Interakcje leku
Atropinum sulfuricum WZF 1 mg/ml

Atropina, jako lek o działaniu cholinolitycznym, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do nasilenia jej efektów antycholinergicznych oraz modyfikacji skuteczności innych leków. Szczególnie istotne jest współistnienie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, lekami przeciwskurczowymi o działaniu cholinolitycznym, lekami stosowanymi w chorobie Parkinsona, przeciwhistaminowymi I generacji, pochodnymi fenotiazyny, dizopiramidem oraz chinidyną, co może skutkować nasileniem działań niepożądanych takich jak tachykardia, suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, hipertermia oraz zaburzenia rytmu serca. W przypadku propofolu obserwuje się zmniejszenie odpowiedzi częstości akcji serca na dożylne podanie atropiny, co wymaga monitorowania czynności serca. Równoczesne stosowanie dobutaminy i innych amin katecholowych z atropiną zwiększa ryzyko zespołu Tako-tsubo, zwłaszcza u pacjentów w stanie stresu lub hiperadrenergicznym.

Pobierz ChPL PDF Atropinum sulfuricum WZF – Roztwór do wstrzykiwań – 1 mg/ml
  1. Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
    1. Nasilenie działań cholinolitycznych
    2. Interakcje farmakokinetyczne
    3. Interakcje z lekami stosowanymi w anestezjologii
    4. Interakcje z aminami katecholowymi
  2. Interakcje atropiny z alkoholem
  3. Tabela interakcji atropiny z wybranymi lekami
    1. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. arytmia
  2. bradykardia zatokowa
  3. diagnostyka radiologiczna
  4. odwracanie blokady nerwowo-mięśniowej
  5. stany spastyczne mięśniówki gładkiej w jamie brzusznej
  6. wprowadzenie do znieczulenia ogólnego
  7. zatrucie grzybami zawierającymi muskarynę
  8. zatrucie insektycydami fosforoorganicznymi
  9. zatrucie lekami cholinomimetycznymi
Substancja czynna
  1. atropina siarczan
Kategoria leku
  1. leki cholinolityczne
  2. leki przeciwarytmiczne
  3. leki stosowane w anestezjologii
  4. leki stosowane w leczeniu zatruć

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Atropina, jako lek o działaniu cholinolitycznym (antycholinergicznym), może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działania atropiny lub modyfikacji skuteczności innych leków stosowanych równocześnie. 1

Nasilenie działań cholinolitycznych

Szczególną uwagę należy zwrócić na leki, które wykazują działanie cholinolityczne i podawane równocześnie z atropiną mogą nasilać jej efekty. Do grupy tej należą:

  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – nasilenie działania antycholinergicznego może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia takich objawów jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu
  • Leki przeciwskurczowe o działaniu cholinolitycznym – sumowanie efektów antycholinergicznych
  • Leki stosowane w chorobie Parkinsona – szczególnie te o działaniu antycholinergicznym
  • Niektóre leki przeciwhistaminowe – zwłaszcza pierwszej generacji
  • Pochodne fenotiazyny – stosowane jako leki przeciwpsychotyczne
  • Dizopiramid – lek przeciwarytmiczny o właściwościach antycholinergicznych
  • Chinidyna – lek przeciwarytmiczny

Równoczesne stosowanie powyższych leków z atropiną może prowadzić do sumowania się działań niepożądanych, takich jak: tachykardia, suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, podwyższona temperatura ciała i zaburzenia świadomości. 2

Interakcje farmakokinetyczne

Atropina może wpływać na farmakokinetykę innych leków poprzez spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego. Opóźniając opróżnianie żołądka, atropina może modyfikować wchłanianie leków przyjmowanych drogą doustną, co w rezultacie może prowadzić do:

  • Zwolnienia wchłaniania niektórych leków – gdy pozostają dłużej w żołądku
  • Przyspieszenia wchłaniania innych leków – gdy dłużej przebywają w jelicie cienkim

Efekt ten może mieć istotne znaczenie kliniczne, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. 3

Interakcje z lekami stosowanymi w anestezjologii

Podczas znieczulenia z użyciem propofolu i równoczesnego podawania atropiny obserwuje się specyficzną interakcję. Odpowiedź częstości akcji serca na dożylne podanie atropiny może być zmniejszona, nawet przy zastosowaniu dużych dawek atropiny. Mechanizm tej interakcji prawdopodobnie wiąże się z hamującym działaniem propofolu na współczulny układ nerwowy. 4

Interakcje z aminami katecholowymi

Szczególną ostrożność należy zachować podczas:

  • Wykonywania echokardiografii obciążeniowej z użyciem dobutaminy i atropiny
  • Równoczesnego podawania amin katecholowych z atropiną

Powyższe interakcje wymagają szczególnej uwagi u pacjentów, którzy wydają się być pod wpływem silnego stresu lub występuje u nich stan hiperadrenergiczny. W tych sytuacjach istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu Tako-tsubo (kardiomiopatii stresowej, charakteryzującej się przejściową dysfunkcją lewej komory serca). 5

Interakcje atropiny z alkoholem

Równoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie atropiny może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych o charakterze ośrodkowym i obwodowym. Alkohol etylowy może nasilać działanie depresyjne atropiny na ośrodkowy układ nerwowy, co może skutkować:

  • Nasileniem zaburzeń poznawczych
  • Zwiększeniem ryzyka wystąpienia splątania i dezorientacji
  • Pogłębieniem sedacji
  • Zwiększeniem ryzyka zaburzeń psychomotorycznych
  • Nasileniem objawów antycholinergicznych, takich jak suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia

Pacjenci leczeni atropiną powinni być poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu w trakcie terapii tym lekiem.

Tabela interakcji atropiny z wybranymi lekami

Grupa leków/substancja Opis interakcji Poziom ważności interakcji
Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TCA) Nasilenie działania antycholinergicznego, zwiększone ryzyko działań niepożądanych: suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, zaparcia, zatrzymanie moczu, tachykardia Wysoki – wymagane monitorowanie pacjenta
Leki przeciwskurczowe o działaniu cholinolitycznym Sumowanie efektów antycholinergicznych, nasilenie działań niepożądanych Wysoki – należy rozważyć modyfikację dawkowania
Leki stosowane w chorobie Parkinsona Nasilenie działania antycholinergicznego, zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń poznawczych Umiarkowany – wymagana ostrożność
Leki przeciwhistaminowe (I generacji) Nasilenie działania antycholinergicznego, zwiększone ryzyko sedacji i działań niepożądanych Umiarkowany – wymagana ostrożność
Pochodne fenotiazyny Nasilenie działań antycholinergicznych, zwiększone ryzyko wystąpienia hipertermii Wysoki – wymagane monitorowanie pacjenta
Dizopiramid Nasilenie działania antycholinergicznego oraz potencjalnie działania proarytmicznego Wysoki – wymagane monitorowanie pacjenta
Chinidyna Nasilenie działania antycholinergicznego, możliwe zwiększenie ryzyka zaburzeń rytmu serca Wysoki – wymagane monitorowanie EKG
Propofol Zmniejszenie odpowiedzi częstości akcji serca na dożylne podanie atropiny, nawet przy zastosowaniu dużych dawek Umiarkowany – wymagane monitorowanie czynności serca
Dobutamina i inne aminy katecholowe Zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu Tako-tsubo u pacjentów w stanie stresu lub w stanie hiperadrenergicznym Wysoki – wymagana szczególna ostrożność i monitorowanie
Alkohol etylowy Nasilenie działania depresyjnego na OUN, zwiększone ryzyko zaburzeń poznawczych i psychomotorycznych Wysoki – zalecane unikanie alkoholu podczas terapii
Leki przyjmowane doustnie Atropina może modyfikować wchłanianie innych leków poprzez wpływ na opróżnianie żołądka – zwolnienie lub przyspieszenie wchłaniania Zmienny – zależny od konkretnego leku

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl