Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Brynzolamid

Brynzolamid, stosowany w okulistyce w dawce 10 mg/ml jako krople do oczu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W badaniach toksyczności u królików i szczurów nie zaobserwowano efektów teratogennych przy dawkach do 6 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 125-krotności dawki terapeutycznej u ludzi. Przy dawce 18 mg/kg mc./dobę (375× dawka terapeutyczna) u szczurów odnotowano niewielkie zmniejszenie kostnienia czaszki i mostka płodów oraz znaczące zmniejszenie masy ciała płodów (do 14%), co koreluje z występowaniem kwasicy metabolicznej u matek. W okresie laktacji dawka NOAEL wyniosła 5 mg/kg mc./dobę (104,2× dawka terapeutyczna), przy której nie stwierdzono działań niepożądanych u potomstwa.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania brynzolamidu

Brynzolamid, substancja czynna zawarta w produktach leczniczych takich jak Brinzolamide Accord, Brinzolamide Genoptim i Optilamid (10 mg/ml, krople do oczu, zawiesina), została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym w celu oceny jej bezpieczeństwa. Dane niekliniczne pochodzące z konwencjonalnych badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa, badań toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały szczególnego zagrożenia dla człowieka.123

Toksyczny wpływ na rozwój płodów

Przeprowadzono szczegółowe badania toksycznego wpływu brynzolamidu na rozwój płodów u różnych gatunków zwierząt, ze szczególnym uwzględnieniem królików i szczurów. Wyniki tych badań dostarczyły cennych informacji dotyczących bezpieczeństwa stosowania brynzolamidu w okresie ciąży.

Badania na królikach

W badaniach toksycznego wpływu na rozwój królików, którym podawano doustnie brynzolamid w dawkach do 6 mg/kg masy ciała na dobę (co stanowi dawkę 125 razy większą od zalecanej dawki stosowanej u ludzi w okulistyce), nie zaobserwowano żadnego wpływu na rozwój płodów. Warto podkreślić, że taki brak wpływu na płody wystąpił pomimo znaczącej toksyczności obserwowanej u matek.456

Badania na szczurach

W podobnych badaniach prowadzonych na szczurach wyniki były nieco odmienne. Zaobserwowano niewielkie zmniejszenie kostnienia czaszki i mostka u płodów samic, którym podawano brynzolamid w dawce 18 mg/kg masy ciała na dobę (375 razy większej od zalecanej dawki stosowanej u ludzi w okulistyce). Co istotne, efektu tego nie odnotowano przy mniejszej dawce wynoszącej 6 mg/kg masy ciała na dobę.789

Należy zauważyć, że opisane powyżej zmiany występowały przy podawaniu brynzolamidu w dawkach, które powodowały kwasicę metaboliczną u matek oraz zmniejszenie przyrostu ich masy ciała, a także zmniejszenie masy ciała płodów.101112

Wpływ na masę ciała płodów

W badaniach przedklinicznych zaobserwowano zależne od dawki zmniejszenie masy ciała płodów u potomstwa samic szczurów, którym podawano brynzolamid doustnie. Nasilenie tego efektu zmieniało się w zależności od zastosowanej dawki:

  • Przy dawce 2 mg/kg masy ciała na dobę – niewielkie zmniejszenie masy ciała płodów (około 5-6%)131415
  • Przy dawce 18 mg/kg masy ciała na dobę – znaczące zmniejszenie masy ciała płodów (do niemal 14%)161718

Wpływ w okresie laktacji

W badaniach oceniających wpływ brynzolamidu w okresie laktacji ustalono, że dawką graniczną, przy której nie obserwowano żadnych działań niepożądanych u potomstwa, było 5 mg/kg masy ciała na dobę.192021 Ta wartość stanowi poziom bezpieczeństwa dla oceny potencjalnego ryzyka związanego z ekspozycją na brynzolamid poprzez mleko matki.

Porównanie dawek toksycznych z dawkami terapeutycznymi

Analizując powyższe dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania brynzolamidu, należy zwrócić uwagę na znaczną różnicę między dawkami powodującymi działania toksyczne w badaniach na zwierzętach a dawkami stosowanymi terapeutycznie u ludzi:

Parametr Dawka u zwierząt (mg/kg mc./dobę) Krotność dawki terapeutycznej u ludzi Obserwowany efekt
Brak efektu teratogennego u królików 6 125× Brak wpływu na rozwój płodów mimo toksyczności u matek
Brak efektu teratogennego u szczurów 6 125× Brak wpływu na rozwój płodów
Efekt teratogenny u szczurów 18 375× Zmniejszenie kostnienia czaszki i mostka
Niewielkie zmniejszenie masy ciała płodów 2 41,7× Redukcja masy ciała o 5-6%
Znaczące zmniejszenie masy ciała płodów 18 375× Redukcja masy ciała o niemal 14%
NOAEL w okresie laktacji 5 104,2× Brak działań niepożądanych u potomstwa

Powyższa tabela wyraźnie pokazuje, że efekty toksyczne brynzolamidu obserwowano dopiero przy dawkach wielokrotnie przewyższających dawki terapeutyczne stosowane u ludzi w leczeniu okulistycznym. Ten duży margines bezpieczeństwa stanowi istotny aspekt w ocenie profilu bezpieczeństwa brynzolamidu stosowanego w kroplach do oczu.222324

Mechanizmy toksyczności

Na podstawie przeprowadzonych badań przedklinicznych można wnioskować, że obserwowane działania toksyczne brynzolamidu związane są z jego wpływem na równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Wysokie dawki brynzolamidu, jako inhibitora anhydrazy węglanowej, mogą powodować kwasicę metaboliczną, która prowadzi do zaburzeń w prawidłowym przyroście masy ciała matek oraz rozwoju płodów. Efekty te były zależne od dawki i obejmowały zmniejszenie kostnienia struktur kostnych oraz redukcję masy ciała płodów.252627

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl