Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
ApoTiapina PR 300 mg

Lek ApoTiapina PR zawierający kwetiapinę fumaranu przeszedł szerokie badania przedkliniczne, które nie wykazały genotoksyczności substancji czynnej zarówno in vitro, jak i in vivo. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych przy ekspozycji odpowiadającej dawkom terapeutycznym u ludzi zaobserwowano zmiany takie jak odkładanie barwnika w tarczycy u szczurów, hipertrofia pęcherzyków tarczycy, obniżenie stężenia T3, zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby leukocytów i erytrocytów u małp Cynomolgus, a także zmętnienie soczewki i zaćmę u psów. Zmiany te nie zostały potwierdzone w długoterminowych badaniach klinicznych, jednak zmętnienie soczewki i zaćma wymagają monitorowania w praktyce klinicznej. W badaniach toksyczności rozwojowej u królików stwierdzono zwiększoną częstość przykurczu łap u potomstwa oraz zmniejszony przyrost masy ciała samic ciężarnych przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi, choć znaczenie tych obserwacji dla pacjentów pozostaje nieznane.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Lek ApoTiapina PR, zawierający substancję czynną kwetiapinę (w postaci kwetiapiny fumaranu), został poddany szeregowi przedklinicznych badań bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe wyniki tych badań z uwzględnieniem potencjalnego ryzyka dla pacjentów oraz odniesieniem do obserwacji klinicznych.1

Badania genotoksyczności

Przeprowadzono kompleksowe badania potencjału genotoksycznego kwetiapiny zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Wyniki wszystkich tych badań nie wykazały żadnych dowodów na genotoksyczność kwetiapiny, co stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa substancji czynnej.2

Zmiany w tkankach i narządach przy klinicznie istotnym poziomie ekspozycji

W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, przy poziomie ekspozycji na kwetiapinę odpowiadającym klinicznie istotnemu u ludzi, zaobserwowano szereg zmian, które nie zostały potwierdzone w długoterminowych badaniach klinicznych.3 Zmiany te obejmowały:

  • U szczurów – odkładanie się barwnika w tarczycy.4 Zjawisko to może wskazywać na wpływ substancji na metabolizm hormonów tarczycy u tego gatunku.
  • U małp Cynomolgus – zaobserwowano złożone zmiany obejmujące:
    • hipertrofię pęcherzyków gruczołu tarczowego (powiększenie pęcherzyków tarczycy)
    • obniżenie stężenia trójjodotyroniny (T3) w osoczu
    • zmniejszenie stężenia hemoglobiny
    • zmniejszenie liczby białych i czerwonych krwinek5
  • U psów – stwierdzono zmętnienie soczewki i zaćmę.6 Należy zauważyć, że aspekt dotyczący zaćmy i zmętnienia soczewki został szerzej omówiony w punkcie 5.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego.

Wpływ na reprodukcję i rozwój płodu

Badania toksyczności na zarodek i płód przeprowadzone u królików wykazały zwiększoną częstość występowania przykurczu łap przednich i tylnych u potomstwa. Te zmiany obserwowano w warunkach wyraźnego oddziaływania leku na organizm matczyny, co przejawiało się zmniejszonym przyrostem masy ciała samic ciężarnych.7

Efekty te były wyraźnie widoczne przy poziomie ekspozycji samicy podobnym lub nieco większym niż występujący u ludzi przy stosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej. Istotność tych obserwacji dla stosowania leku u ludzi pozostaje nieznana.8

Wpływ na płodność

W badaniach płodności przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano kilka istotnych zmian:

  1. Marginalne zmniejszenie płodności samców
  2. Występowanie ciąż urojonych u samic
  3. Przedłużające się fazy międzyrujowe
  4. Wydłużenie czasu od kohabitacji do spółkowania
  5. Zmniejszenie odsetka skutecznych ciąż9

Istotne jest, że wszystkie te efekty są związane ze zwiększeniem stężenia prolaktyny w organizmach badanych zwierząt. Ze względu na istniejące międzygatunkowe różnice w hormonalnej regulacji rozrodu, obserwacje te nie mają bezpośredniego znaczenia dla ludzi.10 Kwetiapina, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, może podwyższać poziom prolaktyny, jednak mechanizmy regulacji hormonalnej u gryzoni i ludzi różnią się istotnie, co sprawia, że obserwowane u szczurów zaburzenia płodności nie mogą być bezpośrednio ekstrapolowane na populację ludzką.

Gatunek Obserwowane zmiany Potencjalne znaczenie kliniczne
Szczury Odkładanie się barwnika w tarczycy Nie potwierdzone w badaniach klinicznych
Małpy Cynomolgus Hipertrofia pęcherzyków tarczycy, obniżenie stężenia T3, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, redukcja liczby białych i czerwonych krwinek Nie potwierdzone w długoterminowych badaniach klinicznych
Psy Zmętnienie soczewki, zaćma Wymaga monitorowania w praktyce klinicznej
Króliki (ciężarne) Przykurcz łap u potomstwa, zmniejszony przyrost masy ciała matki Istotność dla ludzi nieznana
Szczury (badania płodności) Marginalne zmniejszenie płodności samców, ciąże urojone, zaburzenia cyklu rujowego, wydłużenie czasu do spółkowania, zmniejszenie odsetka ciąż Efekty związane z podwyższonym poziomem prolaktyny; bez bezpośredniego znaczenia dla ludzi ze względu na różnice międzygatunkowe
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl