Właściwości farmakokinetyczne enalaprylu

Właściwości farmakokinetyczne leku Benalapril (enalapryl maleinian) odnoszą się do procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnej w organizmie. Szczegółowa charakterystyka tych właściwości pozwala zrozumieć, w jaki sposób lek działa i jak długo utrzymuje się w organizmie pacjenta, co ma kluczowe znaczenie dla ustalenia odpowiedniego dawkowania i monitorowania terapii.¹

Wchłanianie enalaprylu

Enalapryl maleinian po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie enalaprylu w surowicy osiągane jest stosunkowo szybko, w ciągu jednej godziny od momentu podania leku. Biodostępność enalaprylu po podaniu doustnym, określona na podstawie ilości wydalanej z moczem, wynosi około 60%. Istotną z klinicznego punktu widzenia informacją jest fakt, że przyjmowanie pokarmu nie wpływa na wchłanianie leku Benalapril z przewodu pokarmowego.²

Po wchłonięciu, enalapryl podlega szybkiej i intensywnej hydrolizie, przekształcając się w enalaprylat – aktywny metabolit, który jest silnym inhibitorem konwertazy angiotensyny. Maksymalne stężenie enalaprylatu w surowicy krwi jest obserwowane po około 4 godzinach od doustnego podania enalaprylu w postaci tabletki. Przy wielokrotnym podawaniu enalaprylu, efektywny półokres trwania w fazie kumulacji enalaprylatu wynosi 11 godzin. U pacjentów z prawidłową funkcją nerek, stan równowagi dynamicznej stężenia enalaprylatu w surowicy występuje po 4 dniach regularnego stosowania leku.³

Dystrybucja enalaprylu

W zakresie stężeń o znaczeniu terapeutycznym, stopień wiązania enalaprylu z białkami osocza ludzkiego nie przekracza 60%. Ta umiarkowana zdolność wiązania z białkami ma wpływ na dystrybucję leku w organizmie oraz jego dostępność w miejscu działania.⁴

Metabolizm enalaprylu

Głównym procesem metabolicznym, któremu podlega enalapryl, jest jego przekształcenie w aktywny metabolit – enalaprylat. Badania nie wykazały istnienia innych znaczących szlaków metabolicznych dla enalaprylu, co oznacza, że lek ten podlega stosunkowo prostej przemianie metabolicznej.⁵

Eliminacja enalaprylu

Enalaprylat jest eliminowany z organizmu głównie poprzez wydalanie nerkowe. Analiza składników wydalanych z moczem wskazuje, że około 40% podanej dawki jest wydalane w postaci enalaprylatu, natomiast około 20% w postaci niezmienionego enalaprylu. Przekształcenie enalaprylu w enalaprylat oraz ich wydalanie przez nerki stanowią główne mechanizmy eliminacji leku z organizmu.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek obserwuje się zwiększone narażenie zarówno na enalapryl, jak i na jego aktywny metabolit – enalaprylat. W przypadku pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 40-60 ml/min) przyjmujących 5 mg leku raz na dobę, pole powierzchni pod krzywą (AUC) enalaprylatu w stanie równowagi dynamicznej było około dwukrotnie większe w porównaniu do pacjentów z prawidłową funkcją nerek.⁷

Znacznie większe różnice obserwuje się w przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny ≤ 30 ml/min), gdzie pole powierzchni pod krzywą (AUC) było około 8-krotnie większe. W takim stopniu niewydolności nerek dochodzi również do wydłużenia efektywnego półokresu trwania enalaprylatu po podaniu wielokrotnych dawek enalaprylu, a także wydłuża się czas potrzebny do osiągnięcia stanu równowagi dynamicznej.⁸

Istotną informacją kliniczną jest możliwość usunięcia enalaprylatu z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy. Klirens dializy dla enalaprylatu wynosi 62 ml/min, co należy uwzględnić przy ustalaniu dawkowania leku u pacjentów poddawanych zabiegom hemodializy.⁹

Dzieci i młodzież

Badania farmakokinetyczne z użyciem wielokrotnych dawek enalaprylu przeprowadzono w grupie 40 dzieci obojga płci, w wieku od 2 miesięcy do ≤ 16 lat, z nadciśnieniem tętniczym. Stosowano dawki doustne w zakresie 0,07 do 0,14 mg/kg enalaprylu maleinianu na dobę. Wyniki tych badań nie wykazały istotnych różnic w farmakokinetyce enalaprylatu u dzieci w porównaniu do danych uzyskanych wcześniej u osób dorosłych.¹⁰

Dane wskazują na zwiększenie pola powierzchni pod krzywą (AUC) (normalizowanej według dawki na masę ciała) wraz z wiekiem pacjenta, jednak nie obserwuje się zwiększenia AUC, gdy dane są normalizowane według powierzchni ciała. W stanie równowagi dynamicznej średni efektywny okres półtrwania w fazie kumulacji enalaprylatu u dzieci wynosi 14 godzin, co jest wartością zbliżoną do obserwowanej u dorosłych.¹¹

Laktacja

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u kobiet w okresie laktacji dostarczają ważnych informacji dotyczących przenikania enalaprylu i enalaprylatu do mleka matki. Po podaniu pojedynczej dawki doustnej 20 mg enalaprylu 5 kobietom po porodzie, średnie maksymalne stężenie enalaprylu w mleku wynosiło 1,7 μg/l (zakres od 0,54 do 5,9 μg/l) i było osiągane po 4-6 godzinach od podania leku.¹²

Średnie maksymalne stężenie enalaprylatu w mleku wynosiło 1,7 μg/l (zakres od 1,2 do 2,3 μg/l), przy czym wartości maksymalne występowały w różnym czasie w ciągu 24 godzin po podaniu. Na podstawie danych dotyczących maksymalnego stężenia w mleku oszacowano, że maksymalne spożycie przez dzieci karmione piersią wynosi 0,16% dawki przyjmowanej przez matkę w przeliczeniu na masę ciała.¹³

Długotrwałe stosowanie enalaprylu podczas laktacji również było przedmiotem badań. U kobiety przyjmującej enalapryl doustnie w dawce 10 mg na dobę przez 11 miesięcy, maksymalne stężenie enalaprylu w mleku wyniosło 2 μg/l po 4 godzinach od przyjęcia dawki, a maksymalne stężenie enalaprylatu wyniosło 0,75 μg/l po 9 godzinach od przyjęcia dawki. Całkowite stężenie enalaprylu i enalaprylatu w mleku oznaczane w ciągu 24 godzin wynosiło odpowiednio 1,44 μg/l i 0,63 μg/l.¹⁴

Przeprowadzono również badania przy niższych dawkach leku. Stężenie enalaprylatu w mleku było niewykrywalne (<0,2 μg/l) po 4 godzinach od przyjęcia pojedynczej dawki enalaprylu wynoszącej 5 mg u jednej matki i 10 mg u dwóch matek. W tych przypadkach stężenie enalaprylu nie zostało określone.¹⁵

Zestawienie właściwości farmakokinetycznych enalaprylu