Dawkowanie i sposób podawania
Chrom

Dawkowanie chromu – wprowadzenie

Chrom, jako niezbędny pierwiastek śladowy, odgrywa istotną rolę w metabolizmie glukozy i insuliny. W żywieniu pozajelitowym oraz w suplementacji dożylnej, właściwe dawkowanie chromu ma kluczowe znaczenie dla zdrowia pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania chromu w różnych postaciach oraz zaleceniach dla poszczególnych grup pacjentów.^{1 2}

Dawkowanie u pacjentów dorosłych

Dawkowanie chromu u pacjentów dorosłych uzależnione jest od ich stanu klinicznego, zapotrzebowania metabolicznego oraz preparatu, który jest stosowany. W przypadku większości dostępnych preparatów zawierających chrom, zalecenia dawkowania przedstawiają się następująco:³

Dawkowanie chromu w preparatach jednoskładnikowych

Dla pacjentów z podstawowym lub umiarkowanie zwiększonym zapotrzebowaniem na chrom, standardowa dawka dobowa wynosi:

• Addamel N: 10 ml (jedna ampułka), co odpowiada 0,02 μmol (1,0 μg) chromu^{4 5}
• Supliven: 10 ml (jedna ampułka), co odpowiada 0,02 μmol (1,0 μg) chromu^{6 7}
• Tracutil: 10 ml (jedna ampułka), co odpowiada 0,2 μmol (10 μg) chromu^{8 9}
• Nutryelt: 10 ml (jedna ampułka), co odpowiada 0,19 μmol (10 μg) chromu^{10 11}

Dawkowanie przy zwiększonym zapotrzebowaniu

W przypadkach znacznie zwiększonego zapotrzebowania na pierwiastki śladowe, w tym na chrom (np. rozległe oparzenia, pacjenci w ciężkim stanie hiperkatabolizmu na skutek poważnego urazu), dawka może zostać zwiększona:^{12 13}

• Nutryelt: do 20 ml (dwie ampułki) na dobę
• Tracutil: do 20 ml (dwie ampułki) na dobę

Należy zaznaczyć, że w takich przypadkach konieczne jest monitorowanie stężenia pierwiastków śladowych, w tym chromu, w surowicy pacjenta.^{14 15}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie chromu u dzieci i młodzieży różni się w zależności od preparatu, wieku, masy ciała oraz stanu klinicznego pacjenta.^{16 17}

Dawkowanie u dzieci o masie ciała powyżej 15 kg

Dla dzieci o masie ciała 15 kg lub powyżej, zalecane dawkowanie chromu w preparatach wynosi:

• Addamel N: 0,1 ml/kg masy ciała/dobę¹⁸
• Supliven: 0,1 ml/kg masy ciała/dobę¹⁹

Należy zwrócić uwagę, że Nutryelt jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży, co oznacza, że w tej grupie wiekowej należy stosować produkty przeznaczone do stosowania w pediatrii.²⁰

Dawkowanie u noworodków i małych dzieci

W przypadku noworodków, zarówno urodzonych o czasie, jak i wcześniaków, oraz małych dzieci, dawkowanie chromu jest zawarte w złożonych preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Pediaven:^{21 22}

• Pediaven G20: zawiera 20 µg chromu na 1000 ml roztworu
• Pediaven NN2: zawiera 0,75 µg chromu na 250 ml roztworu lub 3 µg na 1000 ml

Dawkowanie tych preparatów zależy od wieku i masy ciała dziecka, zgodnie z zaleceniami dotyczącymi żywienia pozajelitowego:^{23 24}

Tabela dawkowania chromu w różnych preparatach

Sposób podawania chromu

Pierwiastki śladowe, w tym chrom, powinny być podawane zgodnie z określonymi zasadami, aby zapewnić bezpieczeństwo i skuteczność leczenia.^{25 26 27}

Rozcieńczanie preparatów zawierających chrom

Produkty zawierające chrom nie mogą być podawane bez rozcieńczenia. Przed podaniem należy je rozcieńczyć w odpowiednim roztworze do infuzji:^{28 29}

• Tracutil: należy rozcieńczyć przez dodanie co najmniej 250 ml odpowiedniego roztworu do infuzji, takiego jak roztwory glukozy (np. 5% lub 10%) lub roztwory elektrolitów (np. chlorek sodu 0,9%, roztwór Ringera).
• Nutryelt: należy rozcieńczyć tak, aby uzyskać końcową, żądaną osmolarność roztworu.
• Addamel N i Supliven: należy rozcieńczyć w roztworze lub emulsji do żywienia pozajelitowego.

Droga podania

W zależności od preparatu i uzyskanej po rozcieńczeniu osmolarności, chrom może być podawany następującymi drogami:^{30 31 32}

• Nutryelt: w zależności od uzyskanej osmolarności – do żyły obwodowej lub wyłącznie przez centralny cewnik dożylny.
• Pediaven G20: podanie do żyły centralnej.
• Pediaven NN2: infuzja do żyły centralnej, obwodowej lub pępkowej.

Czas trwania infuzji

Zalecenia dotyczące czasu trwania infuzji roztworów zawierających chrom różnią się w zależności od preparatu:^{33 34 35}

• Tracutil: wlew gotowej do użycia mieszaniny nie powinien trwać krócej niż 6 godzin i powinien zostać zakończony w ciągu 24 godzin.
• Pediaven NN2: czas trwania infuzji powinien wynosić 24 godziny.
• Pediaven G20: w infuzji ciągłej (podanie w czasie krótszym niż 24 godziny), szybkość infuzji w ciągu pierwszej godziny należy stopniowo zwiększać, a następnie, na godzinę przed zakończeniem infuzji, stopniowo zmniejszać.

Dostosowanie dawkowania w szczególnych grupach pacjentów

W przypadku niektórych grup pacjentów konieczne może być dostosowanie dawkowania chromu i innych pierwiastków śladowych.^{36 37 38}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, dawkowanie chromu i innych pierwiastków śladowych powinno być dostosowane indywidualnie:^{39 40 41}

• Supliven: u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy dostosować dawkę.
• Nutryelt: u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy dostosować dawkowanie.
• Tracutil: pacjenci z zaburzeniami czynności nerek mogą wymagać obniżonych dawek, które należy ustalać indywidualnie.

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub łagodną cholestazą, dawkowanie chromu należy odpowiednio dostosować:^{42 43 44}

• Nutryelt: u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub łagodną cholestazą należy dostosować dawkowanie.
• Tracutil: pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby mogą wymagać obniżonych dawek, które należy ustalać indywidualnie.
• Supliven: u pacjentów z łagodną cholestazą należy dostosować dawkę.

Monitorowanie terapii chromem

Podczas stosowania preparatów zawierających chrom, szczególnie u pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem lub zaburzeniami czynności nerek lub wątroby, konieczne jest monitorowanie stężenia pierwiastków śladowych w surowicy.^{45 46}

W przypadku biegunki, która może prowadzić do zwiększonej utraty pierwiastków śladowych drogą jelit, należy kontrolować ich stężenia w surowicy krwi. Niedobory poszczególnych pierwiastków śladowych, w tym chromu, należy korygować poprzez specyficzną suplementację.⁴⁷

U noworodków i dzieci, lekarz powinien dokonywać regularnej, klinicznej i biologicznej oceny stanu odżywienia i sytuacji metabolicznej pacjenta, szczególnie w przypadku gdy żywienie pozajelitowe trwa dłużej niż 14 dni.^{48 49}