Specjalne ostrzeżenia
Gerodaza

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Gerodaza

Lek Gerodaza (azacytydyna) wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na potencjalne działania niepożądane i ryzyko związane z jego stosowaniem. Poniżej przedstawiono kluczowe aspekty bezpieczeństwa, które wymagają monitorowania podczas terapii tym produktem leczniczym.¹

Toksyczność hematologiczna

Leczenie azacytydyną wiąże się z wysokim ryzykiem wystąpienia toksyczności hematologicznej, w szczególności w okresie pierwszych dwóch cykli terapeutycznych. Najczęstsze manifestacje obejmują niedokrwistość, neutropenię oraz trombocytopenię. W celu właściwego monitorowania toksyczności oraz odpowiedzi na leczenie konieczne jest regularne wykonywanie pełnej morfologii krwi. Badanie to należy przeprowadzać obligatoryjnie przed każdym cyklem leczenia, a w razie potrzeby częściej.²

Po zastosowaniu rekomendowanej dawki w pierwszym cyklu, w kolejnych możliwa jest konieczność redukcji dawki lub opóźnienia jej podania w zależności od uzyskanych wartości nadiru oraz odpowiedzi hematologicznej. Pacjent powinien zostać dokładnie poinstruowany o konieczności natychmiastowego zgłaszania epizodów gorączkowych. Zarówno pacjenci, jak i lekarze prowadzący terapię powinni zwracać szczególną uwagę na objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazujące na krwawienie.³

Zaburzenia czynności wątroby

Dotychczas nie przeprowadzono formalnych badań oceniających bezpieczeństwo stosowania azacytydyny u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z rozległą chorobą nowotworową o charakterze przerzutowym. U takich pacjentów odnotowywano przypadki postępującej choroby wątroby, prowadzącej do śpiączki wątrobowej i zgonu podczas terapii azacytydyną. Ryzyko to jest szczególnie wysokie u osób z wyjściowym stężeniem albumin w surowicy poniżej 30 g/l.<sup data-drug="Gerodaza" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Nie przeprowadzono formalnych badań z udziałem pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. U pacjentów z rozległym obciążeniem nowotworem z powodu choroby przerzutowej, zgłaszano występowanie postępującej choroby wątroby prowadzącej do śpiączki wątrobowej i śmierci podczas leczenia azacytydyną, w szczególności u pacjentów z początkowym stężeniem albuminy w surowicy 4

Należy podkreślić, że azacytydyna jest bezwzględnie przeciwwskazana u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami złośliwymi wątroby.⁵

Niewydolność nerek

W trakcie leczenia azacytydyną, zwłaszcza w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami, raportowano występowanie zaburzeń czynności nerek o różnym nasileniu – od podwyższonego stężenia kreatyniny w surowicy aż po niewydolność nerek i zgon. Odnotowano również przypadki nerkowej kwasicy cewkowej u pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową leczonych azacytydyną w połączeniu z etopozydem. Stan ten charakteryzował się obniżeniem stężenia dwuwęglanów w surowicy poniżej 20 mmol/l, zasadowym odczynem moczu oraz hipokaliemią (stężenie potasu w surowicy poniżej 3 mmol/l).<sup data-drug="Gerodaza" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="Zaburzenia czynności nerek, począwszy od podwyższonego stężenia kreatyniny w surowicy aż po niewydolność nerek i śmierć, były zgłaszane u pacjentów leczonych dożylnie azacytydyną w skojarzeniu z innymi chemioterapeutykami. Dodatkowo, u 5 pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (ang. Chronic Myelogenous Leukaemia, CML), leczonych azacytydyną i etopozydem, rozwinęła się nerkowa kwasica cewkowa, zdefiniowana jako obniżenie stężenia dwuwęglanów w surowicy do < 20 mmol/l, któremu towarzyszyły mocz zasadowy i hipokaliemia (stężenie potasu w surowicy 6

W przypadku stwierdzenia niewyjaśnionego obniżenia stężenia dwuwęglanów w surowicy poniżej 20 mmol/l lub wzrostu stężenia kreatyniny czy azotu mocznikowego (BUN), zaleca się redukcję dawki azacytydyny lub opóźnienie jej podania. Pacjenci powinni być poinstruowani o konieczności natychmiastowego zgłaszania personelowi medycznemu wystąpienia skąpomoczu lub bezmoczu.<sup data-drug="Gerodaza" data-section="Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania" title="W przypadku wystąpienia niewyjaśnionego obniżenia stężenia dwuwęglanów w surowicy (7

U pacjentów z niewydolnością nerek zaleca się szczególnie uważne monitorowanie toksyczności, pomimo braku istotnych klinicznie różnic w częstości występowania działań niepożądanych w porównaniu z pacjentami z prawidłową funkcją nerek. Wynika to z faktu, że azacytydyna i/lub jej metabolity są eliminowane głównie przez nerki.⁸

Monitorowanie laboratoryjne

Przed rozpoczęciem leczenia azacytydyną oraz przed każdym kolejnym cyklem terapeutycznym konieczne jest przeprowadzenie następujących badań laboratoryjnych:

• Próby czynnościowe wątroby
• Oznaczenie stężenia kreatyniny w surowicy
• Oznaczenie stężenia dwuwęglanów w surowicy
• Pełna morfologia krwi

Pełną morfologię krwi należy wykonywać tak często, jak to konieczne do monitorowania odpowiedzi na leczenie i toksyczności, jednak nie rzadziej niż przed rozpoczęciem każdego cyklu leczenia.⁹

Choroby serca i płuc

Pacjenci z ciężką zastoinową niewydolnością serca, klinicznie niestabilną chorobą serca lub chorobą płuc w wywiadzie byli wykluczeni z głównych badań rejestracyjnych (AZA PH GL 2003 CL 001 oraz AZA-AML-001), co oznacza, że bezpieczeństwo i skuteczność azacytydyny w tej grupie chorych nie zostały jednoznacznie ustalone.¹⁰

Najnowsze dane pochodzące z badań klinicznych wskazują na istotne zwiększenie częstości zdarzeń sercowych związanych ze stosowaniem azacytydyny u pacjentów z chorobami serca i płuc w wywiadzie. W związku z tym zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności przy przepisywaniu azacytydyny tym pacjentom. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie jego trwania należy rozważyć wykonanie kompleksowej oceny wydolności układu krążeniowo-oddechowego.¹¹

Martwicze zapalenie powięzi

U pacjentów leczonych azacytydyną raportowano przypadki martwiczego zapalenia powięzi, w tym przypadki zakończone zgonem. W przypadku rozpoznania tego powikłania należy natychmiast przerwać podawanie azacytydyny i bezzwłocznie wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne.¹²

Zespół rozpadu guza

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z dużą masą guza przed rozpoczęciem leczenia, gdyż są oni narażeni na wystąpienie zespołu rozpadu guza. Chorzy ci powinni być dokładnie monitorowani, należy również zastosować u nich odpowiednie środki ostrożności.¹³

Zespół różnicowania

U pacjentów otrzymujących azacytydynę w postaci wstrzyknięć raportowano przypadki zespołu różnicowania (znanego również jako zespół kwasu retinowego). Jest to potencjalnie śmiertelne powikłanie, którego objawy kliniczne mogą obejmować:

• Niewydolność oddechową
• Nacieki w płucach
• Gorączkę
• Wysypkę
• Obrzęk płuc
• Obrzęk obwodowy
• Szybki przyrost masy ciała
• Wysięk do opłucnej
• Wysięk do osierdzia
• Niedociśnienie
• Zaburzenia czynności nerek

W przypadku wystąpienia pierwszych objawów przedmiotowych i podmiotowych wskazujących na zespół różnicowania, należy rozważyć wdrożenie leczenia dużymi dawkami kortykosteroidów podawanych dożylnie oraz monitorowanie parametrów hemodynamicznych. Zaleca się rozważenie czasowego przerwania stosowania azacytydyny do czasu ustąpienia objawów. W przypadku ponownego wystąpienia objawów po wznowieniu leczenia należy zachować szczególną ostrożność.¹⁴