Właściwości farmakodynamiczne
Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU

Cholekalcyferol (witamina D3), aktywny składnik leku Boncel (kod ATC: A11CC05), jest kluczowy w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz mineralizacji kości. Witamina D3 powstaje endogennie w skórze pod wpływem UV i wymaga dwuetapowej hydroksylacji w wątrobie (pozycja 25) i nerkach (pozycja 1) do formy aktywnej 1,25-dihydroksycholekalcyferolu. Ta forma, wraz z parathormonem i kalcytoniną, reguluje metabolizm wapnia i fosforanów. Niedobór witaminy D3 prowadzi do zaburzeń kostnych, takich jak krzywica i osteomalacja. Suplementacja preparatami farmaceutycznymi, jak Boncel, omija naturalną regulację syntezy skórnej, co wymaga ostrożności, aby uniknąć przedawkowania i toksyczności.

Właściwości farmakodynamiczne leku Boncel

Cholekalcyferol (witamina D3), będący głównym składnikiem aktywnym leku Boncel, należy do grupy farmakoterapeutycznej witamin D (kod ATC: A11CC05). Jest to substancja, która odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu i w prawidłowej mineralizacji kości.1

Mechanizm aktywacji biologicznej

Cholekalcyferol powstaje naturalnie w skórze pod wpływem ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe. Aby uzyskać pełną aktywność biologiczną, witamina D3 musi przejść proces dwuetapowej hydroksylacji w organizmie:2

  1. Pierwsza hydroksylacja zachodzi w wątrobie (w pozycji 25)
  2. Druga hydroksylacja odbywa się w tkankach nerek (w pozycji 1)

W wyniku tych przemian powstaje 1,25-dihydroksycholekalcyferol, który jest właściwą, aktywną biologicznie formą witaminy D3. Ta aktywna postać, wspólnie z parathormonem i kalcytoniną, odgrywa istotną rolę w regulacji metabolizmu wapnia i fosforanów w organizmie.3

Znaczenie fizjologiczne

Z uwagi na proces wytwarzania, regulację fizjologiczną oraz mechanizm działania, witaminę D3 należy traktować jako prekursora hormonu steroidowego.4 Odpowiedni poziom witaminy D jest niezbędny dla prawidłowej mineralizacji kości. Przy jej niedoborze mogą wystąpić dwa główne zaburzenia kostne:5

  • Krzywica – gdy szkielet nie ulega prawidłowej kalcyfikacji
  • Osteomalacja – gdy dochodzi do odwapnienia już uformowanych kości

Źródła witaminy D3

Cholekalcyferol może być dostarczany do organizmu trzema drogami:6

  1. Synteza skórna – naturalne wytwarzanie pod wpływem promieniowania UV
  2. Pokarm – dostarczanie z dietą
  3. Suplementacja – w postaci preparatów farmaceutycznych (jak Boncel)

Należy zauważyć, że przyjmowanie witaminy D3 w postaci leku pomija naturalny mechanizm regulacji syntezy skórnej, co przy nieprawidłowym stosowaniu może prowadzić do przedawkowania i zatrucia.7

Porównanie z witaminą D2

Ergokalcyferol (witamina D2) jest syntetyzowany przez rośliny i pod względem metabolicznym jest aktywowany w organizmie człowieka w taki sam sposób jak cholekalcyferol. Wywiera identyczne skutki jakościowe i ilościowe.8

Dzienne zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie na witaminę D3 u osób dorosłych wynosi 5 μg na dobę, co odpowiada 200 IU (jednostkom międzynarodowym).9 Osoby zdrowe, przy wystarczającej ekspozycji na światło słoneczne, mogą samodzielnie pokryć to zapotrzebowanie poprzez naturalną syntezę skórną.10

Witamina D dostarczana z pokarmem ma zazwyczaj drugorzędne znaczenie, jednak może odgrywać istotną rolę w specyficznych warunkach związanych z klimatem lub stylem życia.11

Źródła pokarmowe

Do naturalnych źródeł witaminy D3 w diecie należą:12

  • Tran i ryby – szczególnie bogate źródła
  • Mięso – zawiera niewielkie ilości
  • Żółtko jaj – zawiera niewielkie ilości
  • Mleko i produkty mleczne – zawierają niewielkie ilości
  • Awokado – zawiera niewielkie ilości

Grupy ryzyka niedoboru

Choroby związane z niedoborem witaminy D3 mogą wystąpić szczególnie u:13

  • Niedojrzałych noworodków-wcześniaków
  • Niemowląt karmionych wyłącznie piersią przez okres dłuższy niż sześć miesięcy bez pokarmów zawierających wapń
  • Dzieci karmionych zgodnie z dietą ściśle wegetariańską

U dorosłych niedobór witaminy D występuje rzadziej i może być spowodowany przez:14

Dawkowanie w preparacie Boncel

Lek Boncel dostępny jest w dwóch dawkach:15

Produkt Zawartość cholekalcyferolu Równoważnik w IU Objętość ampułki
Boncel 25 000 IU 0,625 mg 25 000 IU 1 ml
Boncel 100 000 IU 2,5 mg 100 000 IU 1 ml

Produkt ma postać roztworu doustnego, który jest klarownym, lekko żółtym, oleistym płynem o pomarańczowym zapachu.16

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl