Leki w grupie
„leki immunomodulujące”
Leki immunomodulujące stanowią szeroką grupę substancji, które modyfikują aktywność układu odpornościowego. Działają one poprzez wzmacnianie (immunostymulacja) lub osłabianie (immunosupresja) odpowiedzi immunologicznej organizmu, przywracając prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Stosowane są w leczeniu chorób o podłożu autoimmunologicznym, w transplantologii, onkologii oraz w leczeniu przewlekłych infekcji.
Ze względu na mechanizm działania, leki immunomodulujące można podzielić na kilka podgrup: immunosupresyjne (np. cyklosporyna, takrolimus, sirolimus), immunostymulujące (np. interferony, interleukiny), leki biologiczne (np. przeciwciała monoklonalne jak adalimumab, infliksymab), leki modyfikujące przebieg choroby w stwardnieniu rozsianym (DMT – Disease Modifying Therapies), oraz modulatory immunologiczne stosowane w onkologii.
Do najważniejszych leków immunomodulujących należą: metotreksat (Metex, Trexan), azatiopryna (Imuran, Azathioprine VIS), cyklosporyna (Sandimmun, Cyclaid), mykofenolan mofetylu (CellCept, Myfortic), takrolimus (Prograf, Advagraf), sirolimus (Rapamune), interferony (Avonex, Rebif, Betaferon), przeciwciała monoklonalne jak adalimumab (Humira, Amgevita), infliksymab (Remicade, Remsima), rytuksymab (MabThera, Rixathon), tofacytinib (Xeljanz), baricitinib (Olumiant) oraz apremilast (Otezla).
Największą zaletą stosowania leków immunomodulujących jest możliwość celowanego leczenia chorób o podłożu autoimmunologicznym, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, toczeń rumieniowaty układowy, stwardnienie rozsiane czy nieswoiste zapalenia jelit. Leki te umożliwiają również przeprowadzanie przeszczepów narządów poprzez zapobieganie odrzuceniu przeszczepu. W onkologii pomagają stymulować układ odpornościowy do walki z komórkami nowotworowymi.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków immunomodulujących obejmują zwiększone ryzyko infekcji (w tym oportunistycznych), rozwój chorób nowotworowych (szczególnie chłoniaków), hepatotoksyczność, nefrotoksyczność oraz zaburzenia hematologiczne. Niektóre leki z tej grupy mogą powodować reakcje alergiczne, w tym ciężkie reakcje anafilaktyczne. Długotrwałe stosowanie kortykosteroidów może prowadzić do osteoporozy, zaćmy, nadciśnienia i zaburzeń metabolicznych.
Podgrupa leków biologicznych, w tym przeciwciała monoklonalne, stanowi szybko rozwijającą się dziedzinę terapii immunomodulującej. Leki te, takie jak inhibitory TNF-α (adalimumab, infliksymab, etanercept), inhibitory interleukiny (ustekinumab, sekukinumab), inhibitory JAK (tofacytinib, baricitinib) oraz leki wpływające na komórki B i T (rytuksymab, abatacept), charakteryzują się wysoką specyficznością działania, co pozwala na precyzyjne celowanie w konkretne mechanizmy patologiczne.
Odrębną podgrupę stanowią leki immunomodulujące stosowane w stwardnieniu rozsianym, takie jak interferony beta (Avonex, Rebif, Betaferon), octan glatirameru (Copaxone), fumaran dimetylu (Tecfidera), teriflunomid (Aubagio), fingolimod (Gilenya), natalizumab (Tysabri) oraz alemtuzumab (Lemtrada). Charakteryzują się one zdolnością do modyfikowania przebiegu choroby poprzez różne mechanizmy wpływające na układ immunologiczny.
Lista leków w tej grupie
-
Fingolimod Solinea – Kapsułki twarde – 0,5 mg
Produkt leczniczy zawiera fingolimod w dawce 0,5 mg w formie twardych kapsułek. Stosowany jest w monoterapii do modyfikacji przebiegu stwardnienia rozsianego o ustępująco-nawracającej postaci u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 lat. Zalecany jest pacjentom z wysoką aktywnością choroby mimo wcześniejszego leczenia oraz tym z szybko rozwijającą się, ciężką postacią choroby. Jego celem jest zmniejszenie liczby rzutów choroby oraz ograniczenie rozwoju zmian w mózgu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
JAXTERAN – Kapsułki dojelitowe, twarde – 240 mg
Produkt leczniczy zawiera fumaranu dimetylu w dawkach 120 mg lub 240 mg jako substancję czynną w postaci kapsułek dojelitowych. Stosuje się go u pacjentów dorosłych oraz młodzieży od 13. roku życia z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego. Preparat wspomaga kontrolę objawów oraz przebieg choroby. Kapsułki są przeznaczone do stosowania doustnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Fingolimod Stada – Kapsułki twarde – 0,5 mg
Lek zawiera fingolimod w dawce 0,5 mg w postaci twardych kapsułek. Jest stosowany jako terapia modyfikująca przebieg choroby u pacjentów z wysoce aktywną postacią rzutowo-remisyjnego stwardnienia rozsianego. Może być stosowany u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia, o masie ciała powyżej 40 kg. Zalecany jest w przypadku choroby szybko postępującej, szczególnie gdy inne terapie nie przyniosły efektu.
-
Teriflunomide Zentiva – Tabletki powlekane – 14 mg
Produkt zawiera 14 mg teriflunomidu w każdej tabletce powlekanej oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Lek jest stosowany u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowo-ustępującym. Działa poprzez modulowanie przebiegu choroby, pomagając w kontrolowaniu jej objawów. Zalecany jest w celu poprawy jakości życia pacjentów z tą formą stwardnienia rozsianego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Teriflunomide MSN – Tabletki powlekane – 14 mg
Produkt leczniczy zawiera 14 mg teriflunomidu w każdej tabletce powlekanej oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci niebieskich, pięciokątnych tabletek. Stosuje się go u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 lat w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowo-ustępującym. Lek ten pomaga kontrolować objawy i przebieg choroby neurologicznej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Fumaran Dimetylu Adamed – Kapsułki dojelitowe, twarde – 240 mg
Lek zawiera fumaranu dimetylu w dawkach 120 mg lub 240 mg, podawany w formie kapsułek dojelitowych twardych. Produkt stosuje się u pacjentów dorosłych oraz u dzieci i młodzieży od 13 roku życia. Wskazaniem do stosowania jest rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego. Substancja aktywna działa modulująco na układ odpornościowy, co pomaga kontrolować przebieg choroby.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Dimethyl fumarate Reddy – Kapsułki dojelitowe, twarde – 240 mg
Produkt leczniczy zawiera fumaranu dimetylu w dawkach 120 mg lub 240 mg, dostępny w formie twardych kapsułek dojelitowych. Stosowany jest u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 13 roku życia z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego. Kapsułki chronią substancję czynną przed działaniem kwasu żołądkowego, umożliwiając jej uwalnianie w jelitach. Lek pomaga kontrolować przebieg choroby, zmniejszając częstotliwość i nasilenie rzutów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Clefirem – Tabletki powlekane – 14 mg
Produkt leczniczy zawiera 14 mg teriflunomidu oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci jasnoniebieskich, powlekanych tabletek. Stosuje się go w leczeniu dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia z rzutowo-ustępującym stwardnieniem rozsianym. Lek ma na celu zmniejszenie aktywności choroby u pacjentów spełniających określone kryteria masy ciała i wieku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku