Właściwości farmakodynamiczne
Bonjesta 20 mg + 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Bonjesta, zawierająca skojarzenie doksylaminy wodorobursztynianu i pirydoksyny chlorowodorku, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych stosowanych ogólnie (kod ATC: R06AA59). Produkt ten został specjalnie opracowany w postaci tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, składającej się z rdzenia z powłoką dojelitową oraz wielowarstwowej otoczki o natychmiastowym uwalnianiu, co zapewnia optymalne działanie farmakodynamiczne.¹

Mechanizm działania

Działanie terapeutyczne produktu leczniczego Bonjesta opiera się na synergistycznym działaniu dwóch niepowiązanych ze sobą składników aktywnych. Zarówno doksylaminy wodorobursztynian (lek przeciwhistaminowy), jak i pirydoksyny chlorowodorek (witamina B6) wykazują właściwości zmniejszające nudności oraz działanie przeciwwymiotne.²

Doksylaminy wodorobursztynian to pochodna etanoloaminy, zaliczana do leków przeciwhistaminowych pierwszej generacji. Działa ona poprzez kompetycyjne, odwracalne i niespecyficzne blokowanie receptorów H1. Dodatkowo, doksylamina wykazuje właściwości niespecyficznego antagonisty, blokując również inne receptory, w tym ośrodkowe i obwodowe receptory muskarynowe. Mechanizm działania przeciwwymiotnego doksylaminy wiąże się z blokowaniem ośrodkowych receptorów cholinergicznych oraz receptorów H1, choć dokładny mechanizm tego procesu nie został w pełni poznany.³

Pirydoksyny chlorowodorek (witamina B6) jest witaminą rozpuszczalną w wodzie, która w organizmie ulega przekształceniu do kilku aktywnych metabolitów: pirydoksalu, pirydoksaminy, 5′-fosforanu pirydoksalu oraz 5′-fosforanu pirydoksaminy. Głównym czynnym metabolitem odpowiedzialnym za działanie przeciwwymiotne jest 5′-fosforan pirydoksalu, jednak należy podkreślić, że pozostałe metabolity również przyczyniają się do aktywności biologicznej tej substancji.⁴

Pomimo przeprowadzonych badań, dokładny mechanizm działania skojarzenia doksylaminy wodorobursztynianu z pirydoksyny chlorowodorkiem w kontekście leczenia nudności i wymiotów występujących w ciąży nie został jednoznacznie ustalony.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Ocenę bezpieczeństwa i skuteczności skojarzenia doksylaminy wodorobursztynianu z pirydoksyny chlorowodorkiem przeprowadzono w ramach podwójnie zaślepionego, randomizowanego, wieloośrodkowego badania klinicznego, porównującego działanie leku z placebo. W badaniu uczestniczyło 261 dorosłych kobiet w wieku 18 lat lub starszych. Średni wiek ciąży przy włączeniu do badania wynosił 9,3 tygodnia, przy czym zakres wieku ciąży mieścił się pomiędzy 7 a 14 tygodniem.⁶

Należy zaznaczyć, że badanie skuteczności przeprowadzono z wykorzystaniem skojarzenia doksylaminy i pirydoksyny w postaci tabletek dojelitowych o mocy 10 mg + 10 mg. Mimo że produkt leczniczy Bonjesta w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu 20 mg + 20 mg (składających się ze składnika o natychmiastowym uwalnianiu i składnika dojelitowego) charakteryzuje się odmiennym profilem uwalniania niż tabletki dojelitowe o mocy 10 mg + 10 mg, badania wykazały porównywalną ekspozycję (90% przedział ufności w zakresie 80-125%) dla parametrów farmakokinetycznych AUC, Cmax i Cmin zarówno dla doksylaminy, jak i 5′-fosforanu pirydoksalu, przy zastosowaniu tej samej dawki dobowej. Z tego względu, wyniki badania skuteczności uzyskane dla tabletek dojelitowych o mocy 10 mg + 10 mg potwierdzają również skuteczność produktu leczniczego Bonjesta w postaci tabletek 20 mg + 20 mg.⁷

Protokół dawkowania w badaniu klinicznym

W badaniu klinicznym zastosowano następujący schemat dawkowania:

• Dzień 1: dwie tabletki dojelitowe o mocy 10 mg + 10 mg podawane przed snem
• Dzień 2: jeśli nudności i wymioty utrzymywały się do godzin popołudniowych, pacjentka otrzymywała standardową dawkę dwóch tabletek przed snem
• Od dnia 3: jedna tabletka rano i dwie tabletki przed snem
• Dzień 4 (± 1 dzień): na podstawie oceny objawów podczas wizyty kontrolnej, lekarz mógł zalecić dodatkową tabletkę przyjmowaną w godzinach popołudniowych

Maksymalna dawka dobowa wynosiła cztery tabletki (jedna tabletka rano, jedna po południu i dwie tabletki przed snem), co odpowiadało 40 mg doksylaminy wodorobursztynianu i 40 mg pirydoksyny chlorowodorku.⁸

W trakcie całego okresu leczenia, 60% pacjentek otrzymywało maksymalną dawkę dobową wynoszącą 40 mg doksylaminy i 40 mg pirydoksyny.⁹

Ocena skuteczności

Pierwszorzędowym punktem końcowym w ocenie skuteczności była zmiana wyniku w skali PUQE (ang. Pregnancy Unique-Quantification of Emesis – ilościowa ocena nudności/wymiotów w czasie ciąży) w dniu 15. w porównaniu do wartości wyjściowej. Skala PUQE jest kompleksowym narzędziem oceniającym:

• Liczbę epizodów wymiotów w ciągu doby
• Liczbę epizodów odruchu wymiotnego w ciągu doby
• Czas trwania nudności w godzinach w ciągu doby

Całkowity wynik w skali PUQE może wynosić od 3 punktów (brak objawów) do 15 punktów (najbardziej nasilone objawy).¹⁰

Średnia wartość wyjściowa punktacji w skali PUQE wynosiła 9,0 w grupie leczenia aktywnego i 8,8 w grupie placebo. W wyniku przeprowadzonego badania odnotowano średnie zmniejszenie o 0,9 punktu (co oznacza poprawę w zakresie objawów nudności i wymiotów) w skali PUQE w 15. dniu podawania produktu leczniczego w porównaniu z placebo. 95% przedział ufności zawierał się w granicach od 0,2 do 1,2, a wartość p wynosiła 0,006, co potwierdza istotność statystyczną uzyskanych wyników.¹¹

Wyniki tego badania klinicznego jednoznacznie potwierdzają skuteczność skojarzenia doksylaminy wodorobursztynianu i pirydoksyny chlorowodorku w łagodzeniu nudności i wymiotów występujących w ciąży, co przekłada się na istotną klinicznie poprawę jakości życia pacjentek.¹²