Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację – co lekarz powinien przekazać pacjentce

Informowanie pacjentek w wieku rozrodczym o wpływie leków na płodność, a także o postępowaniu w przypadku ciąży lub karmienia piersią stanowi istotny element praktyki klinicznej. W przypadku produktu leczniczego Axia, zawierającego 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, lekarz powinien przekazać pacjentce szczegółowe informacje dotyczące stosowania tego preparatu w kontekście płodności, ciąży oraz laktacji. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje, które należy omówić z pacjentką.¹

Stosowanie Axia podczas ciąży

Produkt leczniczy Axia jest przeciwwskazany w okresie ciąży. Należy jednoznacznie poinformować pacjentkę, że preparat ten nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży.²

W przypadku gdy pacjentka zajdzie w ciążę podczas stosowania produktu Axia, należy przekazać jej następujące informacje:

• Konieczność natychmiastowego przerwania stosowania produktu.³
• Informację, że dane z szeroko zakrojonych badań epidemiologicznych nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci kobiet, które stosowały złożone doustne produkty antykoncepcyjne przed zajściem w ciążę.⁴
• Brak potwierdzonego działania teratogennego przy nieumyślnym stosowaniu złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych we wczesnym okresie ciąży.⁵

Lekarz powinien także poinformować pacjentkę o danych naukowych dotyczących bezpieczeństwa stosowania produktu:

• W badaniach na zwierzętach stwierdzono działania niepożądane w okresie ciąży i karmienia piersią, zatem na podstawie tych danych nie można wykluczyć wystąpienia działań niepożądanych związanych z działaniem hormonalnym substancji czynnych.⁶
• Doświadczenie kliniczne ze stosowaniem złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych w okresie ciąży nie wskazuje na występowanie rzeczywistych działań niepożądanych u ludzi.⁷
• Dostępne dane dotyczące stosowania produktu leczniczego Axia u kobiet w ciąży są zbyt ograniczone, aby jednoznacznie ocenić jego wpływ na przebieg ciąży, stan zdrowia płodu lub noworodka.⁸
• Brak istotnych danych epidemiologicznych dotyczących stosowania tego konkretnego produktu w ciąży.⁹

Rozpoczynanie stosowania Axia po porodzie

Lekarz powinien poinformować pacjentkę o szczególnych środkach ostrożności przy podejmowaniu decyzji o ponownym rozpoczęciu stosowania produktu Axia po porodzie. Szczególnie istotne jest uświadomienie pacjentce zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym.¹⁰

Stosowanie Axia podczas karmienia piersią

W kontekście karmienia piersią należy przekazać pacjentce następujące informacje dotyczące stosowania produktu Axia:

• Złożone doustne produkty antykoncepcyjne, w tym Axia, mogą negatywnie wpływać na laktację poprzez zmniejszenie ilości i zmianę składu mleka matki.¹¹
• Z tego powodu stosowanie złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych, takich jak Axia, nie jest rekomendowane do czasu zakończenia karmienia piersią.¹²
• Niewielkie ilości steroidowych substancji antykoncepcyjnych i/lub ich metabolitów mogą przenikać do mleka matki podczas stosowania złożonych doustnych produktów antykoncepcyjnych.¹³
• Te niewielkie ilości mogą wpływać na dziecko karmione piersią.¹⁴

Bezpieczeństwo stosowania podczas ciąży i laktacji

Podsumowując, lekarz powinien wyraźnie przekazać pacjentce następujące kluczowe informacje dotyczące produktu Axia (zawierającego 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu):

1. Produkt Axia jest przeciwwskazany w okresie ciąży – jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas jego stosowania, powinna natychmiast przerwać jego przyjmowanie.¹⁵
2. Produkt Axia nie jest zalecany podczas karmienia piersią ze względu na potencjalny wpływ na ilość i skład mleka matki oraz możliwość przenikania substancji czynnych do mleka, co może wpływać na dziecko.¹⁶
3. W przypadku podejmowania decyzji o ponownym rozpoczęciu stosowania Axia po porodzie, należy wziąć pod uwagę zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym.¹⁷