Dawkowanie i sposób podawania
Dobutamina

Dawkowanie i sposób podawania dobutaminy

Dobutamina wymaga indywidualnego dostosowania dawki dla każdego pacjenta. Szybkość infuzji zależy od odpowiedzi pacjenta na leczenie oraz występujących działań niepożądanych. Ze względu na krótki okres półtrwania, dobutamina musi być podawana w ciągłym wlewie dożylnym przy użyciu urządzeń precyzyjnie dawkujących lek.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych

Z doświadczenia klinicznego wynika, że większość pacjentów dorosłych reaguje na dawkę w zakresie 2,5-10 mikrogramów dobutaminy/kg mc./min. U niektórych pacjentów wystarcza dawka 0,5 mikrograma/kg mc./min. W pojedynczych przypadkach klinicznych stosowano dawki do 40 mikrogramów dobutaminy/kg mc./min, jednak konieczność stosowania tak wysokich dawek występuje bardzo rzadko.^{3 4}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U dzieci i młodzieży (od noworodków do 18. roku życia) zaleca się dostosowanie dawki początkowej 5 mikrogramów/kg mc./min do odpowiedzi klinicznej w zakresie od 2 do 20 mikrogramów/kg mc./min. Sporadycznie odpowiedź uzyskuje się po podaniu małej dawki, wynoszącej od 0,5 do 1,0 mikrograma/kg mc./min.⁵

Wykazano, że minimalna skuteczna dawka u dzieci jest większa niż u dorosłych. Podczas stosowania większych dawek należy zachować szczególną ostrożność, gdyż maksymalna tolerowana dawka w leczeniu dzieci jest mniejsza od dawek stosowanych u dorosłych. Większość działań niepożądanych (zwłaszcza tachykardia) obserwowano po podaniu dobutaminy w dawce równej lub większej niż 7,5 mikrograma/kg mc./min, ale do szybkiego ustąpienia działań niepożądanych wystarczy zmniejszenie szybkości lub przerwanie infuzji dobutaminy.⁶

Wśród dzieci i młodzieży notowano dużą zmienność w odniesieniu zarówno do stężenia dobutaminy w osoczu wywołującego reakcję hemodynamiczną (próg), jak i do szybkości odpowiedzi hemodynamicznej na zwiększenie stężenia w osoczu. Wskazuje to, że nie można z góry określić wymaganej dawki dla dzieci i dawkę tę należy ustalać biorąc pod uwagę przypuszczalnie węższy przedział terapeutyczny u dzieci w porównaniu do dorosłych.⁷

Szczegółowe informacje dotyczące dawkowania

Podawanie za pomocą aparatów infuzyjnych

Poniższa tabela przedstawia zależność szybkości infuzji od stężenia początkowego przy podawaniu za pomocą objętościowych (kroplowych) aparatów do infuzji:^{8 9}

Uwaga: Podczas stosowania dwukrotnie większego stężenia dobutaminy, tzn. 500 mg (2 fiolki) dobutaminy w 500 ml rozpuszczalnika lub 250 mg dobutaminy w 250 ml rozpuszczalnika, szybkość infuzji podaną w tabeli należy zmniejszyć o połowę.¹⁰

Podawanie za pomocą infuzyjnych pomp strzykawkowych

Poniższa tabela przedstawia szybkość infuzji przy podawaniu za pomocą pomp strzykawkowych:^{11 12}

Uwaga: Podczas stosowania dwukrotnie większego stężenia dobutaminy, tzn. 500 mg (2 fiolki) dobutaminy w 50 ml rozpuszczalnika, szybkość wlewu podaną w tabeli należy zmniejszyć o połowę. Wybrana infuzyjna pompa strzykawkowa musi być odpowiednia do objętości i szybkości podawania.^{13 14}

Stosowanie u noworodków w warunkach intensywnej opieki medycznej

W przypadku noworodków leczonych w warunkach intensywnej opieki medycznej, zaleca się rozcieńczyć dawkę 30 mg/kg masy ciała do końcowej objętości 50 ml roztworu do infuzji. Infuzja podawana z szybkością 0,5 ml na godzinę zapewnia dawkę wynoszącą 5 mikrogramów/kg mc./minutę.^{15 16}

Echokardiografia obciążeniowa z dobutaminą

W przypadku wykorzystania dobutaminy w diagnostycznej echokardiografii obciążeniowej, podawanie polega na stopniowym zwiększaniu infuzji dobutaminy. Najczęściej stosowany schemat dawkowania rozpoczyna się od dawki 5 mikrogramów/kg mc./min dobutaminy, zwiększanej co 3 minuty do 10, 20, 30, 40 mikrogramów/kg mc./min, aż do osiągnięcia diagnostycznego punktu końcowego.¹⁷

Jeśli nie osiągnięto punktu końcowego, można zastosować siarczan atropiny w dawce 0,5 do 2 mg w dawkach podzielonych 0,25-0,5 mg w odstępach 1-minutowych w celu zwiększenia częstości akcji serca. Alternatywnie szybkość wlewu dobutaminy można zwiększyć do 50 mikrogramów/kg mc./min.¹⁸

W celu wykrycia niedokrwienia mięśnia sercowego i żywotności mięśnia sercowego dobutamina może być podawana tylko przez lekarza z wystarczającym doświadczeniem w przeprowadzaniu kardiologicznych testów wysiłkowych. Konieczne jest ciągłe monitorowanie wszystkich obszarów serca za pomocą echokardiografii i EKG, a także kontrola ciśnienia krwi. Powinny być dostępne urządzenia monitorujące oraz leki ratujące życie (np. defibrylator, beta-adrenolityki dożylne, azotany itp.) oraz personel przeszkolony w zakresie resuscytacji.¹⁹

Sposób podawania

Ze względu na krótki okres półtrwania, dobutamina musi być podawana w ciągłym wlewie dożylnym. Dobutamin Sandoz, Dobutamin hameln oraz Dobutamine TZF należy podawać wyłącznie we wlewie dożylnym.^{20 21}

Dobutamin hameln 5 mg/ml (250 mg w 50 ml) w fiolce przeznaczony jest tylko do infuzji dożylnej. W przypadku infuzyjnych pomp strzykawkowych nie jest wymagane zastosowanie rozpuszczalnika.²²

Infuzja dożylna lekiem Dobutamin hameln jest również możliwa po rozcieńczeniu zgodnymi roztworami do infuzji, takimi jak: 5% roztwór glukozy (50 mg/ml), 0,9% chlorek sodu (9 mg/ml) lub 0,45% chlorek sodu (4,5 mg/ml) w 5% roztworze glukozy (50 mg/ml).²³

Sposób podawania u dzieci

W celu podania dobutaminy w postaci ciągłej infuzji z zastosowaniem pompy infuzyjnej u dzieci i młodzieży, roztwór należy rozcieńczyć 5% roztworem glukozy lub 0,9% roztworem chlorku sodu do uzyskania stężenia dobutaminy od 0,5 do 1 mg/ml (maksymalnie 5 mg/ml przy ograniczeniu objętości płynów). Podawanie roztworów o większym stężeniu dozwolone jest tylko przez dostęp do żyły centralnej.^{24 25}

Należy pamiętać, że roztwór dobutaminy do infuzji dożylnej jest niezgodny z roztworami zawierającymi dwuwęglany i innymi roztworami o odczynie silnie zasadowym.^{26 27}

Czas trwania leczenia i monitorowanie

Czas trwania leczenia zależy od wymagań klinicznych i powinien być ustalony przez lekarza. Zaleca się, aby był jak najkrótszy. Jeśli dobutamina jest podawana w sposób ciągły przez ponad 72 godziny, może wystąpić tolerancja wymagająca zwiększenia dawki.²⁸

W trakcie podawania dobutaminy należy bardzo dokładnie monitorować:^{29 30}

• częstość akcji serca
• rytm serca
• ciśnienie krwi
• diurezę
• szybkość wlewu

³¹

Jeśli to możliwe, należy również monitorować:^{32 33}

• rzut serca
• ośrodkowe ciśnienie żylne (CVP – central venous pressure)
• ciśnienie w kapilarach płucnych (PCP – pulmonary capillary pressure)
• ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej
• objętość wyrzutową lub pojemność minutową serca

^{34 35}

Zakończenie leczenia

Odstawiając leczenie należy stopniowo zmniejszać dawkę dobutaminy. Zaleca się stopniowe zmniejszanie szybkości wlewu dożylnego leku. W czasie zmniejszania dawki dobutaminy należy monitorować stan pacjenta i jego parametry hemodynamiczne.^{36 37}

Przechowywanie roztworu

Roztwory do infuzji należy przygotować bezpośrednio przed użyciem. Roztwór dobutaminy po przygotowaniu należy zużyć w ciągu 24 godzin.^{38 39}