zaburzenie związane z nadkwaśnością
Wskazanie

Zaburzenia związane z nadkwaśnością (hipersekrecją kwasu żołądkowego) są częstym problemem klinicznym, obejmującym szereg stanów chorobowych, takich jak choroba refluksowa przełyku (GERD), choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, czy zespół Zollingera-Ellisona. Nadmierna produkcja kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego, powodując typowe objawy takie jak zgaga, pieczenie w klatce piersiowej, ból brzucha, odbijanie kwaśną treścią czy dysfagia.

W leczeniu nadkwaśności stosuje się kilka grup leków. Inhibitory pompy protonowej (IPP) są obecnie podstawą terapii, ze względu na ich wysoką skuteczność w blokowaniu wydzielania kwasu. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak Controloc, Nolpaza, Emanera, Lanzul (zawierające pantoprazol), Gasec, Ortanol, Polprazol (omeprazol), Helides (ezomeprazol) oraz Zalanzo (lanzoprazol). Antagoniści receptora H2 jak Famotydyna WZF i Ranigast (ranitydyna) stanowią alternatywną opcję terapeutyczną o nieco słabszym działaniu. W przypadkach doraźnych zastosowanie znajdują leki zobojętniające kwas żołądkowy jak Maalox, Rennie czy Gaviscon.

Największą trudnością w leczeniu zaburzeń związanych z nadkwaśnością jest oporność na standardową terapię, która występuje u około 20-30% pacjentów z GERD. Problem stanowi również konieczność długotrwałego, często wieloletniego stosowania leków, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, takich jak niedobory witaminy B12, magnezu czy wapnia przy długotrwałym stosowaniu IPP. Odstawienie leków po dłuższym okresie terapii może prowadzić do efektu odbicia z nasileniem wydzielania kwasu. Istotną kwestią jest też różnicowanie przyczyn nadkwaśności, gdyż nierozpoznanie rzadszych, ale poważnych schorzeń jak zespół Zollingera-Ellisona może prowadzić do nieskuteczności standardowej terapii.

W przypadkach opornych na farmakoterapię, zwłaszcza w GERD, rozważa się leczenie chirurgiczne (fundoplikację). Warto również pamiętać o modyfikacji stylu życia jako uzupełnieniu leczenia farmakologicznego – eliminacji czynników nasilających objawy (alkohol, kofeina, pokarmy tłuste i pikantne), redukcji masy ciała, zaprzestaniu palenia tytoniu oraz unikaniu pozycji leżącej po posiłkach.