Przedawkowanie
Spiramycyna

Spiramycyna, antybiotyk makrolidowy dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 1,5 mln j.m. oraz 3 mln j.m. (ROVAMYCINE), nie ma precyzyjnie określonej dawki toksycznej. Przedawkowanie manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty i biegunka. Kluczowym powikłaniem jest wydłużenie odstępu QT w EKG, obserwowane u noworodków poddawanych dużym dawkom oraz u pacjentów z czynnikami ryzyka, zwłaszcza przy dożylnym podawaniu leku. Wydłużenie QT jest przemijające i ustępuje po odstawieniu spiramycyny, jednak wymaga ścisłej kontroli ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.

  1. Przedawkowanie spiramycyny
    1. Objawy przedawkowania
    2. Czynniki ryzyka powikłań przy przedawkowaniu
    3. Postępowanie przy przedawkowaniu
    4. Tabela objawów przedawkowania
    5. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie spiramycyny

Spiramycyna jest antybiotykiem makrolidowym dostępnym między innymi w postaci tabletek powlekanych zawierających 1,5 mln j.m. lub 3 mln j.m. substancji czynnej (ROVAMYCINE). Pomimo długiej historii stosowania tego leku, nie została ustalona dokładna dawka toksyczna spiramycyny, przy której dochodzi do wystąpienia poważnych objawów przedawkowania.1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie spiramycyny objawia się głównie dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego. Po przyjęciu zbyt dużych dawek tego antybiotyku pacjent może doświadczyć nudności, wymiotów oraz biegunki.2

Szczególnie istotnym powikłaniem przedawkowania spiramycyny jest ryzyko wydłużenia odstępu QT w zapisie elektrokardiograficznym. Zjawisko to obserwowano w dwóch grupach pacjentów:

  • u noworodków otrzymujących duże dawki spiramycyny
  • u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT, którym podawano spiramycynę dożylnie

3

Wydłużenie odstępu QT ma charakter przemijający i zazwyczaj ustępuje po zaprzestaniu podawania leku. Jednak ze względu na potencjalne zagrożenie zaburzeniami rytmu serca, jest to objaw wymagający szczególnej uwagi klinicznej.4

Czynniki ryzyka powikłań przy przedawkowaniu

Szczególnie narażeni na wystąpienie zaburzeń rytmu serca w przypadku przedawkowania spiramycyny są pacjenci z następującymi czynnikami ryzyka:5

  • Hipokalemia – obniżone stężenie potasu w surowicy krwi
  • Wrodzone wydłużenie odstępu QT – genetycznie uwarunkowane zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu
  • Jednoczesne stosowanie innych leków, które:
    • wydłużają odstęp QT
    • zwiększają ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes

6

Postępowanie przy przedawkowaniu

W przypadku przedawkowania spiramycyny nie jest dostępne specyficzne antidotum. Leczenie ma charakter objawowy i powinno być wdrożone szczególnie przy podejrzeniu znacznego przedawkowania.7

Rekomendowane postępowanie przy przedawkowaniu spiramycyny obejmuje:8 9

  • Wykonanie badania elektrokardiograficznego (EKG) w celu oceny długości odstępu QT
  • Regularne monitorowanie funkcji serca za pomocą EKG, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • Leczenie objawowe ukierunkowane na dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego
  • W przypadku ciężkich zaburzeń rytmu – zastosowanie odpowiedniego postępowania kardiologicznego

10

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Populacja szczególnego ryzyka Zalecane postępowanie
Nudności Objaw ze strony przewodu pokarmowego, występujący po przyjęciu dużych dawek spiramycyny Wszyscy pacjenci Leczenie objawowe
Wymioty Objaw ze strony przewodu pokarmowego, występujący po przyjęciu dużych dawek spiramycyny Wszyscy pacjenci Leczenie objawowe, nawodnienie
Biegunka Objaw ze strony przewodu pokarmowego, występujący po przyjęciu dużych dawek spiramycyny Wszyscy pacjenci Leczenie objawowe, nawodnienie
Wydłużenie odstępu QT Zaburzenie rytmu serca widoczne w badaniu EKG, przemijające po przerwaniu leczenia Noworodki otrzymujące duże dawki spiramycyny; Pacjenci z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT otrzymujący dożylnie spiramycynę Kontrola EKG, monitorowanie stanu pacjenta, w przypadku ciężkich zaburzeń – specjalistyczne leczenie kardiologiczne
Torsade de pointes Zagrażające życiu zaburzenie rytmu serca, które może wystąpić jako powikłanie wydłużonego odstępu QT Pacjenci z hipokalemią, wrodzonym wydłużeniem odstępu QT lub przyjmujący leki wydłużające odstęp QT Natychmiastowa interwencja kardiologiczna, intensywny monitoring, leczenie zaburzeń rytmu
Uwaga kliniczna

Spiramycyna (ROVAMYCINE) wymaga szczególnej uwagi przy dawkowaniu, a w przypadku podejrzenia przedawkowania niezbędna jest szybka diagnostyka kardiologiczna. Pomimo że spiramycyna jest zwykle dobrze tolerowana, przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów z grupy zwiększonego ryzyka.11

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl