Właściwości farmakokinetyczne BiotinoZin (biotyna 10 mg + cynku glukonian 25 mg Zn²⁺)

Produkt leczniczy BiotinoZin zawiera dwie substancje czynne – biotynę oraz cynk w postaci cynku glukonianu. Charakterystyka farmakokinetyczna tych składników różni się znacząco, co wymaga ich odrębnego omówienia. Należy podkreślić, że farmakokinetyka biotyny nie jest w pełni poznana, przede wszystkim ze względu na fakt, że jest ona syntetyzowana przez bakterie w jelicie grubym człowieka.¹

Farmakokinetyka biotyny

Wchłanianie biotyny

Biotyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Proces wchłaniania wolnej biotyny rozpoczyna się już w początkowym odcinku jelita cienkiego. Substancja ta jest absorbowana w niezmienionej postaci na drodze dyfuzji. Badania naukowe wskazują również na istnienie mechanizmu aktywnego transportu za pomocą kompleksu nośnik-biotyna-sód.²

Dystrybucja biotyny

Po wchłonięciu biotyna wiąże się z białkami osocza w stopniu 80%. Stężenie wolnej lub jedynie słabo związanej biotyny w osoczu wynosi od 200 do 1200 µg/L.³

Metabolizm biotyny

Biotyna podlega częściowemu metabolizmowi w wątrobie, jednak proces ten nie jest w pełni poznany.⁴

Eliminacja biotyny

Wydalanie biotyny odbywa się za pośrednictwem moczu i kału. Około 50% biotyny jest wydalane w postaci niezmienionej, pozostała część w formie biologicznie nieaktywnych metabolitów – bisnorbiotyny i sulfotlenku biotyny. Okres półtrwania biotyny jest zależny od dawki i wynosi około 26 godzin po przyjęciu 100 µg/kg masy ciała. Warto zaznaczyć, że u pacjentów z niedoborem biotynidazy (enzymu odpowiedzialnego za metabolizm biotyny) po podaniu tej samej dawki okres półtrwania ulega skróceniu do 10-14 godzin.⁵

Farmakokinetyka biotyny w stanach chorobowych

Niewydolność nerek

Przeprowadzone badania oceniające farmakokinetykę biotyny u pacjentów z niewydolnością nerek wykazały, że stężenie biotyny w osoczu nie różni się w zależności od stopnia zaawansowania choroby nerek, stężenia kreatyniny w surowicy, a także długości i częstotliwości hemodializ. Co więcej, zaobserwowano, że u pacjentów poddawanych hemodializie farmakologiczne dawki biotyny poprawiały wyniki doustnych testów tolerancji glukozy. Nie stwierdzono działań niepożądanych po dożylnym podaniu 50 mg biotyny pacjentom poddawanym hemodializie.⁶

Niewydolność wątroby

Zaburzeniom czynności wątroby towarzyszy zmniejszona aktywność biotynidazy w surowicy. Jednakże łagodna do umiarkowanej niewydolność wątroby nie odgrywa znaczącej roli w terapii biotyną, ponieważ jest ona tylko częściowo metabolizowana przez wątrobę i może być łatwo wydalana z moczem w postaci niezmienionej. Co istotne, metabolity biotyny są nieaktywne biologicznie, dlatego zaburzenia czynności wątroby nie powinny mieć wpływu na bezpieczeństwo jej stosowania.⁷

Interakcje z innymi lekami

Nie ma dowodów wskazujących na potencjalne ryzyko dla pacjentów z zaburzeniami czynności narządów, a także na możliwość interakcji między lekami. Badania in vivo wykazały, że biotyna nie wpływa na metabolizm ksenobiotyków za pośrednictwem cytochromu CYP1A.⁸

Farmakokinetyka cynku glukonianu

Wchłanianie cynku

Wchłanianie cynku odbywa się w jelicie cienkim przy udziale specyficznych białek transportowych, w warunkach fizjologicznych proces ten nie ulega nasyceniu. Gdy cynk jest spożywany w dużych ilościach, wchłanianie zachodzi również poprzez absorpcję zwykłą (nienasyconą) lub bierną dyfuzję. Kinetyka wchłaniania cynku jest prawdopodobnie nasycalna, co oznacza, że wraz z wyczerpywaniem się zasobów cynku, zwiększa się prędkość jego transportu. Co istotne, ekspresja transportera w jelicie cienkim reaguje na wielkość spożycia cynku pokarmowego – przy niskim spożyciu cynku wzrasta jego wchłanianie jelitowe, co prowadzi do zmniejszenia strat jelitowych tego pierwiastka.⁹

Homeostaza cynku jest precyzyjnie regulowana za pośrednictwem układu pokarmowego. Ta ścisła regulacja wymaga skoordynowanego, wspólnego działania różnorodnych mechanizmów transportujących. Wchłanianie cynku z pożywienia wynosi od 15 do 60%. Zawartość cynku w tkankach i przebieg procesów zależnych od cynku są utrzymywane nawet przy dużych wahaniach ilości cynku przyjmowanego z pożywieniem. Mechanizm adaptacyjny polega na tym, że przy zwiększonym spożyciu cynku, zmniejsza się stopień jego wchłaniania i zwiększa się wydalanie jelitowe, przy zachowaniu niemal stałej wielkości utraty cynku z moczem.¹⁰

Dystrybucja cynku

Po wchłonięciu cynk jest dystrybuowany do różnych tkanek organizmu, przy czym najwyższe stężenia tego pierwiastka obserwuje się we włosach, oczach, męskich organach płciowych i kościach. Niższe stężenia cynku występują w wątrobie, nerkach i mięśniach. We krwi 80% całkowitej puli cynku znajduje się w erytrocytach. W osoczu cynk słabo wiąże się z albuminą (główne białko osocza). Około 7% cynku osoczowego wiąże się z aminokwasami, a pozostała część tworzy ścisłe wiązania z makroglobuliną alfa 2 i innymi białkami.¹¹

Metabolizm cynku

Cynk występuje w organizmie w postaci dwuwartościowych kationów (Zn²⁺) i jako pierwiastek nie ulega metabolizmowi w klasycznym rozumieniu tego procesu.¹²

Eliminacja cynku

Większość wchłoniętego cynku jest wydalana z żółcią, która następnie trafia do przewodu pokarmowego, a ostatecznie cynk jest wydalany z kałem. W organizmie nie istnieją specjalne magazyny cynku.¹³