inhibitor odwrotnej transkryptazy

Inhibitory odwrotnej transkryptazy to klasa leków przeciwwirusowych, które hamują aktywność enzymu odwrotnej transkryptazy – białka niezbędnego w cyklu replikacji retrowirusów, takich jak HIV. Odwrotna transkryptaza przepisuje wirusowy RNA na DNA, które następnie zostaje zintegrowane z genomem komórki gospodarza.

Wyróżniamy dwie główne podgrupy tych inhibitorów: nukleozydowe (NRTI) i nienukleozydowe (NNRTI). NRTI działają jako fałszywe substraty dla odwrotnej transkryptazy, wbudowując się w nowo syntezowany łańcuch DNA i powodując jego terminację. NNRTI wiążą się bezpośrednio z enzymem w miejscu allosterycznym, zmieniając jego konformację i uniemożliwiając prawidłową funkcję.

Inhibitory odwrotnej transkryptazy stanowią kluczowy element terapii antyretrowirusowej (ART) w leczeniu zakażeń HIV. Zazwyczaj stosuje się je w schematach wielolekowych, aby zapobiegać rozwojowi oporności wirusowej. Do najczęściej stosowanych przedstawicieli tej grupy należą: tenofowir, emtrycytabina, lamiwudyna (NRTI) oraz efawirenz, newirapina i rylpiwiryna (NNRTI).

Podczas terapii inhibitorami odwrotnej transkryptazy należy monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych, które mogą obejmować zaburzenia czynności wątroby, reakcje skórne, zaburzenia neuropsychiatryczne (szczególnie przy NNRTI) oraz toksyczność mitochondrialną (przy długotrwałym stosowaniu NRTI).

Powiązane wpisy

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl