Działania niepożądane
Hesperydyna

Działania niepożądane hesperydyny – przegląd kliniczny

Hesperydyna metylochalkon jest jedną z substancji czynnych występujących w preparacie Cyclo 3 Fort (150 mg + 150 mg + 100 mg, kapsułki twarde), gdzie występuje w dawce 150 mg w połączeniu z wyciągiem suchym z kłącza ruszczyka kolczastego (Ruscus aculeatus L.) oraz kwasem askorbowym. Podczas terapii z zastosowaniem produktów zawierających hesperydynę zaobserwowano szereg działań niepożądanych, których związek przyczynowo-skutkowy z substancją nie mógł zostać wykluczony.¹

Częstość występowania działań niepożądanych

Zgodnie z klasyfikacją MedDRA, częstość występowania działań niepożądanych przy stosowaniu produktów zawierających hesperydynę określa się następująco: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).²

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem preparatów z hesperydyną są biegunka oraz bóle brzucha.³

Działania niepożądane według układów i narządów

Zaburzenia psychiczne

Wśród często występujących działań niepożądanych dotyczących sfery psychicznej obserwuje się bezsenność oraz nerwowość. Objawy te mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjenta i wymagają odpowiedniego monitorowania.⁴

Zaburzenia ucha i błędnika

Niezbyt często obserwuje się zawroty głowy, które należy różnicować z innymi przyczynami tego objawu.⁵

Zaburzenia naczyniowe

Rzadko występującymi działaniami niepożądanymi związanymi z układem naczyniowym są odczucie zimna w kończynach oraz ból naczyń żylnych. Objawy te mogą być szczególnie istotne u pacjentów z już istniejącymi schorzeniami naczyniowymi.⁶

Zaburzenia żołądka i jelit

Z częstością nieznaną raportowano szereg zaburzeń żołądkowo-jelitowych, takich jak: biegunka, bóle brzucha, niestrawność, nudności, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, aftowe zapalenie jamy ustnej, mikroskopowe zapalenie okrężnicy oraz ból żołądka.⁷

Szczególną uwagę należy zwrócić na biegunkę, która może przybierać ciężką postać z ryzykiem utraty masy ciała oraz zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej, jeśli leczenie jest kontynuowane. Objaw ten zwykle szybko ustępuje po zaprzestaniu terapii.⁸

Odnotowano również przypadki odwracalnego, głównie limfocytowego zapalenia okrężnicy u niektórych pacjentów.⁹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Z nieznaną częstością występuje zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej, co może wskazywać na potencjalne uszkodzenie wątroby.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często obserwowane są reakcje skórne, takie jak: rumień, świąd, wysypka plamkowo-grudkowa oraz pokrzywka. Manifestacje skórne mogą sugerować nadwrażliwość na składniki preparatu.¹¹

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Rzadko występują skurcze mięśni oraz bóle kończyn, które mogą wymagać różnicowania z innymi schorzeniami układu mięśniowo-szkieletowego.¹²

Wpływ na wyniki badań diagnostycznych

Z nieznaną częstością hesperydyna może wpływać na wyniki badań diagnostycznych, co należy uwzględnić przy interpretacji rezultatów badań laboratoryjnych u pacjentów stosujących preparaty zawierające tę substancję.¹³

Tabela działań niepożądanych hesperydyny

¹⁴

Monitorowanie działań niepożądanych

Istotnym elementem praktyki klinicznej jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego zawierającego hesperydynę.¹⁵

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane związane ze stosowaniem hesperydyny za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁶

Postępowanie przy wystąpieniu działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak ciężka biegunka, zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia produktem zawierającym hesperydynę. Jest to szczególnie istotne, gdy biegunka wiąże się z ryzykiem utraty masy ciała i zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.¹⁷

Przy wystąpieniu objawów skórnych sugerujących reakcję nadwrażliwości, takich jak rumień, świąd, wysypka plamkowo-grudkowa czy pokrzywka, należy rozważyć zakończenie terapii oraz ewentualnie wdrożenie leczenia objawowego.¹⁸

W przypadku mikroskopowego zapalenia okrężnicy należy pamiętać, że jest to zazwyczaj odwracalny stan, który ustępuje po zaprzestaniu podawania leku.¹⁹