Wpływ na płodność, ciążę i laktację
ApoTiapina PR 300 mg

Wpływ kwetiapiny na płodność, ciążę i laktację

Lek ApoTiapina PR (kwetiapina w postaci fumaranu) wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Lekarz przepisujący ten lek powinien starannie przeanalizować stosunek korzyści do ryzyka oraz przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące potencjalnego wpływu na płodność, przebieg ciąży oraz karmienie piersią.¹

Ciąża i stosowanie kwetiapiny

Obecnie dostępne dane dotyczące stosowania kwetiapiny w czasie ciąży opierają się na umiarkowanej liczbie opublikowanych przypadków (300-1000 zakończonych ciąż), obejmujących zarówno raporty indywidualne, jak i badania obserwacyjne. Dane te nie wskazują jednoznacznie na istnienie zwiększonego ryzyka wystąpienia wad rozwojowych u płodu w związku z leczeniem kwetiapiną. Należy jednak podkreślić, że na podstawie wszystkich dostępnych informacji nie można wyciągnąć ostatecznego wniosku w tej kwestii.²

Pierwszy trymestr ciąży

Istotne znaczenie w kontekście bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny mają badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych, które wykazały toksyczne oddziaływanie na rozród. Z tego względu kwetiapina powinna być stosowana w czasie ciąży wyłącznie w sytuacjach, gdy potencjalne korzyści dla matki wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.³

Trzeci trymestr ciąży

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu kwetiapiny w ostatnim trymestrze ciąży. Noworodki, których matki przyjmowały leki przeciwpsychotyczne (w tym kwetiapinę) w tym okresie, są narażone na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych po urodzeniu. Objawy te mogą obejmować:⁴

• Objawy pozapiramidowe – związane z zaburzeniami kontroli motorycznej
• Objawy odstawienia – mogące występować z różnym nasileniem i czasem trwania
• Zaburzenia autonomiczne – w tym pobudzenie, zaburzenia ciśnienia tętniczego (zarówno nadciśnienie, jak i niedociśnienie)
• Inne objawy neurologiczne – drżenie, senność
• Zaburzenia fizjologiczne – niewydolność oddechowa, problemy z odżywianiem

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia tych objawów, noworodki, których matki przyjmowały kwetiapinę w trzecim trymestrze ciąży, wymagają szczególnie uważnej obserwacji po urodzeniu.⁵

Kwetiapina a karmienie piersią

Dane dotyczące przenikania kwetiapiny do mleka kobiecego są bardzo ograniczone. Dostępne informacje z opublikowanych raportów na temat wydzielania kwetiapiny do mleka ludzkiego nie są spójne, co uniemożliwia precyzyjną ocenę bezpieczeństwa stosowania leku w okresie laktacji.⁶

Wobec braku szczegółowych danych, lekarz powinien rozważyć dwie opcje postępowania:

1. Przerwanie karmienia piersią i kontynuacja leczenia kwetiapiną – opcja zalecana w przypadku, gdy leczenie jest niezbędne dla stabilności psychicznej matki
2. Przerwanie leczenia kwetiapiną i kontynuacja karmienia piersią – opcja do rozważenia, jeśli stan matki na to pozwala

Decyzja powinna być podjęta indywidualnie, biorąc pod uwagę zarówno korzyści dla dziecka wynikające z karmienia piersią, jak i korzyści dla matki związane z kontynuacją leczenia farmakologicznego.⁷

Wpływ kwetiapiny na płodność

Wpływ kwetiapiny na płodność u ludzi nie został dotychczas systematycznie oceniany w badaniach klinicznych. W badaniach przeprowadzonych na szczurach wykazano efekty związane ze zwiększonym stężeniem prolaktyny we krwi. Należy jednak podkreślić, że wyników tych badań nie można bezpośrednio ekstrapolować na populację ludzką ze względu na różnice międzygatunkowe.⁸

Zalecenia dla lekarzy prowadzących

Lekarz przepisujący ApoTiapina PR kobiecie w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącej piersią, powinien:

• Przeprowadzić szczegółową ocenę stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając indywidualną sytuację pacjentki
• Poinformować pacjentkę o ograniczonych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny w ciąży
• Omówić potencjalne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych u noworodka, szczególnie w przypadku stosowania leku w trzecim trymestrze ciąży
• W przypadku konieczności stosowania leku w czasie ciąży – zalecić ścisłą obserwację noworodka po porodzie
• W przypadku kobiet karmiących piersią – przedstawić dostępne opcje postępowania i wspólnie z pacjentką podjąć decyzję o kontynuacji lub zaprzestaniu karmienia piersią

Podczas terapii kwetiapiną, niezależnie od dawki (200 mg, 300 mg lub 400 mg), kobiety w ciąży oraz karmiące piersią wymagają ścisłego monitorowania stanu klinicznego, a lekarz powinien regularnie weryfikować zasadność kontynuacji leczenia, szczególnie w okresach zwiększonego ryzyka (trzeci trymestr ciąży).⁹