Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Magnez

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania magnezu

Magnez jest pierwiastkiem występującym naturalnie w organizmie człowieka, będącym kofaktorem ponad 300 reakcji enzymatycznych. Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania magnezu w różnych postaciach farmaceutycznych dostarczają istotnych informacji na temat jego profilu bezpieczeństwa. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat badań przedklinicznych przeprowadzonych dla preparatów zawierających magnez.¹

Badania toksykologiczne na modelach zwierzęcych

W licznych badaniach chelatowych połączeń magnezu przeprowadzonych na zwierzętach wykazano, że dawki do 0,1 g magnezu na kg masy ciała zarówno przy podaniu jednorazowym, jak i długotrwałym (6 miesięcy), nie powodowały żadnych działań niepożądanych. Ten profil bezpieczeństwa potwierdzono dla różnych form farmaceutycznych magnezu, w tym wodoroasparaginianu.^{2 3}

Badania toksyczności ostrej przeprowadzone dla asparaginianu potasowo-magnezowego wykazały, że wartość LD50 oznaczana u ssaków po podaniu dożylnym wynosi 1200 mg/kg. W badaniach dotyczących asparaginianu potasu i asparaginianu magnezu również wykazano jego duże bezpieczeństwo dla myszy, gdzie LD50 po podaniu dożylnym wynosi 817 mg/kg mc., po podaniu podskórnym 4226 mg/kg, natomiast po podaniu doustnym powyżej 10 000 mg/kg.⁴

Również u szczurów LD50 po podaniu doustnym wynosi powyżej 10 g/kg, natomiast po podaniu dootrzewnowym powyżej 2 g/kg. LD50 po podaniu dożylnym u szczurów wynosi 619 mg/kg, a po podskórnym 6902 mg/kg. Dla poszczególnych składników, LD50 dla potasu po podaniu dootrzewnowym myszom wynosi 700 mg/kg, a dla kwasu asparaginowego po podaniu dootrzewnowym LD50 wynosi 6000 mg/kg mc.⁵

Ocena mutagenności i teratogenności

Nie wykazano działania mutagennego i teratogennego u wszystkich badanych gatunków zwierząt, mimo że stosowane dawki przewyższały 10 do 100 razy dawki stosowane w leczeniu ludzi. Te dane świadczą o dobrym profilu bezpieczeństwa magnezu, zwłaszcza w formie wodoroasparaginianu.^{6 7}

Badania rakotwórczości

W dostępnych bazach danych ACGIH, IARC, NIOSH, NTP, OSHA brak informacji na temat działania rakotwórczego związków magnezu, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania tego pierwiastka. Wykazano także brak działania rakotwórczego wodoroasparaginianu potasu.^{8 9}

Fizjologiczne stężenia magnezu i hipermagnezemia

Jony magnezu występują w organizmie w stężeniach fizjologicznych. Hipermagnezemia do stężenia w surowicy 1,5 mmol/l (36,4 mg/l) pozostaje klinicznie niedostrzegalna. Począwszy od 1,5 mmol/l pojawiają się pierwsze oznaki hemodynamiczne.^{10 11}

Przy stężeniach magnezu w osoczu większych niż 7,5 mmol/l po pojawieniu się zaburzeń przewodnictwa przedsionkowo-komorowego następuje śmierć przez zatrzymanie czynności serca. Ten mechanizm toksyczności jest kluczowy w zrozumieniu potencjalnych zagrożeń związanych z przedawkowaniem magnezu.^{12 13}

Magnez jako składnik fizjologiczny organizmu

Elektrolity oraz magnez zawarte w różnych preparatach są fizjologicznymi składnikami ludzkiego osocza. Dlatego też nie są spodziewane efekty toksyczne, gdy przestrzega się wskazań, przeciwwskazań oraz zalecanego dawkowania.^{14 15}

Aminoplasmal B.Braun 10% E zawiera tylko aminokwasy i elektrolity, które są substratami w metabolizmie człowieka. Dlatego nie należy oczekiwać reakcji toksycznych, pod warunkiem ścisłego przestrzegania wskazań, przeciwwskazań i zalecanych dawek.¹⁶

Magnez w połączeniach z witaminą B6

Bezpieczeństwo stosowania magnezu i witaminy B6 u ludzi jest bardzo dobrze udokumentowane. Te dwie substancje i ich połączenie jest stosowane i dobrze tolerowane od wielu lat.^{17 18}

Witamina B6 wykazuje obwodową neurotoksyczność i wpływ na płodność mężczyzn. Jednakże taki efekt obserwuje się tylko przy bardzo wysokich dawkach. Bezpieczeństwo stosowania produktów leczniczych zawierających magnez z witaminą B6 wynika z niskiej zawartości witaminy B6.^{19 20}

W przypadku witaminy B6 zgłaszano wystąpienie uzależnienia po dawkach 200 mg na dobę stosowanych ponad 30 dni, co znacznie przewyższa dawki terapeutyczne stosowane w preparatach magnez + witamina B6.²¹

Magnez w preparatach złożonych

Dla złożonych preparatów zawierających magnez, takich jak Asmag B6, przeprowadzono badania, które wykazały, że witamina B6 w zalecanych dawkach nie powoduje działań niepożądanych.²²

Dla niektórych preparatów, takich jak CitraFleet, zawierających magnez w formie tlenku, przeprowadzono badania dotyczące wpływu na rozwój prenatalny. Badania te przeprowadzone na szczurach i królikach nie wykazały jakiegokolwiek potencjału teratogennego po doustnym podaniu pikosiarczanu sodu w dawce do 100 mg/kg/dobę. Jednakże, przy takiej dawce obserwowano działanie embriotoksyczne u obu gatunków.²³

Substancje czynne zawarte w produkcie elevit PRONATAL – witaminy, związki mineralne oraz pierwiastki śladowe, w tym magnez – należą do niezbędnych składników odżywczych, które uważa się za bezpieczne pod warunkiem stosowania zgodnie z zalecanym dawkowaniem.²⁴

Brak wystarczających danych dla niektórych preparatów

Dla niektórych produktów leczniczych zawierających magnez, takich jak Aspar Espefa Premium, Dolomit VIS czy Bocheńska Lecznicza Sól Jodowo-Bromowa, brak jest wystarczających danych przedklinicznych lub nie prowadzono w ogóle takich badań.^{25 26 27}

Dla niektórych złożonych preparatów, takich jak Finomel i Finomel Peri, nie przeprowadzono konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, rakotwórczości oraz toksycznego wpływu na rozród i rozwój potomstwa.^{28 29}

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa magnezu w badaniach przedklinicznych

Na podstawie dostępnych danych przedklinicznych można stwierdzić, że magnez w różnych postaciach farmaceutycznych jest substancją o wysokim profilu bezpieczeństwa, szczególnie gdy jest stosowany zgodnie z zaleceniami. Dane z badań na modelach zwierzęcych wskazują na brak toksyczności w dawkach terapeutycznych, brak działania mutagennego i teratogennego oraz brak potencjału rakotwórczego. Toksyczność magnezu obserwuje się jedynie przy stężeniach znacznie przekraczających fizjologiczne i terapeutyczne wartości, co potwierdza jego bezpieczeństwo stosowania w praktyce klinicznej.³⁰

Bezpieczeństwo stosowania produktów złożonych zawierających magnez i witaminę B6 wynika również z małej zawartości witaminy B6, która w wysokich dawkach może wykazywać działania niepożądane. W dawkach terapeutycznych, stosowanych w dostępnych preparatach, ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z witaminą B6 jest minimalne.³¹