Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Chrom

Wpływ chromu na płodność, ciążę i laktację

Chrom jest istotnym pierwiastkiem śladowym, który znajduje się w wielu produktach leczniczych stosowanych w terapii żywieniowej. Lekarze powinni posiadać szczegółową wiedzę dotyczącą wpływu chromu na płodność, ciążę oraz laktację, aby móc przekazać pacjentkom wyczerpujące informacje w tym zakresie. W charakterystykach produktów leczniczych zawierających chrom znajdują się szczegółowe dane dotyczące tych kwestii.¹

Wpływ na płodność

Dostępne dane dotyczące wpływu chromu na płodność są ograniczone. W przypadku produktu Pediaven G20, który zawiera chlorek chromu sześciowodny (0,10 mg), nie są dostępne dane dotyczące jego potencjalnego toksycznego wpływu na reprodukcję u zwierząt.² Podobnie, w dokumentacji produktu Nutryelt (zawierającego 30,45 µg chlorku chromu na ampułkę) nie znajdują się żadne informacje odnośnie wpływu na płodność.³

Należy podkreślić, że badania oceniające wpływ preparatów zawierających chrom na płodność nie były prowadzone w sposób systematyczny, co ogranicza możliwość formułowania jednoznacznych zaleceń w tym zakresie.

Stosowanie w okresie ciąży

Zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe, w tym chrom, u kobiet w okresie ciąży jest zwiększone w porównaniu do kobiet niebędących w ciąży. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce.^{4 5}

W zależności od produktu leczniczego, rekomendacje dotyczące stosowania w ciąży różnią się:

• Addamel N (zawierający 5,33 μg chromu(III) chlorku sześciowodnego/ml) – nie prowadzono badań klinicznych w okresie ciąży, jednak nie należy oczekiwać występowania działań niepożądanych w przypadku podania tego produktu kobietom w okresie ciąży.⁶
• Supliven (zawierający 5,33 μg chromu(III) chlorku sześciowodnego/ml) – nie przeprowadzono badań na zwierzętach ani badań klinicznych u kobiet w ciąży, jednak podobnie jak w przypadku Addamel N, nie należy oczekiwać występowania działań niepożądanych.⁷
• Nutryelt (zawierający 30,45 μg chlorku chromu na ampułkę) – brak danych dotyczących podawania tego produktu w okresie ciąży. Z tego powodu nie należy go stosować podczas ciąży, chyba że zostanie to dokładnie rozważone i uznane za bezwzględnie konieczne.⁸
• Pediaven G20 (zawierający 0,10 mg chromu chlorku sześciowodnego) – brak danych dotyczących stosowania w okresie ciąży. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka u każdej pacjentki przed zastosowaniem tego produktu.⁹
• Tracutil (zawierający 5,3 μg chromu(III) chlorku sześciowodnego/ml) – brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży. Produkt nie powinien być stosowany w trakcie ciąży, jeśli nie rozważono oczekiwanych korzyści i możliwego ryzyka.¹⁰

Stosowanie w okresie laktacji

Dane dotyczące stosowania chromu w okresie laktacji są zróżnicowane w zależności od produktu leczniczego:

• Supliven – substancje czynne produktu (w tym chrom) przenikają do mleka ludzkiego i stwierdzono ich wpływ na organizm noworodków/dzieci karmionych piersią przez kobiety stosujące ten produkt. Co istotne, takie działanie jest pożądane i spodziewane w przypadku tego preparatu.¹¹
• Nutryelt – brak danych dotyczących bezpieczeństwa podawania produktu w okresie laktacji. W związku z tym produkt nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią, poza sytuacjami, w których rozważono dany przypadek i uznano to za bezwzględnie konieczne.¹²
• Pediaven G20 – nie przeprowadzono badań oceniających bezpieczeństwo stosowania produktu u kobiet podczas karmienia piersią. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed podaniem produktu kobiecie karmiącej piersią.¹³
• Tracutil – brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania preparatu w okresie laktacji. Dlatego produkt nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią, jeśli nie rozważono oczekiwanych korzyści i możliwego ryzyka.¹⁴

Porównanie zawartości chromu w preparatach

Analizując zawartość chromu w poszczególnych produktach leczniczych, można zauważyć różnice, które mogą mieć znaczenie przy wyborze odpowiedniego preparatu dla pacjentek w ciąży lub karmiących piersią:

Zalecenia dla lekarzy

Na podstawie analizy charakterystyk produktów leczniczych zawierających chrom, lekarz powinien przekazać pacjentce w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje:

1. Zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe, w tym chrom, jest zwiększone w okresie ciąży.^{15 16}
2. W przypadku konieczności zastosowania preparatów zawierających chrom u kobiet w ciąży, należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.^{17 18}
3. Niektóre produkty (Addamel N, Supliven) nie wykazują działań niepożądanych przy stosowaniu w ciąży.^{19 20}
4. Chrom może przenikać do mleka matki, jednak w przypadku produktu Supliven takie działanie jest pożądane i spodziewane.²¹
5. Dla pozostałych produktów zawierających chrom, decyzja o zastosowaniu podczas laktacji powinna być podejmowana indywidualnie, po ocenie potencjalnych korzyści i ryzyka.^{22 23}

Wnioski dla praktyki klinicznej

W codziennej praktyce klinicznej, przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu preparatów zawierających chrom u kobiet w ciąży lub karmiących piersią, należy kierować się następującymi zasadami:

• Wybór produktu powinien uwzględniać dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w okresie ciąży i laktacji – produkty Addamel N i Supliven mają korzystniejszy profil bezpieczeństwa w okresie ciąży.^{24 25}
• Dla kobiet karmiących piersią, najlepiej udokumentowanym preparatem jest Supliven, dla którego określono, że przenikanie składników do mleka jest zjawiskiem pożądanym i spodziewanym.²⁶
• Zawsze należy indywidualnie oceniać stosunek korzyści do ryzyka, szczególnie w przypadku produktów Nutryelt, Pediaven G20 i Tracutil.^{27 28 29}
• Uwzględniając zwiększone zapotrzebowanie na pierwiastki śladowe w okresie ciąży, należy monitorować stan odżywienia pacjentki i w razie potrzeby suplementować chrom w bezpieczny sposób.^{30 31}