ciężka inwazyjna kandydoza
Wskazanie

Ciężka inwazyjna kandydoza to poważne, zagrażające życiu zakażenie grzybicze wywoływane przez drożdżaki z rodzaju Candida, które przedostają się do krwiobiegu i rozprzestrzeniają do narządów wewnętrznych. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym jest Candida albicans, choć coraz częściej obserwuje się zakażenia gatunkami non-albicans, takimi jak C. glabrata, C. parapsilosis czy C. krusei. Inwazyjna kandydoza występuje głównie u pacjentów z obniżoną odpornością, po długotrwałej antybiotykoterapii, hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, żywionych pozajelitowo oraz po rozległych zabiegach chirurgicznych, zwłaszcza w obrębie jamy brzusznej.

W leczeniu ciężkiej inwazyjnej kandydozy w Polsce stosuje się przede wszystkim echinokandyny jako leki pierwszego wyboru ze względu na ich skuteczność i korzystny profil bezpieczeństwa. Dostępne preparaty to: Mycamine (mikafungina), Ecalta (anidulafungina) oraz Cancidas (kaspofungina). W terapii drugiego rzutu lub w określonych sytuacjach klinicznych stosuje się flukonazol (Diflucan, Flukonazol), worikonazol (Vfend) lub amfoterycynę B w postaci liposomalnej (AmBisome). W przypadkach kandydemii konieczne jest natychmiastowe usunięcie cewników naczyniowych, jeśli są one potencjalnym źródłem zakażenia.

Największymi wyzwaniami w leczeniu ciężkiej inwazyjnej kandydozy są: opóźniona diagnostyka, co zwiększa śmiertelność (każda godzina opóźnienia wdrożenia odpowiedniej terapii zwiększa ryzyko zgonu o około 7%), narastająca oporność szczepów Candida na leki przeciwgrzybicze, zwłaszcza flukonazol, oraz trudności z wczesną identyfikacją gatunku grzyba, co utrudnia wybór optymalnej terapii. Dodatkowym problemem jest różnorodność manifestacji klinicznych – od łagodnych objawów do piorunującego wstrząsu septycznego, co może prowadzić do przeoczenia rozpoznania. Nawet przy wdrożeniu odpowiedniego leczenia śmiertelność w ciężkiej inwazyjnej kandydozie może sięgać 30-50%, szczególnie u pacjentów z immunosupresją.

W przypadku pacjentów z podejrzeniem inwazyjnej kandydozy zaleca się wczesne wdrożenie empirycznej terapii przeciwgrzybiczej, jeszcze przed uzyskaniem wyników posiewów, szczególnie u osób z grupy wysokiego ryzyka. Leczenie powinno być kontynuowane przez minimum 14 dni od ostatniego dodatniego posiewu krwi i ustąpienia objawów klinicznych. Konieczne jest również regularne monitorowanie skuteczności terapii poprzez kontrolne posiewy krwi oraz ocenę stanu klinicznego pacjenta.