Wskazania do stosowania
Szczaw zwyczajny

Wskazania do stosowania szczawu zwyczajnego jako substancji czynnej

Szczaw zwyczajny (Rumex acetosa) stanowi istotny składnik mieszanek alergenowych wykorzystywanych w immunoterapii swoistej pacjentów z alergią na pyłki chwastów. Substancja ta wchodzi w skład produktów leczniczych przeznaczonych do leczenia reakcji alergicznych typu IgE-zależnego, manifestujących się różnorodnymi objawami klinicznymi po ekspozycji na alergeny pyłku szczawu zwyczajnego.^{1 2}

Immunoterapia swoista z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego

Szczaw zwyczajny jest stosowany w protokołach swoistej immunoterapii (SIT) w formie wystandaryzowanych preparatów zawierających mieszanki alergenowe. Immunoterapia z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego jest zalecana w przypadku potwierdzenia IgE-zależnej alergii na pyłek tego chwastu, co musi być udokumentowane odpowiednimi badaniami diagnostycznymi.³

Zastosowanie szczawu zwyczajnego w immunoterapii swoistej obejmuje dwa główne schematy podawania:

• Przedsezonowy – rozpoczynany przed spodziewanym okresem pylenia szczawu zwyczajnego
• Całoroczny – stosowany niezależnie od sezonu pylenia

⁴

Grupy pacjentów kwalifikujące się do immunoterapii z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego

Immunoterapia z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego jako składnika mieszanek alergenowych jest wskazana dla następujących grup pacjentów:

• Dorośli z potwierdzoną alergią IgE-zależną na pyłek szczawu zwyczajnego
• Dzieci od 6. roku życia z potwierdzoną alergią IgE-zależną na pyłek szczawu zwyczajnego

^{5 6}

Dostępne formy i postaci farmaceutyczne szczawu zwyczajnego w immunoterapii

Szczaw zwyczajny jako składnik mieszanek alergenowych jest dostępny w różnych postaciach farmaceutycznych, dostosowanych do drogi podania i protokołu immunoterapii:

Preparaty iniekcyjne

W preparatach iniekcyjnych szczaw zwyczajny występuje w postaci alergoidów, które są modyfikowanymi alergenami o zmniejszonej reaktywności przy zachowanej immunogenności, co poprawia profil bezpieczeństwa terapii. Przykładowym preparatem jest Catalet C, który jest zawiesiną do wstrzykiwań.⁷

Dostępne stężenia preparatów iniekcyjnych zawierających szczaw zwyczajny:

⁸

Preparaty podjęzykowe

Szczaw zwyczajny jest dostępny również w postaci roztworu do stosowania podjęzykowego, co stanowi alternatywną drogę podania dla pacjentów preferujących mniej inwazyjne metody immunoterapii. Przykładowym preparatem jest Perosall C.⁹

Dostępne stężenia preparatów podjęzykowych zawierających szczaw zwyczajny:

¹⁰

Wymagania diagnostyczne przed wdrożeniem immunoterapii

Przed zaleceniem immunoterapii z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego jako składnika mieszanki alergenowej konieczne jest przeprowadzenie odpowiedniej diagnostyki alergologicznej w celu potwierdzenia IgE-zależnego mechanizmu uczulenia. Diagnostyka powinna obejmować:¹¹

• Testy skórne z alergenami pyłku chwastów, w tym szczawu zwyczajnego
• Badania laboratoryjne potwierdzające obecność swoistych przeciwciał IgE przeciwko alergenom szczawu zwyczajnego
• Szczegółową dokumentację objawów klinicznych korelujących z ekspozycją na alergen

¹²

Kwalifikacja pacjenta do immunoterapii

Decyzja o wdrożeniu immunoterapii z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego powinna być podejmowana wyłącznie przez lekarza specjalistę alergologa posiadającego doświadczenie w prowadzeniu swoistej immunoterapii alergenowej. Kwalifikacja do leczenia wymaga indywidualnej oceny wskazań i przeciwwskazań u każdego pacjenta.¹³

Przy kwalifikacji do immunoterapii z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego należy uwzględnić:

• Stopień nasilenia objawów alergicznych
• Skuteczność dotychczasowej terapii farmakologicznej
• Wpływ objawów alergii na jakość życia pacjenta
• Możliwość przestrzegania przez pacjenta zaleceń dotyczących schematu immunoterapii
• Obecność chorób współistniejących mogących wpływać na bezpieczeństwo prowadzonej immunoterapii

¹⁴

Warunki stosowania immunoterapii ze szczawem zwyczajnym

Immunoterapia z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego jako składnika mieszanek alergenowych wymaga zapewnienia odpowiednich warunków bezpieczeństwa, ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia reakcji niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych.¹⁵

Warunki konieczne do prowadzenia immunoterapii z wykorzystaniem szczawu zwyczajnego:

• Dostęp do wyposażenia niezbędnego do leczenia reakcji alergicznych, w tym reakcji anafilaktycznych
• Możliwość monitorowania stanu pacjenta po podaniu preparatu (zwłaszcza w przypadku preparatów iniekcyjnych)
• Dostępność personelu medycznego przeszkolonego w rozpoznawaniu i leczeniu reakcji niepożądanych
• Edukacja pacjenta w zakresie rozpoznawania objawów reakcji niepożądanych oraz postępowania w przypadku ich wystąpienia

^{16 17}