Działania niepożądane
Wyciąg alergenów z pyłków traw

Preparat ORALAIR zawiera wyciąg alergenów z pyłków traw (Kupkówka pospolita, Tomka wonna, Życica trwała, Wiechlina łąkowa, Tymotka łąkowa) i jest stosowany w immunoterapii alergenowej u pacjentów z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek. Badania kliniczne obejmujące 1038 dorosłych i 154 dzieci wykazały, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe, takie jak świąd i podrażnienie gardła, które występują bardzo często (≥1/10). W populacji pediatrycznej częściej obserwuje się kaszel, zapalenie nosa i gardła, obrzęk jamy ustnej oraz zespół alergii jamy ustnej. Istnieje ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny do dorosłych, jednak z większą częstością niektórych objawów, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii.

Działania niepożądane wyciągu alergenów z pyłków traw

Wyciąg alergenów z pyłków traw (Kupkówka pospolita, Tomka wonna, Życica trwała, Wiechlina łąkowa oraz Tymotka łąkowa) zawarty w preparacie ORALAIR eksponuje pacjentów na działanie alergenów, które mogą wywoływać zarówno reakcje miejscowe w miejscu podania, jak i ogólnoustrojowe objawy alergiczne. Profil bezpieczeństwa został ustalony na podstawie badań klinicznych obejmujących 1038 osób dorosłych i 154 pacjentów pediatrycznych z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek związanym z alergią na pyłki traw, leczonych preparatem ORALAIR 300 IR raz na dobę.1

W okresie leczenia mogą występować reakcje w miejscu podania, tj. świąd i podrażnienie gardła. W przypadku wystąpienia takich reakcji, można rozważyć wdrożenie leczenia objawowego, np. z użyciem leków przeciwhistaminowych. Większość działań niepożądanych prowadzących do przedwczesnego wycofania z badania była związana z reakcjami w miejscu podania, jednak miały one przebieg łagodny lub umiarkowany i nie były ciężkie.2

Występowanie ciężkich reakcji alergicznych

Podobnie jak w przypadku każdej immunoterapii alergenowej, terapia wyciągiem alergenów z pyłków traw może prowadzić do wystąpienia ciężkich reakcji alergicznych, włącznie z zaburzeniami krtaniowo-gardłowymi lub reakcjami anafilaktycznymi. Do objawów wskazujących na ciężką reakcję alergiczną należą: ostra postać choroby z zajęciem skóry, tkanek błony śluzowej lub obydwu, niewydolność oddechowa, uporczywe objawy żołądkowo-jelitowe lub obniżone ciśnienie krwi i powiązane objawy. Pacjenci przyjmujący preparat ORALAIR powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia takich objawów oraz o konieczności zastosowania natychmiastowej pomocy medycznej i przerwania leczenia w przypadku ich pojawienia się. Leczenie powinno być wznowione jedynie na polecenie lekarza.3

Różnice profilu bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży

Ogólny profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest podobny do obserwowanego u osób dorosłych, jednak niektóre działania niepożądane występują z większą częstotliwością w populacji pediatrycznej. Do objawów zgłaszanych częściej u dzieci i młodzieży należą: kaszel, zapalenie nosa i gardła, obrzęk jamy ustnej (bardzo często), zespół alergii jamy ustnej, zapalenie czerwieni warg, zapalenie języka, uczucie występowania guzka w gardle oraz uczucie dyskomfortu w uchu (często). Dodatkowo, w populacji pediatrycznej przyjmującej ORALAIR obserwowano zapalenie migdałków i zapalenie oskrzeli (często) oraz ból w klatce piersiowej (niezbyt często).4

Działania niepożądane rozpoznane po wprowadzeniu do obrotu

W okresie po wprowadzeniu preparatu ORALAIR do obrotu, zarówno u dorosłych, młodzieży jak i dzieci, zaobserwowano następujące istotne działania niepożądane: zaostrzenie astmy, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna oraz eozynofilowe zapalenie przełyku. Częstość występowania tych działań niepożądanych podczas terapii wyciągiem alergenów z pyłków traw pozostaje nieznana.5

