Leki w grupie
„benzodiazepina”
Benzodiazepiny to grupa leków psychotropowych o działaniu przeciwlękowym, nasennym, przeciwdrgawkowym, miorelaksacyjnym oraz amnestycznym. Działają poprzez zwiększenie efektu hamującego neuroprzekaźnika GABA, wiążąc się ze specyficznym miejscem receptora GABA-A, co prowadzi do nasilenia przepływu jonów chlorkowych i hiperpolaryzacji błony komórkowej.
Najczęściej stosowane benzodiazepiny to: diazepam (Relanium, Neorelium), alprazolam (Xanax, Zomiren), klonazepam (Clonazepamum), lorazepam (Lorafen), midazolam (Dormicum, Midanium), oksazepam (Oxazepam), temazepam (Signopam), nitrazepam (Nitrazepam) oraz bromazepam (Lexotan). Można je podzielić na krótko działające (midazolam, triazolam), średnio długo działające (alprazolam, lorazepam) oraz długo działające (diazepam, klonazepam).
Główne zalety stosowania benzodiazepin to szybki początek działania, wysoka skuteczność w redukcji objawów lęku, bezsenności i napięcia mięśniowego. Są pomocne w opanowywaniu ostrych stanów lękowych, ataków paniki oraz jako leki wspomagające w anestezjologii. W leczeniu padaczki benzodiazepiny (szczególnie klonazepam) są skuteczne w kontrolowaniu napadów drgawkowych.
Najpoważniejsze niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem benzodiazepin obejmują ryzyko uzależnienia fizycznego i psychicznego, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu (powyżej 2-4 tygodni). Odstawienie leku może prowadzić do zespołu odstawiennego z nasileniem objawów lękowych, bezsennością, drżeniem, a nawet drgawkami. Inne działania niepożądane to senność, zaburzenia koordynacji, upośledzenie funkcji poznawczych, amnezja następcza oraz zwiększone ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. Benzodiazepiny wchodzą też w liczne interakcje z innymi lekami oraz alkoholem, co może prowadzić do nasilonej sedacji, a w skrajnych przypadkach do depresji oddechowej.
Ze względu na mechanizm działania i profil farmakologiczny, benzodiazepiny dzieli się na kilka podgrup: anksjolityki (leki przeciwlękowe) jak diazepam i alprazolam; hipnotyki (nasenne) jak temazepam i nitrazepam; leki przeciwdrgawkowe jak klonazepam; oraz benzodiazepiny stosowane w anestezjologii jak midazolam. Podział ten jest jednak umowny, gdyż większość benzodiazepin wykazuje wszystkie wymienione działania, różniąc się głównie siłą poszczególnych efektów, czasem działania oraz profilem farmakokinetycznym.
Lista leków w tej grupie
-
Buccolam – 5 mg/ml
Produkt zawiera midazolam w postaci chlorowodorku i jest dostępny jako roztwór do stosowania w jamie ustnej. Stosuje się go w leczeniu przedłużonych, ostrych napadów drgawkowych u niemowląt od 3 miesiąca życia, dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Preparat może być podawany przez rodziców lub opiekunów pacjentów z rozpoznaną padaczką. U najmłodszych niemowląt leczenie powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską w szpitalu z dostępem do sprzętu resuscytacyjnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Lorafen – Tabletki drażowane – 1 mg
Produkt leczniczy zawiera lorazepam jako substancję czynną, dostępną w postaci tabletek drażowanych o dawkach 1 mg i 2,5 mg. W składzie znajdują się również substancje pomocnicze, takie jak laktoza i sacharoza, a w wyższej dawce dodatkowo czerwień koszenilowa. Lek stosuje się doraźnie i krótkotrwale w leczeniu zaburzeń lękowych oraz problemów ze snem związanych z nasilonym lękiem. Może być używany także u pacjentów z chorobami układu krążenia i przewodu pokarmowego towarzyszącymi tym zaburzeniom.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Xanax SR – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 0,5 mg
Produkt leczniczy zawiera alprazolam w dawkach 0,5 mg, 1 mg lub 2 mg, stanowiący substancję czynną oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Tabletki mają postać o przedłużonym uwalnianiu, co umożliwia dłuższe działanie leku. Preparat stosuje się krótkotrwale w leczeniu objawowym ciężkich stanów lękowych u osób dorosłych, gdy objawy są nasilone i znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jest zalecany wyłącznie w przypadku, gdy dolegliwości lękowe są bardzo uciążliwe dla pacjenta.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku