowy): okres półtrwania wynosi 50 minut

Tak zróżnicowane czasy półtrwania wskazują na odmienną kinetykę eliminacji poszczególnych składowych leku.⁷

Biodostępność

Badania biodostępności, wyrażonej jako pole pod krzywą stężenia w czasie (AUC), wykazały wysoki odsetek odzyskiwania poszczególnych składników inozyny pranobeksu w warunkach stanu równowagi:

Wysokie wartości odzysku z moczem oraz parametrów AUC potwierdzają dobrą biodostępność składników inozyny pranobeksu po podaniu doustnym.^{90% spodziewanej wartości. Odsetek odzyskiwanej składowej DIP oraz jej metabolitu wynosił >76%. Osoczowy AUC wynosił >88% dla DIP oraz >77% dla PAcBA.”>8}