Zmiany profilu bezpieczeństwa w długim okresie leczenia

Interesującą obserwacją jest fakt, że w porównaniu do działań niepożądanych zgłaszanych w pierwszym okresie leczenia, podczas drugiego i trzeciego okresu leczenia u dorosłych pacjentów, którzy w badaniu klinicznym stosowali ORALAIR podczas trzech kolejnych sezonów pylenia, zgłoszono mniej rodzajów działań niepożądanych oraz mniejszą częstość ich występowania. Wskazuje to na potencjalną poprawę tolerancji na wyciąg alergenów z pyłków traw w miarę kontynuowania terapii.6

Szczegółowa tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem wyciągu alergenów z pyłków traw, pogrupowanych według klasyfikacji układów ciała oraz częstości występowania. Częstotliwość działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, <1/100), rzadko (≥1/10000, <1/1000). Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu do obrotu opisano z częstością występowania „nieznana”. W obrębie każdej grupy częstości, działania niepożądane przedstawiono zgodnie z malejącym stopniem ciężkości.7

Klasyfikacja układów ciała Częstość występowania Działanie niepożądane Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Często Zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, nieżyt nosa Infekcje górnych dróg oddechowych powodujące stan zapalny w nosie i gardle
Niezbyt często Opryszczka jamy ustnej, zapalenie ucha Zakażenia wirusowe jamy ustnej oraz stany zapalne ucha
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niezbyt często Limfadenopatia Powiększenie węzłów chłonnych w reakcji immunologicznej
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Nadwrażliwość, zespół alergii jamy ustnej Wzmożona reakcja układu immunologicznego na alergeny, objawiająca się w jamie ustnej
Nieznana Reakcja anafilaktyczna Ciężka, potencjalnie zagrażająca życiu reakcja alergiczna, wymagająca natychmiastowej interwencji
Zaburzenia psychiczne Niezbyt często Depresja Zaburzenia nastroju mogące towarzyszyć przewlekłym schorzeniom alergicznym
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Ból głowy Jeden z najczęstszych objawów ogólnoustrojowych
Niezbyt często Zawroty głowy, zaburzenia smaku, senność Objawy neurologiczne mogące towarzyszyć reakcjom alergicznym
Rzadko Niepokój Stan wzmożonego napięcia emocjonalnego
Zaburzenia oka Często Zapalenie spojówek, świąd oka, nadmierne łzawienie Typowe objawy alergicznego zapalenia spojówek
Niezbyt często Obrzęk oczu, przekrwienie oka, suchość oczu Reakcje zapalne w obrębie oczu
Zaburzenia ucha i błędnika Często Świąd ucha Odpowiedź alergiczna w przewodzie słuchowym
Niezbyt często Dyskomfort w uchu Niespecyficzne uczucie dyskomfortu w okolicy ucha
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Nagłe zaczerwienienie twarzy Reakcja naczyniowa w wyniku rozszerzenia naczyń krwionośnych
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Bardzo często Podrażnienie gardła Dominujący objaw w miejscu aplikacji, bezpośredni wynik kontaktu z alergenami
Często Obrzęk gardła, astma, duszność, kaszel, dysfonia, alergiczny nieżyt nosa, niedrożność zatok Objawy obejmujące różnorodne reakcje dróg oddechowych, w tym potencjalnie poważne reakcje astmatyczne
Niezbyt często Obrzęk krtani, świszczący oddech, uczucie ucisku w gardle, niedoczulica w okolicy gardła Potencjalnie poważne objawy związane z obrzękiem dróg oddechowych, wymagające szczególnej uwagi
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Świąd w jamie ustnej Najczęstszy objaw miejscowy związany z podaniem podjęzykowym
Często Obrzęk jamy ustnej, obrzęk języka, obrzęk warg, pęcherze jamy ustnej i gardła, zapalenie jamy ustnej, biegunka, wymioty, ból brzucha, niestrawność, zaburzenia połykania, nudności, ból języka, niedoczulica jamy ustnej, parestezje jamy ustnej, ból jamy ustnej i gardła, dolegliwości jamy ustnej i gardła, dyskomfort w jamie ustnej, świąd języka, świąd warg, suchość w ustach, suchość w gardle Szeroki zakres objawów miejscowych i ogólnych dotyczących przewodu pokarmowego
Nieznana Obrzęk podniebienia, zapalenie błony śluzowej żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, owrzodzenie jamy ustnej, ból w przełyku, ból jamy ustnej, zapalenie czerwieni warg, odbijania, zapalenie dziąseł, zapalenie języka, bolesne połykanie, zaburzenia jamy ustnej, powiększenie gruczołów ślinowych, nadmierne wydzielanie śliny, zaburzenia języka, eozynofilowe zapalenie przełyku Rzadsze objawy żołądkowo-jelitowe, w tym poważne stany jak eozynofilowe zapalenie przełyku
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Pokrzywka, atopowe zapalenie skóry, świąd Typowe objawy alergiczne skórne
Niezbyt często Obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, trądzik, obrzęk twarzy Potencjalnie poważne reakcje alergiczne skórne, obejmujące obrzęk naczynioruchowy wymagający interwencji
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Dyskomfort w klatce piersiowej Niespecyficzne uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, mogące towarzyszyć reakcjom alergicznym
Niezbyt często Uczucie guzków w gardle, osłabienie, objawy grypopodobne Różnorodne objawy ogólnoustrojowe związane z reakcją immunologiczną
Badania diagnostyczne Rzadko Zwiększenie liczby eozynofili Wzrost poziomu eozynofili we krwi, typowy dla reakcji alergicznych
Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach Niezbyt często Zadrapanie Mechaniczne uszkodzenia związane z drapaniem w reakcji na świąd

8

Szczególne ostrzeżenia i monitorowanie bezpieczeństwa

Podczas terapii wyciągiem alergenów z pyłków traw niezbędny jest stały monitoring bezpieczeństwa, szczególnie w kontekście potencjalnych ciężkich reakcji alergicznych. Po dopuszczeniu produktu ORALAIR do obrotu kontynuowane jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego wyciągu alergenów.9

Szczególne grupy pacjentów

U pacjentów pediatrycznych stosujących wyciąg alergenów z pyłków traw należy zwrócić szczególną uwagę na częstsze występowanie niektórych działań niepożądanych w porównaniu z populacją dorosłych. Ze względu na różnice w profilu bezpieczeństwa, dzieci i młodzież otrzymujące leczenie powinny być pod dokładniejszą obserwacją, szczególnie pod kątem reakcji ze strony układu oddechowego (kaszel, zapalenie nosa i gardła) oraz objawów w obrębie jamy ustnej (obrzęk jamy ustnej, zespół alergii jamy ustnej).10

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia reakcji niepożądanych związanych ze stosowaniem wyciągu alergenów z pyłków traw, zalecane postępowanie zależy od rodzaju i nasilenia objawów:

  • W przypadku łagodnych reakcji miejscowych (świąd i podrażnienie gardła, świąd jamy ustnej) – można rozważyć zastosowanie leków przeciwhistaminowych.
  • W przypadku nasilonych reakcji miejscowych – może być wymagane czasowe przerwanie leczenia i konsultacja z lekarzem.
  • W przypadku wystąpienia objawów systemowych (obrzęk naczynioruchowy, nasilone reakcje skórne, duszność) – należy natychmiast przerwać leczenie i zastosować odpowiednie leczenie objawowe.
  • W przypadku reakcji anafilaktycznej – wymagana jest natychmiastowa pomoc medyczna, włącznie z podaniem adrenaliny i hospitalizacją.

11

Wznowienie leczenia wyciągiem alergenów z pyłków traw po wystąpieniu ciężkich działań niepożądanych powinno następować wyłącznie na polecenie lekarza, po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka w indywidualnym przypadku pacjenta.12

Obserwacje długoterminowe

Obserwacje długoterminowe wskazują na tendencję do zmniejszania się liczby i nasilenia działań niepożądanych w trakcie kontynuacji leczenia wyciągiem alergenów z pyłków traw. U pacjentów stosujących ORALAIR przez trzy kolejne sezony pylenia obserwowano znaczącą poprawę tolerancji preparatu w drugim i trzecim roku leczenia, co sugeruje rozwój tolerancji immunologicznej nie tylko w odniesieniu do objawów alergii, ale również działań niepożądanych związanych z podaniem alergenów.13

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl