Wskazania do stosowania
Kodeina

Kodeina jest opioidowym lekiem przeciwbólowym i przeciwkaszlowym, stosowanym głównie w leczeniu bólu o umiarkowanym i dużym nasileniu, który nie ustępuje po monoterapii paracetamolem lub niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (np. ibuprofenem). Wskazania obejmują szeroki zakres dolegliwości bólowych, takich jak bóle głowy, migreny, bóle zębów, miesiączkowe, reumatyczne, mięśniowe, kostno-stawowe, pourazowe, nerwobóle oraz rwa kulszowa. Kodeina jest również skuteczna w leczeniu suchego, uporczywego kaszlu, zwłaszcza w przebiegu nieżytów górnych dróg oddechowych. Preparaty dostępne na rynku zawierają kodeinę w dawkach od 8 mg do 50 mg fosforanu kodeiny, najczęściej w połączeniu z paracetamolem (300–600 mg), ibuprofenem (200 mg), kofeiną (30 mg), zielem tymianku lub sulfogwajakolem. Stosowanie kodeiny jest ograniczone wiekowo – zazwyczaj od 12 lat, a w przypadku niektórych preparatów (np. Klipal) od 15 lat.

Wskazania do stosowania kodeiny

Kodeina jest substancją czynną o działaniu przeciwkaszlowym i przeciwbólowym, stosowaną w lecznictwie jako składnik preparatów złożonych. W zależności od wskazań i postaci leku, występuje w różnych dawkach, najczęściej w połączeniu z paracetamolem, ibuprofenem lub innymi substancjami o działaniu przeciwbólowym lub przeciwkaszlowym.1

Kodeina w leczeniu bólu

Głównym wskazaniem do stosowania kodeiny jest leczenie ostrego bólu o umiarkowanym nasileniu, który nie ustępuje po zastosowaniu monoterapii innymi lekami przeciwbólowymi, takimi jak paracetamol lub ibuprofen. Kodeina w kombinacji z innymi substancjami przeciwbólowymi jest dedykowana do leczenia bólu, który wymaga silniejszego działania niż oferują leki jednoskładnikowe.2 3

W zależności od preparatu, kodeina jest stosowana w leczeniu różnych rodzajów bólu:4 5

  • Bóle głowy i migreny (zarówno z aurą, jak i bez aury)
  • Bóle zębów (w tym bóle po ekstrakcji zęba)
  • Bolesne miesiączkowanie
  • Bóle reumatyczne i mięśniowe
  • Bóle pleców
  • Nerwobóle (neuralgie)
  • Bóle kostno-stawowe (w tym związane z zapaleniem stawów i reumatyzmem)
  • Ból pourazowy tkanek miękkich
  • Bóle związane z uszkodzeniami w wyniku nadmiernego wysiłku i skręceniami
  • Rwa kulszowa

6 7

Ważne jest, aby zauważyć, że preparaty zawierające kodeinę są stosowane w bólu o średnim i dużym nasileniu, ale nie są skuteczne w przypadku bólu fantomowego czy bólu neurogennego, co podkreślają charakterystyki niektórych produktów leczniczych.8

Kodeina w leczeniu kaszlu

Poza działaniem przeciwbólowym, kodeina wykazuje również silne działanie przeciwkaszlowe. W związku z tym jest stosowana w preparatach przeznaczonych do hamowania kaszlu, szczególnie:

Produkty zawierające kodeinę

Na rynku farmaceutycznym dostępne są różne preparaty zawierające kodeinę, występujące w różnych postaciach (tabletki, tabletki musujące, kapsułki, syrop) i w różnych dawkach. Preparaty te łączą kodeinę najczęściej z paracetamolem, ibuprofenem lub innymi substancjami aktywnymi:

