Właściwości farmakodynamiczne
Glukoza 40 Braun 400 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne glukozy

Glukoza 40 Braun należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako roztwory do żywienia pozajelitowego, węglowodany (kod ATC: B05B A03). Jest to wysokostężony roztwór zawierający 400 mg/ml glukozy (co odpowiada 440 g glukozy jednowodnej w 1000 ml). Roztwór charakteryzuje się wysoką wartością energetyczną wynoszącą 6700 kJ/l (1600 kcal/l) oraz osmolarnością teoretyczną 2200 mOsm/l.¹

Mechanizm działania

Glukoza stanowi naturalny substrat dla komórek organizmu i podlega metabolizmowi we wszystkich tkankach. W warunkach fizjologicznych jest najważniejszym źródłem węglowodanów dostarczającym energii o wartości kalorycznej około 17 kJ/g (4 kcal/g). Jest substancją niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania tkanek o szczególnych wymaganiach metabolicznych, takich jak:²

• Tkanka nerwowa – neurony wykorzystują glukozę jako podstawowe źródło energii do podtrzymania funkcji elektrycznych
• Erytrocyty – czerwone krwinki są całkowicie zależne od glikolizy w produkcji ATP
• Rdzeń nerek – wymaga stałego dostępu do glukozy dla zachowania prawidłowych funkcji

W prawidłowych warunkach fizjologicznych stężenie glukozy we krwi utrzymuje się w zakresie 60-100 mg/100 ml (3,3-5,6 mmol/l) na czczo.³

Działanie farmakodynamiczne

Glukoza pozajelitowa pełni w organizmie dwie główne funkcje: 1) utrzymanie właściwego stężenia glukozy we krwi oraz 2) uczestniczenie w syntezie istotnych komponentów dla organizmu. Metabolizowana jest do glikogenu, który stanowi formę magazynowania węglowodanów w tkankach, głównie w wątrobie i mięśniach.⁴

W regulacji stężenia glukozy we krwi zasadniczą rolę odgrywają cztery główne hormony:⁵

• Insulina – obniża poziom glukozy we krwi, stymulując jej wychwyt przez komórki i syntezę glikogenu
• Glukagon – podwyższa stężenie glukozy poprzez stymulację glikogenolizy i glukoneogenezy
• Glikokortykosteroidy – długofalowo zwiększają stężenie glukozy poprzez nasilenie glukoneogenezy
• Katecholaminy – zwiększają uwalnianie glukozy w sytuacjach stresu metabolicznego

Uwarunkowania optymalnego metabolizmu glukozy

Optymalne zużytkowanie podawanej glukozy jest ściśle uzależnione od dwóch głównych czynników: prawidłowego stężenia elektrolitów oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Szczególnie kwasica metaboliczna może znacząco zaburzać tlenowy metabolizm glukozy, prowadząc do jej nieprawidłowej utylizacji.⁶

Istnieje ścisła zależność między metabolizmem glukozy a gospodarką elektrolitową organizmu. Infuzja roztworu glukozy może prowadzić do zwiększonego zapotrzebowania na następujące elektrolity:⁷

• Potas – niezbędny do prawidłowego transportu glukozy do komórek
• Magnez – kofaktor wielu enzymów uczestniczących w metabolizmie glukozy
• Fosforany – wykorzystywane w procesie fosforylacji glukozy

Ze względu na te zależności konieczne może być systematyczne monitorowanie parametrów elektrolitowych i ich uzupełnianie według potrzeb. Brak odpowiedniej suplementacji elektrolitów podczas infuzji glukozy może skutkować poważnymi konsekwencjami klinicznymi, takimi jak zaburzenia czynności mięśnia sercowego oraz zaburzenia neurologiczne.⁸