Właściwości farmakodynamiczne
Ampicilin+Sulbactam AptaPharma 2 g + 1 g

Właściwości farmakodynamiczne leku Ampicilin+Sulbactam AptaPharma

Ampicilin+Sulbactam AptaPharma należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako leki przeciwbakteryjne do stosowania ogólnego, połączenia penicylin, w tym z inhibitorami beta-laktamazy (kod ATC: J01CR01). Jest to skojarzenie antybiotyku beta-laktamowego ampicyliny z inhibitorem beta-laktamaz – sulbaktamem, co zapewnia rozszerzone spektrum działania przeciwbakteryjnego.¹

Mechanizm działania

Mechanizm działania preparatu Ampicilin+Sulbactam AptaPharma opiera się na synergistycznym działaniu dwóch składników aktywnych. Ampicylina stanowi komponent bakteriobójczy, który podobnie jak penicylina benzylowa, hamuje biosyntezę mukopeptydu ściany komórkowej bakterii, uniemożliwiając ich namnażanie. Z kolei sulbaktam sodowy jest nieodwracalnym inhibitorem większości istotnych beta-laktamaz wytwarzanych przez organizmy oporne na działanie penicyliny.²

Mimo że działanie przeciwbakteryjne samego sulbaktamu sodowego jest ograniczone głównie do szczepów Neisseriaceae, jego zdolność do zapobiegania rozkładowi penicylin i cefalosporyn przez bakterie oporne została potwierdzona w badaniach całych organizmów z wykorzystaniem szczepów opornych. W tych badaniach sulbaktam sodowy wykazywał istotne synergiczne działanie z penicylinami i cefalosporynami. Dodatkową zaletą jest fakt, że sulbaktam łączy się również z białkami wiążącymi penicyliny, co powoduje, że niektóre wrażliwe szczepy bakterii wykazują większą wrażliwość na leczenie skojarzone niż na monoterapię antybiotykiem beta-laktamowym.³

Spektrum działania antybakteryjnego

Preparat Ampicilin+Sulbactam AptaPharma charakteryzuje się szerokim spektrum działania antybakteryjnego, obejmującym różnorodne patogeny bakteryjne:⁴

• Bakterie Gram-dodatnie:
  • Staphylococcus aureus (szczepy wrażliwe na metycylinę)
  • Staphylococcus epidermidis (w tym szczepy oporne na penicylinę i niektóre szczepy oporne na metycylinę)
  • Streptococcus pneumoniae
  • Streptococcus faecalis
  • Inne gatunki z rodzaju Streptococcus
• Bakterie Gram-ujemne:
  • Haemophilus influenzae i parainfluenzae (zarówno szczepy wytwarzające beta-laktamazę, jak i niewytwarzające beta-laktamazy)
  • Moraxella catarrhalis
  • Escherichia coli
  • Bakterie z rodzaju Klebsiella
  • Bakterie z rodzaju Proteus (indolo-dodatnie i indolo-ujemne)
• Bakterie beztlenowe:
  • Bacteroides fragilis i gatunki pokrewne

Należy zaznaczyć, że antybiotyki beta-laktamowe, w tym ampicylina z sulbaktamem, zazwyczaj nie są skuteczne w zakażeniach wywoływanych przez patogeny z rodzaju Chlamydia i Mycoplasma.⁵

Szczepy oporne

Istotnym aspektem terapii przeciwbakteryjnej jest zjawisko oporności bakterii na leki. Częstość występowania oporności nabytej może znacząco różnić się w zależności od gatunku bakterii, regionu geograficznego, poszczególnych placówek medycznych, a nawet między różnymi oddziałami tego samego szpitala. To podkreśla znaczenie monitorowania lokalnych wzorców oporności i dostosowywania terapii empirycznej do aktualnej sytuacji epidemiologicznej.⁶

Wartości graniczne MIC

Poniżej przedstawiono kliniczne wartości graniczne minimalnego stężenia hamującego (MIC) według Europejskiego Komitetu ds. Oznaczania Lekowrażliwości (EUCAST – The European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing), wersja 11.0 z dnia 01.01.2021.⁷

Wytyczne dotyczące interpretacji wyników badań lekowrażliwości

Na potrzeby badań wrażliwości mikroorganizmów na ampicylinę z sulbaktamem, stężenie sulbaktamu zostało ustalone na poziomie 4 mg/L.⁸

W przypadku Staphylococcus aureus należy uwzględnić, że większość szczepów produkuje penicylinazy, a niektóre są oporne na metycylinę. Każdy z tych mechanizmów powoduje oporność na benzylopenicylinę, fenoksymetylopenicylinę, ampicylinę, amoksycylinę, piperacylinę i tikarcylinę. Izolaty wykazujące wrażliwość na benzylopenicylinę i cefoksytynę można uznać za wrażliwe na wszystkie penicyliny. Z kolei izolaty oporne na benzylopenicylinę, ale wrażliwe na cefoksytynę, są wrażliwe na kombinacje z inhibitorami beta-laktamaz, penicyliny izoksazolilowe, nafcylinę. Przy stosowaniu doustnych form tych leków należy zachować ostrożność, aby zapewnić odpowiednią ekspozycję w miejscu zakażenia. Izolaty oporne na cefoksytynę są oporne na wszystkie penicyliny.⁹

W odniesieniu do gronkowców koagulazo-ujemnych, większość szczepów wytwarza penicylinazy, a niektóre są oporne na metycylinę. Oba te mechanizmy powodują oporność na benzylopenicylinę, fenoksymetylopenicylinę, ampicylinę, amoksycylinę, piperacylinę i tikarcylinę. Obecnie nie istnieje wiarygodna metoda wykrywania produkcji penicylinazy u gronkowców koagulazo-ujemnych, natomiast oporność na metycylinę można wykryć za pomocą cefoksytyny.¹⁰

Warto zauważyć, że S. saprophyticus wrażliwy na ampicylinę jest mecA-negatywny i wykazuje wrażliwość na ampicylinę, amoksycylinę i piperacylinę (z lub bez inhibitora beta-laktamaz).¹¹

W przypadku Enterococcus, wrażliwość na ampicylinę, amoksycylinę i piperacylinę (z inhibitorem beta-laktamazy lub bez) można wnioskować na podstawie wyników dla ampicyliny. Oporność na ampicylinę jest rzadka u E. faecalis (potwierdzone wartościami MIC), ale powszechna u E. faecium.¹²

Dla paciorkowców z grup A, B, C i G, wrażliwość na penicyliny określa się na podstawie wyników dla benzylopenicyliny (z wyjątkiem wskazań dotyczących zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych), z wyłączeniem fenoksymetylopenicyliny i izoksazolilpenicylin dla paciorkowców grupy B.¹³

Dodanie inhibitora beta-laktamazy nie zwiększa korzyści klinicznych w leczeniu zakażeń wywołanych przez niektóre patogeny.¹⁴

W celu wykluczenia mechanizmów oporności na beta-laktamy u Streptococcus pneumoniae, stosuje się test krążkowy z oksacyliną (1 µg) lub oznaczenie MIC dla benzylopenicyliny. Gdy wynik badania przesiewowego jest negatywny (strefa inhibicji oksacyliny ≥20 mm lub MIC benzylopenicyliny ≤0,06 mg/L), wszystkie leki beta-laktamowe, dla których dostępne są kliniczne wartości graniczne, mogą być uznane za skuteczne. Wyjątkiem jest cefaklor, który powinien być klasyfikowany jako „wrażliwy, zwiększone narażenie” (I). W przypadku dodatniego wyniku przesiewowego (strefa inhibicji 0,06 mg/L), wrażliwość należy oceniać indywidualnie.<sup data-drug="Ampicilin+Sulbactam AptaPharma" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W celu wykluczenia mechanizmów oporności na beta-laktamy stosuje się test krążkowy oksacyliny 1 µg lub test MIC na benzylopenicylinę. Gdy wynik badania przesiewowego jest negatywny (strefa inhibicji oksacyliny ≥20 mm lub MIC benzylopenicyliny ≤0,06 mg/L), wszystkie leki beta-laktamowe, dla których dostępne są kliniczne wartości graniczne, w tym te z Uwaga, mogą być uznane jako wrażliwe bez dalszych badań, z wyjątkiem cefakloru, który, jeśli zostanie zgłoszony, powinien być uznany jako wrażliwy, zwiększone narażenie (I). Gdy badanie przesiewowe jest pozytywne (strefa inhibicji 0,06 mg/L), wrażliwość w przypadku strefy oksacyliny powinna być uznana ≥8 mm, w przypadku strefy oksacyliny ≤8 mm wrażliwość należy uznać na podstawie ampicyliny.”>15

W przypadku paciorkowców z grupy viridans, benzylopenicylina (MIC lub dyfuzja krążkowa) może być stosowana do badań przesiewowych pod kątem oporności na beta-laktamy. Izolaty klasyfikowane jako negatywne w badaniu przesiewowym mogą być uznane za wrażliwe na leki beta-laktamowe. Natomiast izolaty klasyfikowane jako pozytywne w badaniu przesiewowym powinny być badane pod kątem wrażliwości na poszczególne antybiotyki.¹⁶

Dla Haemophilus influenzae, w przypadku negatywnych izolatów przesiewowych na benzylopenicylinę (strefa inhibicji ≥18 mm lub MIC ≤0,25 mg/L), wrażliwość można wnioskować na podstawie benzylopenicyliny lub ampicyliny. W przypadku izolatów z pozytywnym wynikiem przesiewowym na benzylopenicylinę (strefa inhibicji 0,25 mg/L), wrażliwość określa się na podstawie wyników dla ampicyliny.<sup data-drug="Ampicilin+Sulbactam AptaPharma" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W przypadku negatywnych izolatów przesiewowych na benzylopenicylinę (strefa inhibicji ≥18 mm lub MIC ≤0,25 mg/L) wrażliwość można wywnioskować na podstawie benzylopenicyliny lub ampicyliny. W przypadku izolatów z pozytywnym wynikiem przesiewowym na benzylopenicylinę (strefa inhibicji 0,25 mg/L), wrażliwość wnioskuje się na podstawie ampicyliny.”>17

Dla Moraxella catarrhalis wrażliwość można wnioskować na podstawie wyników dla amoksycyliny z kwasem klawulanowym podawanego dożylnie.¹⁸