Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Finaride

Dane przedkliniczne dotyczące finasterydu, uzyskane w wyniku standardowych badań toksykologicznych, genotoksycznych i kancerogennych, nie wykazały szczególnego zagrożenia dla ludzi. Badania te obejmowały ocenę toksyczności po wielokrotnym podaniu, potencjału genotoksycznego oraz działania rakotwórczego.¹

Toksyczność reprodukcyjna u samców

W badaniach toksyczności reprodukcyjnej przeprowadzonych na samcach szczurów zaobserwowano następujące zmiany związane z podstawowym działaniem farmakologicznym finasterydu:²

• Zmniejszenie masy gruczołu krokowego
• Zmniejszenie masy pęcherzyków nasiennych
• Redukcja wydzielania w obrębie dodatkowych gruczołów płciowych
• Obniżenie wskaźnika płodności

Kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jednoznacznie określone.³

Wpływ na rozwój płodów

Badania wpływu finasterydu na rozwój płodów wykazały zależny od dawki wpływ na męskie potomstwo samic szczurów eksponowanych na lek w okresie ciąży. U potomstwa płci męskiej obserwowano spodziectwo (wada rozwojowa cewki moczowej) z częstością występowania od 3,6% do 100%, zależnie od zastosowanej dawki, przy minimalnej dawce wynoszącej 100 µg/kg mc./dobę.⁴

U męskiego potomstwa samic szczurów, które otrzymywały finasteryd w dawkach niższych niż zalecane dla ludzi, zaobserwowano dodatkowo:⁵

• Zmniejszoną masę gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych
• Opóźnione oddzielanie się napletka
• Przemijające powiększenie brodawek sutkowych
• Skrócenie odległości odbytowo-płciowej

Okres krytyczny dla wywołania powyższych skutków u szczurów określono na 16.-17. dzień ciąży.⁶

Mechanizm działania i konsekwencje teratogenności

Obserwowane zmiany rozwojowe są znanym efektem farmakologicznym inhibitorów 5α-reduktazy typu II. Wiele z tych zmian, szczególnie spodziectwo, obserwowanych u samców szczura narażonych na działanie finasterydu w okresie życia płodowego, przypomina zmiany opisywane u niemowląt płci męskiej z genetycznie uwarunkowanym niedoborem 5α-reduktazy typu II.⁷

Z uwagi na potencjalne działanie teratogenne, stosowanie finasterydu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę. U potomstwa płci żeńskiej nie zaobserwowano żadnych nieprawidłowości związanych z ekspozycją na jakiekolwiek dawki finasterydu w okresie prenatalnym.⁸

Badania na małpach rhesus

Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów 5α-reduktazy typu II, po podaniu finasterydu ciężarnym samicom szczura obserwowano feminizację płodów męskich.⁹

W badaniach przeprowadzonych na ciężarnych samicach małp rhesus, dożylne podawanie finasterydu w dawkach do 800 ng na dobę przez cały okres rozwoju zarodkowego i płodowego nie spowodowało wad u płodów męskich. Podana dawka jest około 60-120 razy większa od szacowanej ilości leku obecnej w nasieniu mężczyzny przyjmującego 5 mg finasterydu, na którą potencjalnie może być narażona kobieta za pośrednictwem nasienia.¹⁰

Znaczenie modelu doświadczalnego małp rhesus dla rozwoju płodowego człowieka potwierdza fakt, że doustne podanie finasterydu w dawce 2 mg/kg mc./dobę ciężarnym małpom spowodowało wady zewnętrznych narządów płciowych u płodów męskich. Ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) u małp była nieznacznie (3-krotnie) większa niż u mężczyzn przyjmujących 5 mg finasterydu, lub około 1-2 milionów razy większa od szacowanej zawartości leku w nasieniu.¹¹

Nie zaobserwowano żadnych innych nieprawidłowości u płodów męskich, a u płodów żeńskich nie stwierdzono żadnych odchyleń związanych z zastosowaniem finasterydu, niezależnie od zastosowanej dawki.¹²