Przedawkowanie
Lewonorgestrel

Przedawkowanie lewonorgestrelu

Lewonorgestrel jest syntetycznym progestagenem, szeroko stosowanym w różnych preparatach antykoncepcyjnych, systemach terapeutycznych domacicznych oraz jako składnik antykoncepcji awaryjnej. Przedawkowanie tej substancji, choć rzadkie, może wystąpić w różnych kontekstach klinicznych, zależnie od postaci farmaceutycznej i drogi podania leku. W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące przedawkowania lewonorgestrelu, jego objawów oraz postępowania terapeutycznego.¹

Objawy przedawkowania lewonorgestrelu

W dokumentacji medycznej nie zgłoszono ciężkich działań niepożądanych wynikających z przedawkowania preparatów zawierających lewonorgestrel, szczególnie w formie doustnej. Obserwowane objawy mają zazwyczaj charakter umiarkowany i samoograniczający się.^{2 3}

Najczęściej raportowane objawy przedawkowania lewonorgestrelu w preparatach doustnych obejmują:^{4 5 6}

• Nudności⁷
• Wymioty⁸
• Krwawienie z dróg rodnych (zwłaszcza u młodych kobiet)⁹
• Krwawienie z odstawienia¹⁰

Dodatkowo, w przypadku złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających lewonorgestrel, mogą wystąpić:¹¹

• Ból piersi/tkliwość piersi^{12 13}
• Zawroty głowy¹⁴
• Bóle brzucha¹⁵
• Senność i/lub zmęczenie¹⁶

W przypadku systemów terapeutycznych domacicznych zawierających lewonorgestrel (Mirena, Jaydess, Kyleena, Levosert, Levosert Easy), ze względu na lokalny mechanizm działania i sposób podania, ryzyko przedawkowania jest nieistotne i w dokumentacjach produktów wskazano, że problem przedawkowania „nie dotyczy”.^{17 18 19 20 21}

W przypadku systemu transdermalnego Fem 7 Combi, zawierającego lewonorgestrel, przedawkowanie uznawane jest za mało prawdopodobne ze względu na postać farmaceutyczną i drogę podania. Możliwe objawy przedawkowania to przede wszystkim: tkliwość piersi, obrzęki w okolicach brzucha/miednicy, uczucie lęku, pobudzenie, nudności i wymioty.²²

Szczególne grupy pacjentów

Warto podkreślić, że objawy przedawkowania zgłaszano nie tylko u dorosłych kobiet, ale również u młodzieży oraz u dzieci w wieku 12 lat i młodszych, które omyłkowo przyjęły preparaty zawierające lewonorgestrel.²³

U młodych dziewcząt, które jeszcze nie miesiączkowały, a omyłkowo przyjęły preparat zawierający lewonorgestrel, może wystąpić krwawienie z odstawienia.^{24 25}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Dla lewonorgestrelu nie istnieje swoiste antidotum. Leczenie przedawkowania powinno być objawowe.^{26 27 28}

W przypadku systemów transdermalnych (Fem 7 Combi), jedynym właściwym postępowaniem w przypadku przedawkowania jest usunięcie systemu.²⁹

Tabela objawów przedawkowania lewonorgestrelu

^{30 31 32}

Podsumowanie kliniczne

Przedawkowanie lewonorgestrelu jest stosunkowo rzadkim zjawiskiem, a związane z nim objawy mają zazwyczaj charakter łagodny i samoograniczający. W literaturze medycznej nie opisano ciężkich działań niepożądanych po przyjęciu dużych dawek preparatów zawierających lewonorgestrel.^{33 34}

Postępowanie kliniczne przy przedawkowaniu powinno być objawowe. U pacjentek stabilnych hemodynamicznie wystarczy obserwacja kliniczna i leczenie objawowe dolegliwości, takich jak nudności, wymioty czy bóle brzucha.^{35 36}

W przypadku systemów terapeutycznych domacicznych zawierających lewonorgestrel oraz systemów transdermalnych, przedawkowanie jest mało prawdopodobne lub praktycznie niemożliwe ze względu na postać farmaceutyczną i drogę podania.³⁷

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki przypadkowego przyjęcia preparatów zawierających lewonorgestrel przez dzieci i młodzież. U dziewcząt przed pierwszą miesiączką, omyłkowe przyjęcie produktu może spowodować krwawienie z odstawienia, co może być szczególnie niepokojące dla pacjentki i jej opiekunów, i wymaga odpowiedniego wyjaśnienia i wsparcia psychologicznego.³⁸