Wskazania do stosowania
Osika

Wskazania do stosowania substancji czynnej osika. Kiedy i w jakich warunkach polecić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Substancja czynna osika (łac. Populus tremula L.) jest składnikiem wyciągów roślinnych wykorzystywanych w lecznictwie, zwłaszcza w preparatach o działaniu przeciwreumatycznym. W praktyce klinicznej jest stosowana głównie w połączeniu z innymi składnikami roślinnymi w celu zwiększenia efektywności terapeutycznej. Przykładem takiego preparatu jest Phytodolor – produkt leczniczy w postaci kropli doustnych, w którym wyciąg z kory i liści osiki stanowi główny składnik.¹

Skład preparatów zawierających osikę

W preparacie Phytodolor osika występuje w postaci wyciągu z kory i liści Populus tremula L. i stanowi 60% składu leku. Pozostałe 40% to wyciągi z kory jesionu (Fraxinus excelsior) oraz ziela nawłoci (Solidago virgaureae) w równych proporcjach po 20%. Ekstrakcja wszystkich składników roślinnych przeprowadzana jest przy użyciu etanolu 60% (V/V) w stosunku surowiec:ekstrahent 1:1,5-2,5.²

Główne wskazania terapeutyczne

Osika jako składnik preparatów złożonych znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu dolegliwości bólowych w przebiegu chorób reumatycznych o charakterze zwyrodnieniowym i zapalnym. Preparaty zawierające osikę, takie jak Phytodolor, są wskazane u pacjentów dorosłych cierpiących na schorzenia układu ruchu powodujące dolegliwości bólowe.³

Szczegółowe zastosowania kliniczne

W praktyce klinicznej preparaty zawierające wyciąg z osiki można zalecać w następujących stanach chorobowych:

• Choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoartroza) – zwłaszcza w przypadku stawów kolanowych, biodrowych i drobnych stawów rąk
• Reumatoidalne zapalenie stawów – jako uzupełnienie terapii podstawowej
• Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (choroba Bechterewa)
• Łuszczycowe zapalenie stawów
• Dna moczanowa – w fazie przewlekłej

⁴

Warunki stosowania preparatów z osiką

Preparaty zawierające osikę, takie jak Phytodolor, należy zalecać pacjentom dorosłym. W dokumentacji produktu leczniczego Phytodolor nie ma informacji o stosowaniu u dzieci i młodzieży, co wskazuje na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej.⁵

Należy zwrócić uwagę, że produkt zawiera znaczną ilość etanolu (43,3-47,9% V/V), co może stanowić przeciwwskazanie u niektórych grup pacjentów, np. z chorobami wątroby, alkoholizmem czy padaczką.⁶

Zalecenia dla pacjentów dotyczące stosowania osiki

Pacjentowi można polecić stosowanie preparatów zawierających osikę (jak Phytodolor) w następujących okolicznościach:

• Gdy występują przewlekłe dolegliwości bólowe związane z chorobami reumatycznymi
• Gdy pacjent poszukuje preparatu pochodzenia roślinnego do długotrwałego stosowania
• Jako uzupełnienie standardowej farmakoterapii przy niewystarczającej skuteczności leków przeciwzapalnych
• W przypadku nietolerancji lub przeciwwskazań do stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)
• W terapii podtrzymującej po ustąpieniu ostrego stanu zapalnego

⁷

Należy podkreślić, że osika jako składnik preparatów złożonych znajduje zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości bólowych towarzyszących chorobom reumatycznym, zarówno o charakterze zwyrodnieniowym, jak i zapalnym. Pacjentom z tymi schorzeniami lekarz może zalecić stosowanie produktów zawierających osikę, takich jak Phytodolor, w postaci kropli doustnych.^{8 9}