Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń pokrzyku

Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest stosowany w preparatach do terapii dolegliwości hemoroidalnych, głównie w formie wyciągu gęstego zawierającego atropinę – alkaloid o silnym działaniu antycholinergicznym. Preparaty te, takie jak Hemorol, zawierają od 11,12 mg do 20 mg wyciągu gęstego (4:1) z korzenia pokrzyku, co odpowiada 0,20 mg atropiny na czopek. Ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym potencjalnych reakcji uczuleniowych oraz methemoglobinemii przy jednoczesnym stosowaniu benzokainy, konieczne jest monitorowanie pacjentów, zwłaszcza w przypadku braku poprawy po tygodniu terapii lub pojawienia się nowych objawów. Preparaty mogą wywoływać przejściowy dyskomfort po aplikacji oraz lekkie działanie przeczyszczające, co wymaga uwzględnienia w planie leczenia, zwłaszcza u pacjentów stosujących inne środki o podobnym działaniu.

Ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania korzenia pokrzyku (Atropa belladonna L., radix)

Korzeń pokrzyku (Atropa belladonna L., radix) jest substancją aktywną wchodzącą w skład preparatów stosowanych w terapii dolegliwości hemoroidalnych. Substancja ta, w formie wyciągu gęstego, zawiera atropinę – alkaloid o silnym działaniu antycholinergicznym. Ze względu na potencjalne działania niepożądane oraz specyfikę stosowania, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności podczas leczenia z wykorzystaniem preparatów zawierających tę substancję 1.

Monitorowanie skuteczności leczenia

W trakcie stosowania preparatów zawierających korzeń pokrzyku należy monitorować przebieg leczenia. W przypadku braku pozytywnych efektów terapeutycznych po tygodniu stosowania lub pojawienia się nowych, wcześniej niewystępujących objawów, należy zalecić pacjentowi wizytę kontrolną w celu weryfikacji diagnozy i wykluczenia innych potencjalnych przyczyn dolegliwości 2.

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przed rozpoczęciem leczenia preparatami zawierającymi korzeń pokrzyku należy przeprowadzić szczegółowy wywiad z pacjentem w kierunku ewentualnych skłonności do uczuleń. Składniki preparatu, w tym wyciąg z korzenia pokrzyku, mogą wykazywać działanie uczulające u predysponowanych osób. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości, zaostrzenia objawów chorobowych lub braku efektu terapeutycznego, zaleca się natychmiastowe przerwanie stosowania produktu 3.

Dyskomfort podczas stosowania

Preparaty zawierające korzeń pokrzyku, przeznaczone do stosowania doodbytniczego, mogą powodować przejściowy dyskomfort po aplikacji. Pacjentów należy poinformować, że w przypadku dużych guzków krwawniczych może wystąpić uciskowa bolesność, która zazwyczaj ustępuje po rozpuszczeniu się czopka (około 5-10 minut od aplikacji) 4.

Ryzyko methemoglobinemii

Preparaty zawierające korzeń pokrzyku często występują w skojarzeniu z benzokainą w formie czopków doodbytniczych. Należy pamiętać, że podczas stosowania miejscowo produktów z benzokainą istnieje potencjalne ryzyko wystąpienia methemoglobinemii. Lekarze powinni zwrócić szczególną uwagę na możliwość wystąpienia tej poważnej reakcji i poinformować pacjentów o jej objawach: blady, szaroniebieski kolor skóry, warg i płytek paznokci, duszność, zmęczenie, bóle i zawroty głowy oraz tachykardia. Symptomy te mogą pojawić się w przeciągu kilku minut do jednej lub dwóch godzin po zastosowaniu preparatu, zarówno po jednorazowym, jak i wielokrotnym użyciu 5.

Działanie przeczyszczające

Preparaty zawierające wyciąg z korzenia pokrzyku mogą wykazywać lekkie działanie przeczyszczające. Należy poinformować o tym pacjentów, szczególnie jeśli przyjmują oni równocześnie inne środki o podobnym działaniu 6.

Przeciwwskazania dla dzieci i młodzieży

Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania wyciągu z korzenia pokrzyku, nie zaleca się aplikowania preparatów zawierających tę substancję u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia 7.

Zalecenia dodatkowe podczas terapii

W trakcie leczenia hemoroidów preparatami zawierającymi korzeń pokrzyku, takimi jak Hemorol, należy zalecać pacjentom kompleksowe podejście terapeutyczne. Jako uzupełnienie farmakoterapii zaleca się:

  • Utrzymywanie należytej higieny okolicy odbytu
  • Stosowanie odpowiednich ćwiczeń fizycznych
  • Przestrzeganie diety sprzyjającej utrzymaniu miękkiej konsystencji stolca

8

Skład i ilość substancji czynnej

Preparaty zawierające korzeń pokrzyku, jak np. Hemorol w postaci czopków, zawierają ściśle określoną ilość wyciągu gęstego z korzenia pokrzyku (Atropa belladonna L., radix). W przypadku produktu Hemorol, jeden czopek zawiera od 11,12 mg do 20 mg wyciągu gęstego (4:1) z korzenia pokrzyku, co odpowiada 0,20 mg atropiny. Wyciąg ten jest otrzymywany z wykorzystaniem ekstrahenta – etanolu 70% (V/V) 9.

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl