Właściwości farmakokinetyczne
Kwas alginowy

Farmakokinetyka kwasu alginowego

Kwas alginowy stanowi istotny składnik wielu preparatów stosowanych w leczeniu objawów związanych z nadkwaśnością przewodu pokarmowego. Pod względem farmakokinetycznym wykazuje specyficzne właściwości, które mają bezpośredni wpływ na jego działanie terapeutyczne.^{1 2}

Właściwości fizykochemiczne wpływające na farmakokinetykę

Kwas alginowy charakteryzuje się brakiem rozpuszczalności w wodzie i alkoholu, co determinuje jego zachowanie w przewodzie pokarmowym. Ta cecha ma kluczowe znaczenie dla jego działania jako substancji tworzącej barierę fizyczną w leczeniu refluksu żołądkowo-przełykowego.³

Absorpcja i biodostępność

Po podaniu doustnym kwas alginowy praktycznie nie wchłania się z przewodu pokarmowego. W preparacie Rennie Extra wchłanianie soli kwasu alginowego określono jako znikome, co potwierdza minimalną biodostępność tej substancji po podaniu doustnym.⁴ W przypadku preparatu Gealcid wyraźnie wskazano, że kwas alginowy nie jest absorbowany z przewodu pokarmowego.⁵

Metabolizm

Kwas alginowy nie podlega procesom biotransformacji w organizmie człowieka. Po podaniu doustnym nie ulega metabolizmowi w układzie pokarmowym, co potwierdzają dane z charakterystyk obu produktów leczniczych – Gealcid oraz Rennie Extra.^{6 7}

Eliminacja

Kwas alginowy jest wydalany z organizmu w formie niezmienionej. W przypadku preparatu Rennie Extra wskazano, że 80-100% przyjętej dawki kwasu alginowego jest wydalane.⁸ Dane z charakterystyki produktu Gealcid potwierdzają, że substancja ta jest wydalana z kałem w postaci niezmienionej.⁹

Farmakokinetyka składników współwystępujących z kwasem alginowym w preparatach leczniczych

W preparatach zawierających kwas alginowy występują również inne substancje czynne, których właściwości farmakokinetyczne warto omówić w kontekście kompleksowego działania tych leków.

Farmakokinetyka związków wapnia i magnezu (Rennie Extra)

W preparacie Rennie Extra, oprócz kwasu alginowego, występują węglan wapnia (625 mg) i węglan magnezu ciężki (73,5 mg). W żołądku związki te reagują z kwasem zawartym w soku żołądkowym, tworząc wodę i rozpuszczalne sole mineralne.¹⁰

Absorpcja wapnia i magnezu jest ograniczona i zależna od indywidualnych cech pacjenta oraz zastosowanej dawki. Średnio wchłaniane jest około 10% przyjętej dawki wapnia i 15-20% przyjętej dawki magnezu.¹¹

Eliminacja wchłoniętych jonów wapnia i magnezu u osób z prawidłową funkcją nerek przebiega szybko – są one wydalane przez nerki. Należy jednak zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których stężenia wapnia i magnezu w surowicy mogą być podwyższone.¹²

Niewchłonięte sole ulegają dalszym przemianom w jelicie pod wpływem soków trawiennych, formując związki nierozpuszczalne, które są następnie wydalane z kałem.¹³

Farmakokinetyka wodorowęglanu sodu i wodorotlenku glinu (Gealcid)

W preparacie Gealcid, oprócz kwasu alginowego (350 mg), znajdują się wodorowęglan sodu (120 mg) i wodorotlenek glinu (100 mg). Każda z tych substancji wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne.

Wodorowęglan sodu w środowisku żołądka wchodzi w szybką reakcję z kwasem solnym, w wyniku której powstają chlorek sodu, dwutlenek węgla i woda.¹⁴ U pacjentów z prawidłową funkcją nerek zarówno sód, jak i wodorowęglany są usuwane przez nerki.¹⁵

Wodorotlenek glinu rozpuszcza się w żołądku powoli. W reakcji z kwasem solnym powstaje chlorek glinu i woda.¹⁶ Około 17-30% chlorku glinu ulega wchłanianiu i jest szybko wydalane przez nerki.¹⁷ Pozostała część przekształca się w jelicie cienkim w nierozpuszczalne, słabo wchłaniające się związki glinu, jak fosforany, które są następnie wydalane z kałem.¹⁸

Charakterystyka właściwości farmakokinetycznych kwasu alginowego

Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych Gealcid i Rennie Extra, można stwierdzić, że kwas alginowy wykazuje następujące kluczowe cechy farmakokinetyczne:

• Jest nierozpuszczalny w wodzie i alkoholu
• Nie ulega absorpcji z przewodu pokarmowego
• Nie podlega metabolizmowi w organizmie
• Jest wydalany w postaci niezmienionej z kałem (80-100% dawki)

^{19 20}

Te właściwości farmakokinetyczne determinują mechanizm działania kwasu alginowego, który polega na tworzeniu fizycznej bariery ochronnej w żołądku, bez systemowej ekspozycji organizmu na aktywne metabolity.