Interakcje
Perazyna

Perazyna, lek przeciwpsychotyczny z grupy fenotiazyn, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Współpodawanie z lekami psychotropowymi wymaga redukcji dawek ze względu na ryzyko nasilenia depresji ośrodkowego układu nerwowego. Perazyna antagonizuje działanie lewodopy, co obniża skuteczność terapii choroby Parkinsona, a jednoczesne stosowanie z lekami przeciwpadaczkowymi (fenytoina, karbamazepina) zmniejsza efektywność obu terapii i zwiększa ryzyko neurotoksyczności oraz uszkodzenia krwi, szczególnie przy karbamazepinie. Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi, w tym TLPD i SSRI, prowadzą do wzajemnego zahamowania wychwytu i podwyższenia stężenia perazyny (co zwiększa toksyczność). Ponadto, inhibitory MAO osłabiają działanie uspokajające perazyny, a węglan litu zwiększa ryzyko uszkodzenia układu nerwowego, hiperglikemii i objawów pozapiramidowych. Współstosowanie z opioidowymi lekami przeciwbólowymi i lekami uspokajającymi potęguje działanie sedatywne, zwiększając ryzyko depresji ośrodka oddechowego.

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Perazyna, jako lek przeciwpsychotyczny z grupy fenotiazyn, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co ma istotne znaczenie kliniczne przy planowaniu farmakoterapii. Znajomość tych interakcji pozwala na uniknięcie niepożądanych efektów terapeutycznych lub toksycznych oraz na optymalizację leczenia.1 2

Interakcje z lekami wpływającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Stosowanie perazyny jednocześnie z innymi środkami psychotropowymi powoduje konieczność zmniejszenia dawek obu leków ze względu na możliwość nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy.3

Perazyna podawana równocześnie z lewodopą powoduje wzajemne znoszenie działania terapeutycznego obu leków. Wynika to z antagonistycznego działania perazyny na receptory dopaminergiczne, co redukuje skuteczność lewodopy w leczeniu choroby Parkinsona, natomiast lewodopa może zmniejszać działanie przeciwpsychotyczne perazyny.4

W przypadku jednoczesnego stosowania leków przeciwpadaczkowych (np. fenytoiny, karbamazepiny) z perazyną obserwuje się zmniejszenie działania przeciwpsychotycznego perazyny oraz osłabienie działania przeciwdrgawkowego tych leków. Szczególnie niebezpieczne jest podawanie perazyny jednocześnie z karbamazepiną, co powoduje zwiększenie ryzyka wystąpienia objawów neurotoksyczności i uszkodzenia elementów krwi.5 6

Perazyna wchodzi w istotne interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi. Podczas stosowania z trójcyklicznymi lekami przeciwdepresyjnymi (TLPD, np. imipramina, amitryptylina) dochodzi do wzajemnego zahamowania wychwytu leków przez tkanki, co może zwiększać ich toksyczność.7 8

Stosowanie perazyny z selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI, np. fluoksetyna, fluwoksamina, sertralina) powoduje wzajemne zahamowanie wychwytu leków przez tkanki oraz znaczne podwyższenie stężenia perazyny we krwi, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.9

Podawanie inhibitorów MAO z perazyną skutkuje osłabieniem działania uspokajającego perazyny oraz nasileniem występujących po niej działań niepożądanych. Mechanizm tej interakcji polega na hamowaniu metabolizmu perazyny.10 11

Jednoczesne stosowanie perazyny z węglanem litu zwiększa ryzyko uszkodzenia układu nerwowego i hiperglikemii, a także może sprzyjać występowaniu objawów pozapiramidowych.12 13

Perazyna w połączeniu z opioidowymi lekami przeciwbólowymi oraz innymi środkami przeciwbólowymi i przeciwgorączkowymi nasila ich działanie przeciwbólowe i uspokajające, co może prowadzić do nadmiernej sedacji.14 15

Przy jednoczesnym stosowaniu perazyny i leków przeciwcholinergicznych (atropina, triheksyfenidyl) zwiększa się ryzyko wystąpienia majaczeń oraz zmniejsza się siła działania przeciwpsychotycznego perazyny.16

Stosowanie perazyny łącznie z tiopentalem wydłuża czas działania tego leku anestetycznego, co należy uwzględnić podczas zabiegów operacyjnych.17

Interakcje z lekami wpływającymi na układ sercowo-naczyniowy

Perazyna stosowana razem z lekami blokującymi receptory beta-adrenergiczne nasila ich działanie hipotensyjne, co zwiększa ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego krwi.18 19

Podawanie perazyny z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi osłabia działanie przeciwzakrzepowe tych ostatnich, co może zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.20

Stosowanie neuroleptyków, w tym perazyny, z lekami przeciwarytmicznymi zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń rytmu serca, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.21

Efekt obniżenia ciśnienia krwi wywołany przez guanetydynę ulega zmniejszeniu podczas jednoczesnego stosowania z neuroleptykami, w tym z perazyną.22

Nie jest zalecane równoczesne podawanie preparatów zawierających rezerpinę i perazynę ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych.23

Interakcje z lekami hormonalnymi i przeciwcukrzycowymi

Jednoczesne stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych z perazyną zwiększa ryzyko wystąpienia objawów pozapiramidowych, zapalenia żył oraz nasila wydzielanie prolaktyny, co może prowadzić do zaburzeń miesiączkowania i mlekotoku.24 25

Stosowanie perazyny z lekami przeciwcukrzycowymi powoduje zmniejszenie ich działania hipoglikemizującego, co może prowadzić do pogorszenia kontroli glikemii u pacjentów z cukrzycą.26

Działanie agonistów dopaminy (np. bromokryptyny) zmniejsza się, a działanie antagonistów dopaminy (np. metoklopramidu) nasila się podczas równoczesnego stosowania z perazyną, co jest związane z antagonistycznym działaniem perazyny na receptory dopaminergiczne.27

Interakcje z innymi lekami

Podanie perazyny razem z cymetydyną powoduje zwiększenie biodostępności perazyny, co może prowadzić do nasilenia jej działania i zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.28

Stosowanie perazyny z lekami mielotoksycznymi (fenylbutazon, aminofenazon, chloramfenikol) skutkuje zwiększonym ryzykiem zaburzeń hemopoezy, co wymaga monitorowania parametrów morfologii krwi.29

Wchłanianie perazyny ulega zmniejszeniu w przypadku równoczesnego spożycia mleka, kawy, herbaty i soków owocowych z powodu słabej rozpuszczalności leku w tych płynach, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej.30

U nałogowych palaczy działanie perazyny może być osłabione, co prawdopodobnie wynika z indukcji enzymów wątrobowych przez substancje zawarte w dymie tytoniowym.31

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie perazyny z etanolem (alkoholem) powoduje wzajemne nasilenie działania obu substancji. Prowadzi to do zwiększenia działania uspokajającego oraz zwiększenia ryzyka powikłań oddechowych w postaci porażenia ośrodka oddechowego. Dodatkowo obserwuje się obniżenie ciśnienia krwi, co może prowadzić do ortostatycznych spadków ciśnienia i zwiększonego ryzyka upadków.32 33

Podobne ryzyko występuje przy jednoczesnym stosowaniu perazyny z lekami nasennymi i uspokajającymi. Należy unikać jednoczesnego podawania perazyny ze środkami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy ze względu na potęgowanie działania hamującego, co zwiększa niebezpieczeństwo nasilenia działania uspokajającego i depresji ośrodka oddechowego.34 35

Inne interakcje

W trakcie terapii perazyną obserwowano fałszywie dodatnie wyniki testów ciążowych, co wynika prawdopodobnie z wpływu substancji czynnej na reakcję łączenia ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej (HCG) z przeciwciałami anty-HCG. Należy o tym pamiętać przy interpretacji wyników testów ciążowych u pacjentek przyjmujących perazynę.36

Tabelaryczne zestawienie interakcji

Lek/substancja Opis interakcji Poziom ważności interakcji
Lewodopa Wzajemne znoszenie działania terapeutycznego Wysoki
Cymetydyna Zwiększenie biodostępności perazyny Umiarkowany
Węglan litu Zwiększone ryzyko uszkodzenia układu nerwowego, hiperglikemii i objawów pozapiramidowych Wysoki
Leki beta-adrenolityczne Nasilenie działania hipotensyjnego Umiarkowany
Leki przeciwcholinergiczne (atropina, triheksyfenidyl) Zwiększone ryzyko majaczeń, zmniejszenie działania przeciwpsychotycznego Wysoki
Etanol (alkohol) Nasilenie działania uspokajającego, ryzyko porażenia ośrodka oddechowego, obniżenie ciśnienia krwi Wysoki
Leki nasenne i uspokajające Nasilenie działania uspokajającego, ryzyko depresji ośrodka oddechowego Wysoki
Leki przeciwpadaczkowe (fenytoina, karbamazepina) Zmniejszenie działania przeciwpsychotycznego perazyny i przeciwdrgawkowego leków przeciwpadaczkowych, z karbamazepiną dodatkowo ryzyko neurotoksyczności i uszkodzenia elementów krwi Wysoki
Doustne leki przeciwzakrzepowe Osłabienie działania przeciwzakrzepowego Wysoki
Inhibitory MAO Osłabienie działania uspokajającego perazyny, nasilenie działań niepożądanych Wysoki
Doustne środki antykoncepcyjne Zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych, zapalenia żył, nasilone wydzielanie prolaktyny Umiarkowany
Leki przeciwcukrzycowe Zmniejszenie działania hipoglikemizującego Umiarkowany
Opioidowe leki przeciwbólowe Nasilenie działania przeciwbólowego i uspokajającego Umiarkowany
Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (TLPD) Wzajemne zahamowanie wychwytu leków przez tkanki, zwiększenie toksyczności Wysoki
Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) Wzajemne zahamowanie wychwytu leków przez tkanki, podwyższenie stężenia perazyny we krwi Wysoki
Leki mielotoksyczne (fenylbutazon, aminofenazon, chloramfenikol) Zwiększone ryzyko zaburzeń hemopoezy Wysoki
Tiopental Wydłużenie czasu działania tiopentalu Umiarkowany
Leki przeciwarytmiczne Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki
Guanetydyna Zmniejszenie efektu hipotensyjnego guanetydyny Umiarkowany
Rezerpina Zwiększone ryzyko działań niepożądanych Wysoki
Agoniści dopaminy (np. bromokryptyna) Zmniejszenie działania agonistów dopaminy Wysoki
Antagoniści dopaminy (np. metoklopramid) Nasilenie działania antagonistów dopaminy Umiarkowany
Mleko, kawa, herbata, soki owocowe Zmniejszenie wchłaniania perazyny Niski
Nikotyna (palenie tytoniu) Osłabienie działania perazyny Niski

37
38

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl