Przeciwwskazania
Darunavir Synoptis 600 mg

Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Stosowanie darunawiru jest przeciwwskazane w kilku szczegółowych sytuacjach klinicznych, które zostały podzielone na kategorie związane z nadwrażliwością na składniki preparatu, zaburzeniami czynności wątroby, interakcjami lekowymi oraz w połączeniu z określonymi substancjami czynnymi. Lekarz powinien dokładnie ocenić każdego pacjenta pod kątem występowania tych przeciwwskazań przed wdrożeniem terapii darunawirem.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Stosowanie darunawiru jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na substancję czynną darunawir lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z potencjalną alergią na substancje pomocnicze takie jak:²

• Laktoza jednowodna – występująca w tabletkach we wszystkich dawkach
• Glikol propylenowy (E1520) – obecny we wszystkich dawkach leku
• Żółcień pomarańczowa FCF (E110) – występująca w tabletkach o dawkach 300 mg i 600 mg

Należy podkreślić, że tabletki 600 mg zawierają znaczące ilości tych substancji pomocniczych: 113,90 mg laktozy jednowodnej, 83,33 mg glikolu propylenowego oraz 2,88 mg żółcieni pomarańczowej FCF.³

Zaburzenia czynności wątroby

Darunawir jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, klasyfikowanymi jako klasa C według skali Child-Pugh. Jest to spowodowane tym, że lek jest metabolizowany głównie w wątrobie, a jego stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątrobową może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.⁴

Przeciwwskazane interakcje lekowe

Ze względu na znaczący potencjał interakcji lekowych, darunawir nie powinien być stosowany jednocześnie z następującymi lekami:⁵

• Ryfampicyna – gdy darunawir jest podawany jednocześnie z małą dawką rytonawiru
• Produkty złożone zawierające lopinawir i rytonawir – przeciwwskazane w skojarzeniu z darunawirem
• Produkty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – ze względu na ryzyko obniżenia stężeń darunawiru w osoczu i zmniejszenia jego skuteczności terapeutycznej⁶

Przeciwwskazane substancje czynne

Szczególnie istotne są przeciwwskazania dotyczące łącznego stosowania darunawiru z rytonawirem w małej dawce u pacjentów przyjmujących substancje czynne, których metabolizm jest w znacznym stopniu zależny od enzymu CYP3A. W takich przypadkach może dojść do zwiększenia stężeń tych substancji w osoczu, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia ciężkich lub zagrażających życiu działań niepożądanych.⁷

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie darunawiru z następującymi substancjami:

Przeciwwskazane leki urologiczne

• Alfuzosyna – stosowana w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego⁸
• Syldenafil – tylko gdy jest stosowany w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego⁹
• Awanafil – lek stosowany w zaburzeniach erekcji¹⁰
• Dapoksetyna – stosowana w leczeniu przedwczesnego wytrysku¹¹

Przeciwwskazane leki kardiologiczne

• Amiodaron – lek antyarytmiczny¹²
• Beprydyl – lek stosowany w chorobie niedokrwiennej serca¹³
• Dronedaron – lek antyarytmiczny¹⁴
• Iwabradyna – lek stosowany w przewlekłej niewydolności serca¹⁵
• Chinidyna – lek antyarytmiczny¹⁶
• Ranolazyna – lek stosowany w leczeniu dławicy piersiowej¹⁷

Przeciwwskazane leki przeciwhistaminowe

• Astemizol – lek przeciwhistaminowy¹⁸
• Terfenadyna – lek przeciwhistaminowy¹⁹

Przeciwwskazane leki przeciwbólowe i przeciwzapalne

• Kolchicyna – stosowana w leczeniu dny moczanowej, gdy jest przyjmowana przez pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby²⁰

Przeciwwskazane pochodne ergotaminy

• Pochodne alkaloidów sporyszu, takie jak:
  • Dihydroergotamina – stosowana w leczeniu migreny
  • Ergometryna – stosowana w położnictwie
  • Ergotamina – stosowana w leczeniu migreny
  • Metylergonowina – stosowana w położnictwie i ginekologii²¹

Przeciwwskazane leki przeciwwirusowe

• Elbaswir/grazoprewir – leki stosowane w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C²²

Przeciwwskazane leki gastroenterologiczne

• Cyzapryd – lek prokinetyczny stosowany w zaburzeniach motoryki przewodu pokarmowego²³
• Domperidon – lek przeciwwymiotny i prokinetyczny²⁴
• Naloksegol – stosowany w leczeniu zaparć wywołanych opioidami²⁵

Przeciwwskazane leki psychotropowe

• Lurazydon – lek przeciwpsychotyczny²⁶
• Pimozyd – lek przeciwpsychotyczny²⁷
• Kwetiapina – lek przeciwpsychotyczny²⁸
• Sertindol – lek przeciwpsychotyczny²⁹

Przeciwwskazane leki sedatywne

• Triazolam – benzodiazepina o działaniu nasennym³⁰
• Midazolam podawany doustnie – benzodiazepina o działaniu przeciwlękowym i nasennym³¹

Przeciwwskazane leki hipolipemizujące

• Symwastatyna – lek z grupy statyn³²
• Lowastatyna – lek z grupy statyn³³
• Lomitapid – lek stosowany w homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej³⁴

Przeciwwskazane leki przeciwzakrzepowe

• Dabigatran – bezpośredni inhibitor trombiny³⁵
• Tikagrelor – lek przeciwpłytkowy³⁶

Przeciwwskazania do stosowania darunawiru wynikają głównie z potencjalnych interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami, które są metabolizowane przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4). Darunawir w połączeniu z rytonawirem hamuje aktywność tego enzymu, co może prowadzić do niebezpiecznego wzrostu stężeń leków metabolizowanych przez CYP3A4 i w konsekwencji do nasilenia ich działań niepożądanych, niekiedy do poziomu zagrażającego życiu.³⁷