Przedawkowanie
Bisoratio ASA 5 mg + 75 mg

Przedawkowanie leku Bisoratio ASA (bisoprolol + kwas acetylosalicylowy)

Przedawkowanie produktu leczniczego Bisoratio ASA, zawierającego bisoprolol fumaran (5 mg lub 10 mg) i kwas acetylosalicylowy (75 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Ze względu na złożoną kompozycję leku, objawy przedawkowania mogą być różnorodne i wynikać z działania obu substancji aktywnych¹.

Przedawkowanie bisoprololu

Bisoprolol jako beta-adrenolityk może powodować szereg poważnych objawów w przypadku przedawkowania. W literaturze medycznej odnotowano przypadki przedawkowania bisoprololu w dawkach sięgających 2000 mg. Pacjenci, którzy przedawkowali lek, wykazywali głównie objawy bradykardii i/lub niedociśnienia, jednak wszyscy powrócili do zdrowia².

Należy podkreślić, że istnieje duża zmienność międzyosobnicza w zakresie wrażliwości na pojedynczą, dużą dawkę bisoprololu. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca, którzy wykazują znacznie wyższą wrażliwość na działanie tego leku³.

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego

Przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego w przypadku Bisoratio ASA jest mało prawdopodobne ze względu na jego niewielką zawartość (75 mg w jednej kapsułce). Niemniej jednak, zatrucie może wystąpić w szczególnych sytuacjach, takich jak przypadkowe przedawkowanie u małych dzieci lub przedawkowanie terapeutyczne u pacjentów w podeszłym wieku⁴.

Objawy zatrucia kwasem acetylosalicylowym mogą być podzielone na średnio nasilone i ciężkie. Zatrucie salicylanami prowadzi do złożonych zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, które przechodzą kolejne fazy – od początkowej zasadowicy oddechowej, przez kwasicę oddechową, aż do kwasicy metabolicznej⁵.

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania Bisoratio ASA różnią się w zależności od przeważającego wpływu jednej z dwóch substancji aktywnych. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe objawy przedawkowania obu komponentów leku.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Zasady ogólne

W przypadku przedawkowania Bisoratio ASA, należy niezwłocznie przerwać podawanie leku i wdrożyć leczenie wspomagające oraz objawowe. Postępowanie będzie się różnić w zależności od dominującego składnika powodującego objawy przedawkowania⁶.

Leczenie przedawkowania bisoprololu

Z dostępnych danych wynika, że bisoprolol trudno usunąć za pomocą dializy. W oparciu o działanie farmakologiczne bisoprololu i zalecenia dotyczące innych beta-adrenolityków, w zależności od objawów klinicznych należy zastosować następujące środki⁷:

• Bradykardia – należy podać dożylnie atropinę. W przypadku braku odpowiedniej reakcji można ostrożnie zastosować izoprenalinę lub inny lek o działaniu dodatnio chronotropowym. W niektórych przypadkach może być konieczne tymczasowe zastosowanie stymulatora serca⁸.
• Niedociśnienie – należy podać dożylnie płyny oraz leki wazopresyjne. Pomocne może być również dożylne podanie glukagonu⁹.
• Blok przedsionkowo-komorowy (drugiego lub trzeciego stopnia) – wymaga dokładnego monitorowania pacjenta oraz leczenia dożylnymi wlewami izoprenaliny lub tymczasowego zastosowania stymulatora serca¹⁰.
• Ostre nasilenie niewydolności serca – wymaga dożylnego podania leków moczopędnych, leków o działaniu dodatnio inotropowym oraz leków rozszerzających naczynia¹¹.
• Skurcz oskrzeli – należy zastosować leki rozszerzające oskrzela, takie jak izoprenalina, beta2-sympatykomimetyki i/lub aminofilina¹².
• Hipoglikemia – wymagane jest dożylne podanie glukozy¹³.

Leczenie przedawkowania kwasu acetylosalicylowego

W przypadku przyjęcia dawki toksycznej kwasu acetylosalicylowego, konieczna jest natychmiastowa hospitalizacja. Postępowanie różni się w zależności od nasilenia objawów¹⁴:

1. W przypadku umiarkowanego zatrucia:
   • Można podjąć próbę sprowokowania wymiotów
   • W przypadku niepowodzenia, wskazane jest przeprowadzenie płukania żołądka
   • Następnie należy podać węgiel aktywowany (jako adsorbent) oraz siarczan sodu (jako lek przeczyszczający)¹⁵
2. Alkalizacja moczu (250 mmol NaHCO₃ przez 3 godziny) z jednoczesną kontrolą wartości pH¹⁶
3. W przypadku ciężkiego zatrucia preferowana jest hemodializa¹⁷
4. Pozostałe objawy zatrucia należy leczyć objawowo¹⁸

Szczególne grupy ryzyka

Szczególną uwagę należy zwrócić na przedawkowanie Bisoratio ASA u następujących grup pacjentów:

• Pacjenci z niewydolnością serca – wykazują znacznie większą wrażliwość na przedawkowanie bisoprololu¹⁹
• Pacjenci w podeszłym wieku – mogą być szczególnie podatni na działanie toksyczne obu składników leku²⁰
• Dzieci – zwłaszcza małe dzieci są narażone na ryzyko zatrucia kwasem acetylosalicylowym. Należy podkreślić, że objawy u dzieci, niemowląt i małych dzieci są często widoczne dopiero w końcowej fazie zatrucia, gdy dochodzi już do kwasicy mleczanowej²¹

Parametry laboratoryjne przy przedawkowaniu

Przy podejrzeniu przedawkowania Bisoratio ASA, szczególnie jego składnika salicylanowego, istotne jest monitorowanie określonych parametrów laboratoryjnych:

• Stężenie salicylanów w osoczu – wartości powyżej 300 mg/l (1,67 mmol/l) świadczą o zatruciu²²
• Równowaga kwasowo-zasadowa – monitoring gazometrii w celu oceny stopnia zaburzeń
• Parametry funkcji nerek i wątroby
• Poziom glukozy we krwi – ze względu na ryzyko hipoglikemii
• Elektrolity, szczególnie przy stosowaniu terapii alkalizującej

Należy pamiętać, że przedawkowanie Bisoratio ASA zawsze wymaga natychmiastowej interwencji medycznej ze względu na potencjalnie zagrażające życiu powikłania związane z toksycznym działaniem obu substancji aktywnych leku²³.