Działania niepożądane
Kwas alginowy

Działania niepożądane kwasu alginowego

Kwas alginowy jest substancją aktywną wykorzystywaną w leczeniu objawów refluksu żołądkowo-przełykowego oraz dolegliwości związanych z nadkwaśnością. Występuje w preparatach leczniczych takich jak Gealcid czy Rennie Extra, często w połączeniu z innymi substancjami (np. węglanem wapnia, wodorotlenkiem glinu). Choć kwas alginowy jest generalnie dobrze tolerowany przez organizm, jego stosowanie może wiązać się z wystąpieniem określonych działań niepożądanych, zwłaszcza w przypadku długotrwałego stosowania lub przyjmowania dużych dawek.¹

Działania niepożądane żołądkowo-jelitowe

Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi preparatów zawierających kwas alginowy są zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego. W preparatach takich jak Rennie Extra, zawierających kwas alginowy w połączeniu z węglanem wapnia i węglanem magnezu, mogą wystąpić:²

• Nudności
• Wymioty
• Dyskomfort w żołądku
• Zaparcia
• Biegunka

²

W przypadku Gealcid, zawierającego kwas alginowy w połączeniu z wodorotlenkiem glinu i wodorowęglanem sodu, szczególnie istotne jest ryzyko wystąpienia zaparć, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu lub stosowaniu zbyt dużych dawek.³

Zaburzenia równowagi elektrolitowej

Długotrwałe stosowanie preparatów zawierających kwas alginowy, zwłaszcza w połączeniu z innymi substancjami, może prowadzić do istotnych zaburzeń gospodarki elektrolitowej:^{4 5}

• Nadmierna utrata fosforu – obserwowana przy długotrwałym stosowaniu Gealcid
• Hipermagnezemia – podwyższone stężenie magnezu w surowicy krwi, może wystąpić przy długotrwałym stosowaniu Rennie Extra
• Hiperkalcemia – podwyższone stężenie wapnia w surowicy krwi, może wystąpić przy długotrwałym stosowaniu Rennie Extra

^{4 5}

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Produkty zawierające kwas alginowy, szczególnie w połączeniu z komponentami zasadowymi (węglan wapnia, wodorowęglan sodu), mogą wpływać na równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Długotrwałe stosowanie w dużych dawkach może prowadzić do rozwoju zasadowicy metabolicznej, której objawami mogą być:^{6 7}

• Nudności i wymioty
• Zmęczenie
• Splątanie
• Wielomocz
• Nadmierne pragnienie
• Odwodnienie

⁷

Ryzyko wystąpienia zasadowicy jest szczególnie wysokie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.⁸

Zespół mleczno-alkaliczny (zespół Burnetta)

W przypadku długotrwałego stosowania preparatów zawierających kwas alginowy w połączeniu z węglanem wapnia (np. Rennie Extra) w dużych dawkach, w połączeniu z wysokim spożyciem mleka, istnieje ryzyko wystąpienia zespołu Burnetta (zespołu mleczno-alkalicznego).⁹

Objawy zespołu mleczno-alkalicznego obejmują:¹⁰

• Zaburzenia smaku
• Zwapnienia tkankowe
• Astenia (osłabienie)
• Bóle głowy
• Azotemia (zwiększone stężenie związków azotowych w krwi)

¹⁰

Reakcje nadwrażliwości

W bardzo rzadkich przypadkach, preparaty zawierające kwas alginowy mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, do których objawów należą:¹¹

• Wysypka
• Świąd
• Pokrzywka
• Obrzęk naczynioruchowy
• Duszność
• Wstrząs anafilaktyczny

¹¹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

U pacjentów przyjmujących preparaty zawierające kwas alginowy w połączeniu z solami magnezu (np. Rennie Extra) może wystąpić osłabienie mięśni, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu prowadzącym do hipermagnezemii.¹²

Tabela działań niepożądanych kwasu alginowego

Szczególne grupy ryzyka

Szczególną ostrożność przy stosowaniu preparatów zawierających kwas alginowy należy zachować u następujących grup pacjentów:¹³

• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – zwiększone ryzyko hipermagnezemii, hiperkalcemii i zasadowicy
• Osoby długotrwale stosujące duże dawki preparatów – zwiększone ryzyko zaburzeń elektrolitowych i rozwoju zespołu mleczno-alkalicznego
• Pacjenci z wysokim spożyciem mleka – ryzyko rozwoju zespołu Burnetta przy jednoczesnym stosowaniu preparatów zawierających węglan wapnia

¹³

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktów leczniczych zawierających kwas alginowy do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Fachowy personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.^{14 15}

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:¹⁶

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Telefon: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

¹⁶

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie do obrotu danego produktu leczniczego.^{17 18}