Właściwości farmakokinetyczne
Cefaleksyna

Właściwości farmakokinetyczne cefaleksyny

Absorpcja i biodostępność

Cefaleksyna wykazuje dobrą stabilność w kwaśnym środowisku soku żołądkowego. Po podaniu doustnym wchłania się szybko i niemal całkowicie (około 80%). Maksymalne stężenie w surowicy krwi osiąga w ciągu 1 godziny od podania. W zależności od podanej dawki jednorazowej obserwuje się różne stężenia maksymalne: po 250 mg – 9 µg/ml, po 500 mg – 18 µg/ml, a po 1000 mg – 32 µg/ml. Antybiotyk utrzymuje się we krwi przez okres do 6 godzin od momentu podania.¹

Badania z zastosowaniem dawek wielokrotnych cefaleksyny wskazują na brak kumulacji leku w organizmie. Maksymalne stężenie w surowicy po 14 dniach terapii nie przekracza wartości obserwowanych na początku leczenia.²

Obecność pokarmu w żołądku nie wpływa istotnie na biodostępność cefaleksyny, choć może nieznacznie wydłużyć czas wchłaniania i czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia w surowicy krwi. Podobnie podawanie leku z mlekiem powoduje lekkie obniżenie stężenia maksymalnego oraz opóźnienie jego wystąpienia.³

Farmakokinetyka w specjalnych grupach pacjentów

Noworodki i dzieci

U noworodków i niemowląt obserwuje się znaczne wydłużenie procesu wchłaniania cefaleksyny. U noworodków czas wchłaniania może być wydłużony nawet o 50%. Maksymalne stężenie we krwi występuje:⁴

• u niemowląt do 6. miesiąca życia – w ciągu 3 godzin
• u dzieci 9-12 miesięcznych – w ciągu 2 godzin
• u dzieci starszych – w ciągu 1 godziny po podaniu

⁵

Stan kliniczny pacjenta

Wchłanianie cefaleksyny nie ulega zmianie u pacjentów z żółtaczką mechaniczną ani po częściowej gastrektomii. Zauważono natomiast umiarkowanie zmniejszone wchłanianie u chorych z bezkwaśnością soku żołądkowego.⁶

Wiązanie z białkami i metabolizm

Cefaleksyna wiąże się z białkami krwi w niewielkim stopniu, wynoszącym 6-15%. Lek nie jest metabolizowany w organizmie i jest wydalany w niezmienionej postaci przez nerki.⁷

Okres półtrwania

Okres półtrwania cefaleksyny w surowicy krwi różni się w zależności od wieku pacjenta oraz funkcji nerek:⁸

• około 1 godziny – u osób dorosłych z prawidłową czynnością nerek
• około 5 godzin – u niemowląt
• około 2,5 godziny – u dzieci w wieku 9-12 miesięcy
• wydłużony – u pacjentów z niewydolnością nerek

⁹

Dystrybucja w tkankach i narządach

Cefaleksyna szybko przenika do płynu pozakomórkowego, nie wnikając jednak do komórek. Stężenia terapeutyczne stwierdzono w wielu tkankach i narządach, takich jak:¹⁰

• gruczoł krokowy
• kości
• żółć
• skóra

¹¹

Cefaleksyna wykazuje słabą penetrację do ośrodkowego układu nerwowego. Z drugiej strony łatwo przenika przez barierę łożyska i pojawia się w płynie owodniowym, osiągając tam stężenia terapeutyczne.¹²

Antybiotyk łatwo przenika do mleka matki – po podaniu dawki jednorazowej 500 mg stężenie cefaleksyny w mleku wynosi 4 µg/ml. Dobrze przenika również do wydzieliny ropnej, osiągając stężenie równe stężeniu we krwi.¹³

Wydalanie

Cefaleksyna wydalana jest głównie przez nerki. Proces wydalania przebiega szybko – około 60% podanej dawki stwierdza się w moczu w czasie pierwszych 2 godzin po podaniu, natomiast 80-100% jest wydalane w ciągu 6-8 godzin.¹⁴

Usuwanie cefaleksyny z osocza przez nerki zachodzi poprzez dwa główne mechanizmy:¹⁵

• filtrację kłębkową (66%)
• wydzielanie kanalikowe (33%)

¹⁶

Klirens nerkowy cefaleksyny wynosi 252 ml/min/1,73 m². Niewielka ilość leku wydalana jest również z żółcią. Podczas zabiegów hemodializy i dializy otrzewnowej cefaleksyna jest usuwana z krwi.¹⁷

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych cefaleksyny