Właściwości farmakodynamiczne
Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3), aktywny składnik leku Boncel (kod ATC: A11CC05), jest kluczowy w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz mineralizacji kości. Witamina D3 powstaje endogennie w skórze pod wpływem UV i wymaga dwuetapowej hydroksylacji w wątrobie (pozycja 25) i nerkach (pozycja 1) do formy aktywnej 1,25-dihydroksycholekalcyferolu. Ta forma, wraz z parathormonem i kalcytoniną, reguluje metabolizm wapnia i fosforanów. Niedobór witaminy D3 prowadzi do zaburzeń kostnych, takich jak krzywica i osteomalacja. Suplementacja preparatami farmaceutycznymi, jak Boncel, omija naturalną regulację syntezy skórnej, co wymaga ostrożności, aby uniknąć przedawkowania i toksyczności.
Właściwości farmakodynamiczne leku Boncel
Cholekalcyferol (witamina D3), będący głównym składnikiem aktywnym leku Boncel, należy do grupy farmakoterapeutycznej witamin D (kod ATC: A11CC05). Jest to substancja, która odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu i w prawidłowej mineralizacji kości.1
Mechanizm aktywacji biologicznej
Cholekalcyferol powstaje naturalnie w skórze pod wpływem ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe. Aby uzyskać pełną aktywność biologiczną, witamina D3 musi przejść proces dwuetapowej hydroksylacji w organizmie:2
- Pierwsza hydroksylacja zachodzi w wątrobie (w pozycji 25)
- Druga hydroksylacja odbywa się w tkankach nerek (w pozycji 1)
W wyniku tych przemian powstaje 1,25-dihydroksycholekalcyferol, który jest właściwą, aktywną biologicznie formą witaminy D3. Ta aktywna postać, wspólnie z parathormonem i kalcytoniną, odgrywa istotną rolę w regulacji metabolizmu wapnia i fosforanów w organizmie.3
Znaczenie fizjologiczne
Z uwagi na proces wytwarzania, regulację fizjologiczną oraz mechanizm działania, witaminę D3 należy traktować jako prekursora hormonu steroidowego.4 Odpowiedni poziom witaminy D jest niezbędny dla prawidłowej mineralizacji kości. Przy jej niedoborze mogą wystąpić dwa główne zaburzenia kostne:5
- Krzywica – gdy szkielet nie ulega prawidłowej kalcyfikacji
- Osteomalacja – gdy dochodzi do odwapnienia już uformowanych kości
Źródła witaminy D3
Cholekalcyferol może być dostarczany do organizmu trzema drogami:6
- Synteza skórna – naturalne wytwarzanie pod wpływem promieniowania UV
- Pokarm – dostarczanie z dietą
- Suplementacja – w postaci preparatów farmaceutycznych (jak Boncel)
Należy zauważyć, że przyjmowanie witaminy D3 w postaci leku pomija naturalny mechanizm regulacji syntezy skórnej, co przy nieprawidłowym stosowaniu może prowadzić do przedawkowania i zatrucia.7
Porównanie z witaminą D2
Ergokalcyferol (witamina D2) jest syntetyzowany przez rośliny i pod względem metabolicznym jest aktywowany w organizmie człowieka w taki sam sposób jak cholekalcyferol. Wywiera identyczne skutki jakościowe i ilościowe.8
Dzienne zapotrzebowanie
Zapotrzebowanie na witaminę D3 u osób dorosłych wynosi 5 μg na dobę, co odpowiada 200 IU (jednostkom międzynarodowym).9 Osoby zdrowe, przy wystarczającej ekspozycji na światło słoneczne, mogą samodzielnie pokryć to zapotrzebowanie poprzez naturalną syntezę skórną.10
Witamina D dostarczana z pokarmem ma zazwyczaj drugorzędne znaczenie, jednak może odgrywać istotną rolę w specyficznych warunkach związanych z klimatem lub stylem życia.11
Źródła pokarmowe
Do naturalnych źródeł witaminy D3 w diecie należą:12
- Tran i ryby – szczególnie bogate źródła
- Mięso – zawiera niewielkie ilości
- Żółtko jaj – zawiera niewielkie ilości
- Mleko i produkty mleczne – zawierają niewielkie ilości
- Awokado – zawiera niewielkie ilości
Grupy ryzyka niedoboru
Choroby związane z niedoborem witaminy D3 mogą wystąpić szczególnie u:13
- Niedojrzałych noworodków-wcześniaków
- Niemowląt karmionych wyłącznie piersią przez okres dłuższy niż sześć miesięcy bez pokarmów zawierających wapń
- Dzieci karmionych zgodnie z dietą ściśle wegetariańską
U dorosłych niedobór witaminy D występuje rzadziej i może być spowodowany przez:14
- Niedożywienie
- Niedostateczną ekspozycję na światło UV
- Zespół złego wchłaniania i złe trawienie
- Marskość wątroby
- Niewydolność nerek
Dawkowanie w preparacie Boncel
Lek Boncel dostępny jest w dwóch dawkach:15
| Produkt | Zawartość cholekalcyferolu | Równoważnik w IU | Objętość ampułki |
|---|---|---|---|
| Boncel 25 000 IU | 0,625 mg | 25 000 IU | 1 ml |
| Boncel 100 000 IU | 2,5 mg | 100 000 IU | 1 ml |
Produkt ma postać roztworu doustnego, który jest klarownym, lekko żółtym, oleistym płynem o pomarańczowym zapachu.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania