Specjalne ostrzeżenia
Dexak
Deksleketoprofen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, w podeszłym wieku, z wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy, chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz u pacjentów stosujących jednocześnie małe dawki kwasu acetylosalicylowego lub inne leki zwiększające ryzyko zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Istotne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy możliwy czas, aby ograniczyć ryzyko powikłań, takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych. Zaleca się monitorowanie pacjentów z wywiadem chorób przewodu pokarmowego oraz rozważenie stosowania leków ochronnych, np. inhibitorów pompy protonowej lub mizoprostolu. W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego należy natychmiast przerwać terapię deksketoprofenem.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Dexak 25 mg
- Wpływ na bezpieczeństwo stosowania dotyczące przewodu pokarmowego
- Grupy ryzyka zaburzeń żołądkowo-jelitowych
- Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania
- Interakcje lekowe zwiększające ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych
- Wpływ na bezpieczeństwo stosowania dotyczące nerek
- Wpływ na bezpieczeństwo stosowania dotyczące wątroby
- Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe
- Reakcje skórne
- Maskowanie objawów zakażenia
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Dexak 25 mg
Podczas terapii deksketoprofenem należy zachować szczególną uwagę w przypadku pacjentów z określonymi grupami ryzyka oraz stosować odpowiednie środki ostrożności. Należy podkreślić, że przyjmowanie leku w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy okres znacząco zmniejsza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych1.
Pacjenci z alergią w wywiadzie
Produkt leczniczy Dexak należy podawać szczególnie ostrożnie pacjentom, u których wcześniej stwierdzono reakcje alergiczne2.
Interakcje z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania deksketoprofenu z innymi lekami z grupy NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-23.
Wpływ na bezpieczeństwo stosowania dotyczące przewodu pokarmowego
W przypadku wszystkich leków z grupy NLPZ istnieje ryzyko wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego, owrzodzenia lub perforacji, które mogą mieć skutek śmiertelny. Powikłania te mogą wystąpić w dowolnym okresie leczenia, zarówno z objawami ostrzegawczymi jak i bez nich, również u pacjentów bez wcześniejszego wywiadu w kierunku ciężkich objawów żołądkowo-jelitowych4. W przypadku wystąpienia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia u pacjentów przyjmujących deksketoprofen, należy natychmiast odstawić lek5.
Grupy ryzyka zaburzeń żołądkowo-jelitowych
Zwiększone ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych podczas stosowania deksketoprofenu występuje u następujących grup pacjentów:
- Pacjenci z chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy w wywiadzie, szczególnie gdy towarzyszyło jej krwawienie lub perforacja6
- Osoby w podeszłym wieku – częstość występowania działań niepożądanych podczas leczenia NLPZ, w szczególności krwawień z przewodu pokarmowego i perforacji, które mogą prowadzić do zgonu, jest większa u tych pacjentów7
- Pacjenci z wrzodziejącym zapaleniem okrężnicy lub chorobą Leśniowskiego-Crohna – leki z grupy NLPZ należy podawać ostrożnie tym pacjentom, ponieważ ich stan może ulec pogorszeniu8
- Pacjenci wymagający równoczesnego podawania małych dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko zaburzeń żołądka i jelit9
Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania
Przed rozpoczęciem leczenia deksketoprofenem należy zebrać dokładny wywiad dotyczący zapalenia przełyku, zapalenia błony śluzowej żołądka i (lub) choroby wrzodowej żołądka, aby upewnić się, że zostały całkowicie wyleczone10. Pacjenci z objawami dotyczącymi przewodu pokarmowego lub z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi w wywiadzie powinni być systematycznie kontrolowani pod kątem wystąpienia zaburzeń, szczególnie krwawienia z przewodu pokarmowego11.
Należy rozważyć jednoczesne stosowanie produktu leczniczego Dexak z lekami o ochronnym mechanizmie działania (np. mizoprostolem lub inhibitorami pompy protonowej) u pacjentów z podwyższonym ryzykiem powikłań żołądkowo-jelitowych12.
Pacjenci z działaniami niepożądanymi dotyczącymi przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie osoby w podeszłym wieku, powinni zgłaszać wszelkie niepokojące objawy brzuszne (zwłaszcza krwawienie z przewodu pokarmowego), zwłaszcza w początkowej fazie leczenia13.
Interakcje lekowe zwiększające ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych
Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia owrzodzenia lub krwawienia, takie jak:
- Doustne leki antykoncepcyjne
- Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
- Leki antyagregacyjne (np. kwas acetylosalicylowy)14
Wpływ na bezpieczeństwo stosowania dotyczące nerek
Grupy ryzyka zaburzeń nerkowych
Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania deksketoprofenu u pacjentów:
- Z zaburzeniami czynności nerek – stosowanie NLPZ może prowadzić do pogorszenia czynności nerek, zatrzymania płynów i obrzęków15
- Otrzymujących leki moczopędne lub zagrożonych hipowolemią – zwiększone ryzyko wystąpienia działań nefrotoksycznych16
- W podeszłym wieku – zwiększone ryzyko zaburzeń czynności nerek17
Zalecenia dotyczące monitorowania i postępowania
Podczas leczenia deksketoprofenem należy przyjmować odpowiednią ilość płynów, aby zapobiec odwodnieniu i związanej z tym zwiększonej nefrotoksyczności18.
Podobnie jak inne leki z grupy NLPZ, deksketoprofen może powodować zwiększenie stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny w osoczu19. Niepożądane działania nerkowe mogą obejmować:
- Kłębuszkowe zapalenie nerek
- Śródmiąższowe zapalenie nerek
- Martwicę brodawek nerkowych
- Zespół nerczycowy
- Ostrą niewydolność nerek20
Wpływ na bezpieczeństwo stosowania dotyczące wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania deksketoprofenu21. Podobnie jak inne NLPZ, lek może powodować:
- Przemijające niewielkie zwiększenie niektórych wskaźników czynności wątroby
- Znaczące zwiększenie aktywności AspAT i AlAT22
W przypadku znaczącego zwiększenia wartości parametrów wątrobowych należy natychmiast przerwać leczenie deksketoprofenem23.
U pacjentów w podeszłym wieku występuje zwiększone ryzyko zaburzeń czynności wątroby24.
Wpływ na układ krążenia i naczynia mózgowe
Grupy ryzyka zaburzeń sercowo-naczyniowych
Podczas stosowania deksketoprofenu szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów:
- Z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie i/lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca – wymagają odpowiedniej kontroli i właściwych zaleceń25
- Z chorobami serca w wywiadzie, szczególnie z niewydolnością serca – zwiększone ryzyko nasilenia objawów w związku z zatrzymaniem płynów i obrzękami26
- Z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, zastoinową niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca, chorobą tętnic obwodowych i/lub chorobą naczyń mózgu – leczenie deksketoprofenem powinno być prowadzone bardzo rozważnie27
- Z czynnikami ryzyka chorób układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu) – przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia należy zachować szczególną rozwagę28
- W podeszłym wieku – zwiększone ryzyko zaburzeń układu sercowo-naczyniowego29
Ryzyko zakrzepowe związane z NLPZ
Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie niektórych leków z grupy NLPZ, szczególnie w dużych dawkach i przez długi okres, może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka zdarzeń zakrzepowych tętnic (np. zawał serca lub udar). Należy podkreślić, że brak jest wystarczających danych, aby wykluczyć takie ryzyko dla deksketoprofenu30.
Wpływ na hemostazę
Wszystkie nieselektywne leki z grupy NLPZ mogą hamować agregację płytek i wydłużać czas krwawienia poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. Z tego powodu nie zaleca się stosowania deksketoprofenu u pacjentów przyjmujących inne leki wpływające na hemostazę, takie jak warfaryna i inne pochodne kumaryny lub heparyny31.
Reakcje skórne
Po zastosowaniu leków z grupy NLPZ w bardzo rzadkich przypadkach zgłaszano występowanie ciężkich reakcji skórnych, które mogą prowadzić do zgonu, takie jak:
- Złuszczające zapalenie skóry
- Zespół Stevens-Johnsona
- Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka32
Największe ryzyko wystąpienia tych reakcji występuje w początkowym okresie leczenia – w większości przypadków objawy pojawiają się w ciągu pierwszego miesiąca terapii33. Leczenie deksketoprofenem należy natychmiast przerwać po wystąpieniu pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian błon śluzowych lub jakichkolwiek innych oznak nadwrażliwości34.
Maskowanie objawów zakażenia
Deksketoprofen może maskować objawy zakażenia, co może prowadzić do opóźnionego wdrożenia właściwego leczenia, a tym samym pogorszyć skutki infekcji. Zjawisko to zaobserwowano szczególnie w przypadku:
- Pozaszpitalnego bakteryjnego zapalenia płuc
- Powikłań bakteryjnych ospy wietrznej35
Jeśli deksketoprofen jest stosowany z powodu bólu związanego z zakażeniem, zaleca się kontrolowanie przebiegu infekcji. Pacjent leczony ambulatoryjnie powinien skonsultować się z lekarzem, jeśli objawy utrzymują się lub nasilają36.
W wyjątkowych przypadkach ospa wietrzna może prowadzić do poważnych powikłań w postaci ciężkich infekcji skóry i tkanek miękkich. Ponieważ nie można wykluczyć negatywnego wpływu leków z grupy NLPZ na przebieg tych infekcji, zaleca się unikanie stosowania deksketoprofenu u pacjentów z ospą wietrzną37.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania