Właściwości farmakokinetyczne
Cefazolin TZF 1 g

Właściwości farmakokinetyczne cefazoliny

Cefazolina jest antybiotykiem cefalosporynowym pierwszej generacji, wykazującym charakterystyczne parametry farmakokinetyczne, które warunkują jej zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego leku na podstawie dostępnych danych naukowych.

Stężenie w surowicy po różnych drogach podania

Stężenie cefazoliny w surowicy krwi jest zależne od drogi podania oraz zastosowanej dawki. Dokładne wartości stężeń w zależności od czasu po podaniu domięśniowym przedstawiono w poniższej tabeli:¹

Po podaniu dożylnym 1 g cefazoliny obserwuje się szybki wzrost stężenia w surowicy, a następnie jego stopniowy spadek, co ilustrują następujące wartości:²

Wchłanianie

Przy podaniu dożylnym cefazoliny obserwuje się natychmiastową biodostępność leku w krążeniu ogólnym. Istotne stężenia terapeutyczne utrzymują się przez wiele godzin po podaniu, a czas połowicznego rozpadu wynosi około 1,4 godziny.³

W przypadku ciągłej infuzji dożylnej cefazoliny w dawce 3,5 mg/kg masy ciała (około 250 mg) przez godzinę, a następnie w dawce 1,5 mg/kg masy ciała przez kolejne dwie godziny, stężenia w surowicy w trzeciej godzinie osiągają wartość około 28 μg/ml.⁴

U pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej (2 l/h), przy 24-godzinnym wlewie roztworu cefazoliny w stężeniu 50 mg/l, średnie poziomy w surowicy osiągały wartość 10 μg/ml (u 3 pacjentów), natomiast przy stężeniu 150 mg/l wynosiły 30 μg/ml (u 6 pacjentów). Średnie poziomy szczytowe wynosiły odpowiednio 29 μg/ml (przy stężeniu 50 mg/l) oraz 72 μg/ml (przy stężeniu 150 mg/l).⁵

Dystrybucja

Cefazolina wiąże się z białkami osocza w zakresie 65-92%, co wpływa na jej biodostępność i dystrybucję w organizmie. Objętość dystrybucji wynosi około 11 l/1,73 m² powierzchni ciała.⁶

Dystrybucja cefazoliny charakteryzuje się specyficznym rozmieszczeniem w różnych tkankach i płynach ustrojowych:

• Pęcherzyk żółciowy – u pacjentów bez niedrożności dróg żółciowych, stężenia cefazoliny w tkance pęcherzyka żółciowego i w płynie są wyższe niż w surowicy. W przypadku niedrożności dróg żółciowych stężenia antybiotyku w żółci są znacznie niższe niż jego poziomy w surowicy.⁷
• Płyn mózgowo-rdzeniowy – dyfuzja cefazoliny do płynu mózgowo-rdzeniowego (nawet w przypadku zapalenia opon mózgowych) oraz do cieczy wodnistej oka jest niewystarczająca, co ogranicza jej zastosowanie w zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego.⁸
• Stawy i błona maziowa – cefazolina łatwo przenika przez błonę maziową w stanie zapalnym, a jej stężenie uzyskiwane w obrębie stawu jest porównywalne z poziomem w surowicy, co uzasadnia jej zastosowanie w infekcjach stawowych.⁹
• Bariera łożyskowa – cefazolina łatwo przenika przez barierę łożyskową i przechodzi do krwi pępowinowej oraz wód płodowych, co należy uwzględnić przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży.¹⁰
• Mleko kobiece – do mleka kobiecego cefazolina przenika w niewielkich ilościach, co należy uwzględnić przy stosowaniu leku u kobiet karmiących piersią.¹¹

Biotransformacja i eliminacja

Cefazolina jest wydalana z moczem głównie w stanie niezmienionym, co oznacza, że nie podlega istotnym procesom biotransformacji w organizmie. Eliminacja odbywa się przede wszystkim poprzez przesączanie kłębuszkowe, a w mniejszym stopniu przez sekrecję kanalikową.¹²

Kinetyka eliminacji cefazoliny charakteryzuje się następującymi parametrami:

• W ciągu pierwszych sześciu godzin po podaniu domięśniowym dawki 500 mg wydalone zostaje około 56-89% leku.
• W ciągu 24 godzin wydalone zostaje 80% do prawie 100% podanej dawki.¹³

Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg lub 1 g, stężenia cefazoliny w moczu mogą osiągać wartości od 1000 do 4000 μg/ml, co wskazuje na efektywną eliminację leku przez nerki.¹⁴

Wpływ dializy na eliminację

Cefazolina ulega dializie, zarówno podczas hemodializy, jak i dializy otrzewnowej. Podczas 6-godzinnej sesji dializy ekstrakcja leku wynosi około 23%, co należy uwzględnić przy planowaniu dawkowania u pacjentów dializowanych.¹⁵