zakażenie po operacyjnym usunięciu zaćmy
Wskazanie
Zakażenie po operacyjnym usunięciu zaćmy, znane również jako pooperacyjne zapalenie wnętrza gałki ocznej (endophthalmitis), stanowi poważne powikłanie, które wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Występuje ono stosunkowo rzadko (0,05-0,3% przypadków), jednak jest stanem zagrażającym widzeniu, który może prowadzić do ślepoty, jeśli nie zostanie szybko i skutecznie leczony. Zakażenie zazwyczaj rozwija się w ciągu pierwszych kilku dni po zabiegu, choć może wystąpić nawet kilka tygodni później.
Główne objawy obejmują narastający ból oka, pogorszenie widzenia, zaczerwienienie oka oraz nadwrażliwość na światło. W badaniu można zaobserwować zmętnienie płynu wewnątrzgałkowego, obecność komórek zapalnych w cieczy wodnistej i w ciele szklistym, a także obrzęk powiek i spojówki. Najczęstszymi patogenami odpowiedzialnymi za te zakażenia są bakterie Gram-dodatnie, szczególnie Staphylococcus epidermidis i Staphylococcus aureus, choć zdarzają się również zakażenia wywołane przez bakterie Gram-ujemne czy grzyby.
W leczeniu zakażeń po operacji zaćmy stosuje się antybiotyki o szerokim spektrum działania, podawane różnymi drogami w zależności od ciężkości zakażenia. W przypadkach ciężkich konieczne jest podanie antybiotyków doszklistkowo, często w połączeniu z witrektomią (usunięciem ciała szklistego). W Polsce stosowane preparaty to m.in. krople oczne zawierające antybiotyki: Tobradex (tobramycyna z deksametazonem), Floxal (ofloksacyna), Oftaquix (lewofloksacyna), Vigamox (moksyfloksacyna). W cięższych przypadkach stosuje się iniekcje doszklistkowe wankomycyny, ceftazydymu lub amikacyny.
Największą trudnością w leczeniu zakażeń pooperacyjnych jest szybka diagnostyka i wdrożenie odpowiedniego leczenia, zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń siatkówki i nerwu wzrokowego. Często problemem jest również rosnąca antybiotykooporność bakterii oraz trudności w identyfikacji czynnika etiologicznego przed rozpoczęciem terapii empirycznej. Dodatkowym wyzwaniem jest właściwe dawkowanie leków w przestrzeni oka oraz ocena skuteczności leczenia, gdyż pacjenci z endophthalmitis mogą wymagać wielokrotnych interwencji i długotrwałej opieki okulistycznej.
Profilaktyka zakażeń, obejmująca stosowanie kropli antybiotykowych przed i po zabiegu, właściwe przygotowanie pola operacyjnego oraz przestrzeganie zasad aseptyki podczas zabiegu, odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu tym poważnym powikłaniom. W przypadku podejrzenia zakażenia, pacjent powinien być natychmiast skierowany do specjalisty okulisty, gdyż opóźnienie w leczeniu znacząco pogarsza rokowanie.