Właściwości farmakokinetyczne
EpiPen Senior 0,3 mg/dawkę
Adrenalina (epinefryna) jest endogennym katecholaminą produkowaną przez rdzeń nadnerczy, podlegającą szybkiemu metabolizmowi głównie przez enzymy katecholo-O-metylotransferazę (COMT) oraz monoaminooksydazę (MAO), z dominującą rolą wątroby w degradacji, choć nie jest ona niezbędna. Po podaniu dawki 0,3 mg (300 µg) epinefryny, okres półtrwania w osoczu wynosi około 2,5 minuty. Wchłanianie leku podawanego podskórnie lub domięśniowo może być opóźnione przez miejscowy skurcz naczyń krwionośnych, co wydłuża czas działania terapeutycznego. Zaleca się rozmasowanie miejsca wstrzyknięcia w celu poprawy dystrybucji substancji czynnej.
Charakterystyka farmakokinetyczna adrenaliny (epinefryny)
Adrenalina (epinefryna) stanowi naturalnie występującą substancję endogenną, wytwarzaną przez rdzeń nadnerczy i uwalnianą w odpowiedzi na czynniki takie jak wysiłek fizyczny czy stres. W organizmie podlega ona szybkiej inaktywacji, głównie za pośrednictwem dwóch kluczowych enzymów: katecholo-O-metylotransferazy (COMT) oraz monoaminooksydazy (MAO). 1
Metabolizm i eliminacja
Wątroba odgrywa istotną rolę w procesie degradacji epinefryny ze względu na wysokie stężenie enzymów COMT i MAO, jednakże nie jest tkanką niezbędną w tym procesie. Znacząca część podanej dawki epinefryny jest wydalana z organizmu w postaci metabolitów wraz z moczem. 2
Parametry farmakokinetyczne
Okres półtrwania epinefryny w osoczu krwi jest relatywnie krótki i wynosi około 2,5 minuty. Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku podania podskórnego lub domięśniowego, miejscowy skurcz naczyń krwionośnych może znacząco opóźnić wchłanianie substancji czynnej. W konsekwencji działanie terapeutyczne epinefryny rozwija się wolniej i utrzymuje się dłużej niż wynikałoby to z samego okresu półtrwania. Z tego powodu po wykonaniu wstrzyknięcia zaleca się delikatne rozmasowanie miejsca podania w celu poprawy dystrybucji leku. 3
Badania farmakokinetyczne z zastosowaniem automatycznego wstrzykiwacza EpiPen
Przeprowadzono kompleksowe badanie farmakokinetyczne z udziałem 35 zdrowych osób, w którym analizowano wpływ grubości podskórnej tkanki tłuszczowej oraz płci na parametry farmakokinetyczne epinefryny podawanej we wstrzykiwaczu automatycznym EpiPen. Uczestników badania pogrupowano według stopnia grubości warstwy podskórnej tkanki tłuszczowej uda oraz według płci. 4
Metodologia badania
W badaniu wykonano pojedyncze wstrzyknięcia dawki 0,3 mg/0,3 ml epinefryny w przednio-boczną środkową część uda za pomocą automatycznego wstrzykiwacza EpiPen. Następnie przeprowadzono porównanie krzyżowe z dawką podaną manualnie za pomocą strzykawki i igieł przeznaczonych do podawania domięśniowego. 5
Wyniki badania
Wyniki badania wskazują na istotne różnice farmakokinetyczne w zależności od budowy ciała pacjenta:
- U kobiet z grubą warstwą podskórnej tkanki tłuszczowej (ponad 20 mm odległości od skóry do mięśnia przy maksymalnym ucisku) zaobserwowano mniejszą szybkość wchłaniania epinefryny, co objawiało się tendencją do niższego stężenia leku w osoczu w ciągu pierwszych dziesięciu minut po wstrzyknięciu. 20 mm odległości od skóry do mięśnia podczas maksymalnego ucisku) szybkość wchłaniania epinefryny była mniejsza, co miało swoje odzwierciedlenie w tendencji do mniejszego stężenia w osoczu u takich osób w ciągu pierwszych dziesięciu minut po wstrzyknięciu (patrz punkt 4.4).”>6
- Mimo tych różnic, we wszystkich badanych grupach osób otrzymujących EpiPen całkowite narażenie na epinefrynę w okresie od 0 do 30 minut (AUC 0-30 min) było większe niż narażenie na dawkę podaną za pomocą strzykawki. 7
Ograniczenia ekstrapolacji wyników
Należy podkreślić, że tendencja do wyższych stężeń epinefryny w osoczu po podaniu automatycznym wstrzykiwaczem EpiPen w porównaniu z manualnym wstrzyknięciem domięśniowym u zdrowych osób z dobrze ukrwioną tkanką podskórną nie może być bezpośrednio ekstrapolowana na pacjentów doświadczających wstrząsu anafilaktycznego. U takich pacjentów może nastąpić istotna zmiana kierunku przepływu krwi ze skóry do mięśni kończyn dolnych. 8
W warunkach wstrząsu anafilaktycznego należy również uwzględnić możliwość wystąpienia skurczu naczyń krwionośnych skóry w momencie wstrzyknięcia, co może dodatkowo modyfikować profil farmakokinetyczny leku. 9
Zmienność wyników
W przeprowadzonym badaniu zaobserwowano znaczną zmienność międzyosobniczą, jak również zmienność wewnątrzosobniczą uzyskanych wyników. Z tego powodu nie można wyciągnąć jednoznacznych i rozstrzygających wniosków dotyczących farmakokinetyki epinefryny podawanej za pomocą wstrzykiwacza EpiPen w porównaniu do podania manualnego. 10
| Parametr | Wartość/Charakterystyka |
|---|---|
| Substancja czynna | Adrenalina (epinefryna) |
| Dawka w EpiPen Senior | 300 mikrogramów (0,3 mg) |
| Okres półtrwania w osoczu | Około 2,5 minuty |
| Główne enzymy metabolizujące | COMT i MAO |
| Główny organ metabolizmu | Wątroba (ale nie niezbędna) |
| Eliminacja | Metabolity wydalane z moczem |
| Czynniki wpływające na wchłanianie | Grubość tkanki tłuszczowej, miejscowy skurcz naczyń |
| Opóźnienie wchłaniania | Obecne przy podaniu s.c. i i.m. (skurcz naczyń) |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania