Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania cisatrakurium

Cisatracurium Kabi (5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) należy stosować z zachowaniem szczególnych środków ostrożności, uwzględniając specyfikę działania leku oraz potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii tym produktem leczniczym.¹

Wpływ na układ oddechowy i świadomość pacjenta

Cisatrakurium wykazuje działanie porażające na mięśnie oddechowe analogicznie do innych mięśni szkieletowych. Należy podkreślić, że według aktualnego stanu wiedzy, lek nie wpływa na świadomość pacjenta ani na próg odczuwania bólu. Personel medyczny powinien mieć to na uwadze podczas monitorowania głębokości znieczulenia.²

Nadwrażliwość i reakcje krzyżowe

Podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia cisatrakurium należy zachować szczególną ostrożność u osób, u których w przeszłości wystąpiły reakcje nadwrażliwości na inne leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Istotne jest odnotowanie, że w literaturze medycznej istnieją doniesienia o wysokiej częstości nadwrażliwości krzyżowej (przekraczającej 50%) pomiędzy różnymi środkami z tej grupy farmakologicznej.³

Wpływ na układ krążenia

Cisatrakurium nie wykazuje istotnych klinicznie właściwości wagolitycznych ani zdolności do blokowania zwojów nerwowych. W konsekwencji lek nie wywiera znaczącego wpływu na częstość akcji serca i nie przeciwdziała bradykardii, która może być wywołana przez inne leki stosowane w znieczuleniu ogólnym lub wskutek pobudzenia nerwu błędnego podczas zabiegów chirurgicznych.⁴

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z miastenią gravis i innymi zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi

Pacjenci z miastenią gravis lub innymi schorzeniami wpływającymi na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wykazują znacznie zwiększoną wrażliwość na działanie leków wywołujących blok niedepolaryzacyjny. W przypadku tej grupy pacjentów rekomenduje się zastosowanie zredukowanej dawki początkowej, nieprzekraczającej 0,02 mg/kg masy ciała.⁵

Pacjenci z zaburzeniami równowagi kwasowo-zasadowej i elektrolitowej

Istotne zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i/lub elektrolitowej w surowicy mogą w znaczący sposób modyfikować odpowiedź pacjentów na środki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Mogą one zarówno zwiększać, jak i zmniejszać wrażliwość na działanie cisatrakurium, co powinno być uwzględnione podczas doboru dawki i monitorowania pacjenta.⁶

Noworodki

Brak jest danych klinicznych dotyczących stosowania cisatrakurium u noworodków poniżej 1 miesiąca życia, ponieważ produkt leczniczy nie był badany w tej populacji pacjentów. Należy zachować szczególną ostrożność przy rozważaniu stosowania leku w tej grupie wiekowej.⁷

Pacjenci z ryzykiem hipertermii złośliwej

Nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających bezpieczeństwo stosowania cisatrakurium u pacjentów z hipertermią złośliwą w wywiadzie. Warto jednak odnotować, że badania na modelach zwierzęcych (świnie predysponowane do hipertermii złośliwej) wykazały, że cisatrakurium nie wyzwala tego zespołu.⁸

Pacjenci w warunkach indukowanej hipotermii

Brak jest badań oceniających skuteczność i bezpieczeństwo cisatrakurium u pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym w warunkach indukowanej hipotermii (25 do 28°C). Przewiduje się, że w tych okolicznościach szybkość infuzji konieczna do utrzymania adekwatnego zwiotczenia mięśniowego będzie znacznie zmniejszona.⁹

Pacjenci z oparzeniami

Nie przeprowadzono specyficznych badań dotyczących stosowania cisatrakurium u pacjentów z oparzeniami. Należy mieć na uwadze, że w tej grupie pacjentów często występuje zwiększone zapotrzebowanie na leki zwiotczające mięśnie. Pacjenci z oparzeniami mogą wymagać większych dawek cisatrakurium, a czas działania leku może być skrócony, jeśli podawany jest we wstrzyknięciach.¹⁰

Zgodność z innymi produktami leczniczymi i przetaczaną krwią

Cisatracurium Kabi jest roztworem hipotonicznym i z tego powodu nie wolno podawać go razem z przetaczaną krwią przez ten sam cewnik dożylny. Nieprzestrzeganie tego zalecenia może prowadzić do niekompatybilności i potencjalnych powikłań dla pacjenta.¹¹

Specjalne ostrzeżenia dla pacjentów na Oddziałach Intensywnej Opieki Medycznej (OIOM)

W przypadku długotrwałego stosowania cisatrakurium na oddziałach intensywnej terapii należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne zagrożenia związane z kumulacją metabolitów leku, w szczególności laudanozyny.¹²

Badania przeprowadzone na zwierzętach laboratoryjnych wykazały, że podawanie laudanozyny (metabolitu cisatrakurium i atrakurium) w dużych dawkach może powodować przemijający spadek ciśnienia tętniczego krwi. U niektórych gatunków zwierząt obserwowano również nasilenie aktywności pobudzeniowej ośrodkowego układu nerwowego. Efekty te występowały przy stężeniach laudanozyny w osoczu podobnych do tych, które obserwowano u niektórych pacjentów na OIOM po długotrwałej infuzji atrakurium.¹³

Istotne jest odnotowanie, że przy stosowaniu cisatrakurium stężenia laudanozyny w osoczu są około trzykrotnie niższe niż w przypadku atrakurium przy porównywalnych dawkach, co wynika z mniejszej szybkości infuzji cisatrakurium.¹⁴

Ryzyko wystąpienia drgawek

W literaturze medycznej istnieją nieliczne doniesienia o występowaniu drgawek u pacjentów hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, którym podawano atrakurium i inne środki zwiotczające. Należy jednak podkreślić, że pacjenci ci zazwyczaj mieli jedno lub więcej schorzeń predysponujących do wystąpienia drgawek, takich jak:¹⁵

• Uraz czaszki – prowadzący do uszkodzenia tkanki mózgowej i zwiększonej pobudliwości neuronalnej
• Hipoksyczna encefalopatia – związana z niedotlenieniem tkanki mózgowej i zaburzeniami jej funkcjonowania
• Obrzęk mózgu – powodujący wzrost ciśnienia śródczaszkowego i zaburzenia perfuzji mózgowej
• Wirusowe zapalenie mózgu – prowadzące do stanu zapalnego tkanki nerwowej i zwiększonej pobudliwości
• Mocznica – związana z akumulacją toksyn mocznicowych, które mogą wpływać na funkcje ośrodkowego układu nerwowego

Istotne jest, że do tej pory nie ustalono bezpośredniego związku przyczynowego między obserwowanymi drgawkami a laudanozyną, metabolitem cisatrakurium. Niemniej jednak, lekarze powinni zachować szczególną czujność podczas stosowania cisatrakurium u pacjentów z wymienionymi wyżej czynnikami ryzyka.¹⁶