  • Kodeina z paracetamolem: Antidol 15 (500 mg paracetamolu + 15 mg kodeiny fosforanu), Efferalgan Codeine (500 mg paracetamolu + 30 mg kodeiny fosforanu półwodnego), Klipal (300 mg paracetamolu + 25 mg kodeiny fosforanu lub 600 mg paracetamolu + 50 mg kodeiny fosforanu), Paramax-Cod (500 mg paracetamolu + 30 mg kodeiny fosforanu), Talvosilen Forte (500 mg paracetamolu + 30 mg kodeiny fosforanu)11 12 13 14 15
  • Kodeina z paracetamolem i kofeiną: Solpadeine (500 mg paracetamolu + 8 mg kodeiny fosforanu + 30 mg kofeiny), Solpadeine Max (500 mg paracetamolu + 12,8 mg kodeiny fosforanu + 30 mg kofeiny)16 17
  • Kodeina z ibuprofenem: Nurofen Plus (200 mg ibuprofenu + 12,8 mg kodeiny fosforanu)18
  • Kodeina z zielem tymianku: Neoazarina (10 mg kodeiny fosforanu + 316 mg sproszkowanego ziela tymianku)19
  • Kodeina z sulfogwajakolem: Thiocodin (15 mg kodeiny fosforanu + 300 mg sulfogwajakolu) – dostępny w postaci syropu i tabletek20

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Ważnym aspektem stosowania kodeiny jest ograniczenie wiekowe. W terapii przeciwbólowej kodeina jest wskazana wyłącznie u pacjentów w wieku od 12 lat lub starszych.21 22 W przypadku niektórych preparatów, jak Klipal, wskazania obejmują pacjentów w wieku powyżej 15 lat.23

Dodatkowe informacje o wskazaniach

Preparaty zawierające kodeinę z paracetamolem mogą być również stosowane w łagodzeniu objawów grypy i przeziębienia, a także w stanach gorączkowych.24 25

Należy podkreślić, że preparaty zawierające kodeinę są zazwyczaj przeznaczone do krótkotrwałego leczenia i powinny być stosowane tylko wtedy, gdy inne metody leczenia okazały się nieskuteczne.26 27

Produkt leczniczy Skład Wskazania Ograniczenia wiekowe
Antidol 15 500 mg paracetamolu + 15 mg kodeiny fosforanu Ból o średnim i dużym nasileniu (głowy, zębów, kostno-stawowy, pourazowy, miesiączkowy) Od 12 lat
Efferalgan Codeine 500 mg paracetamolu + 30 mg kodeiny fosforanu Ból o średnim i dużym nasileniu, nieustępujący po lekach o działaniu obwodowym Od 12 lat
Klipal 300 mg paracetamolu + 25 mg kodeiny fosforanu lub 600 mg paracetamolu + 50 mg kodeiny fosforanu Ostry ból o umiarkowanym nasileniu, nieustępujący po lekach stosowanych w monoterapii Powyżej 15 lat
Neoazarina 10 mg kodeiny fosforanu + 316 mg sproszkowanego ziela tymianku Nieżyty górnych dróg oddechowych, silne napadowe ataki kaszlu Brak jednoznacznych danych
Nurofen Plus 200 mg ibuprofenu + 12,8 mg kodeiny fosforanu Ostry ból o umiarkowanym nasileniu (reumatyczny, mięśniowy, pleców, nerwobóle, migrena, głowy, zębów, miesiączkowanie), gorączka w przebiegu przeziębienia/grypy Od 12 lat
Paramax-Cod 500 mg paracetamolu + 30 mg kodeiny fosforanu Ból o umiarkowanym nasileniu Od 12 lat
Solpadeine 500 mg paracetamolu + 8 mg kodeiny fosforanu + 30 mg kofeiny Bóle głowy, migrena, bolesne miesiączkowanie, bóle zębów, nerwobóle, reumatyczne, gardła, objawy grypy i przeziębienia, gorączka Od 12 lat
Solpadeine Max 500 mg paracetamolu + 12,8 mg kodeiny fosforanu + 30 mg kofeiny Krótkotrwałe uśmierzanie ostrego bólu o umiarkowanym nasileniu (głowy, migreny, zęba, miesiączkowanie, mięśni, neuralgii, pleców, kości i stawów) Od 12 lat
Talvosilen Forte 500 mg paracetamolu + 30 mg kodeiny fosforanu Ostry ból o umiarkowanym nasileniu, nieustępujący po monoterapii Od 12 lat
Thiocodin 15 mg kodeiny fosforanu + 300 mg sulfogwajakolu Suchy, uporczywy kaszel bez odkrztuszania wydzieliny Brak jednoznacznych danych
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl