Interakcje
Azytromycyna

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wchodzi w interakcje z różnymi grupami leków, co może mieć znaczenie kliniczne. Interakcje te mogą dotyczyć zarówno wpływu innych leków na właściwości farmakokinetyczne azytromycyny, jak i wpływu azytromycyny na inne leki. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje azytromycyny z innymi produktami leczniczymi.¹

Interakcje wpływające na właściwości farmakokinetyczne azytromycyny

Leki zobojętniające kwas żołądkowy: W badaniach farmakokinetycznych oceniających wpływ jednoczesnego stosowania leków zobojętniających i azytromycyny nie stwierdzono wpływu na całkowitą biodostępność azytromycyny, chociaż maksymalne stężenia w surowicy były zmniejszone o około 24-30%. Jeśli pacjent stosuje azytromycynę i leki zobojętniające kwas solny, nie powinien przyjmować ich jednocześnie.² Azytromycynę należy podawać co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po przyjęciu leków zobojętniających.³

Flukonazol: Jednoczesne podanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wpłynęło na parametry farmakokinetyczne pojedynczej dawki 800 mg flukonazolu. Całkowite narażenie na działanie azytromycyny i jej okres półtrwania nie zmieniały się podczas jednoczesnego podawania flukonazolu, jednakże obserwowano niemające znaczenia klinicznego zmniejszenie wartości Cmax (18%) azytromycyny.⁴

Nelfinawir: Podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg jednocześnie z nelfinawirem w stanie stacjonarnym (750 mg trzy razy na dobę) prowadziło do zwiększenia stężenia azytromycyny. Nie zaobserwowano klinicznie istotnych działań niepożądanych i nie była konieczna modyfikacja dawkowania. Zaleca się jednak szczególną uwagę przy podawaniu azytromycyny pacjentom leczonym nelfinawirem.⁵

Cymetydyna: W badaniu farmakokinetycznym oceniano wpływ na farmakokinetykę azytromycyny pojedynczej dawki cymetydyny, podawanej 2 godziny przed podaniem azytromycyny. Nie obserwowano żadnych odchyleń parametrów farmakokinetycznych azytromycyny.⁶

Interakcje wpływające na właściwości farmakokinetyczne innych leków

System cytochromu P450: Azytromycyna nie wchodzi w istotne interakcje z układem wątrobowego cytochromu P450. Uważa się, że nie wchodzi ona w interakcje farmakokinetyczne, obserwowane dla erytromycyny i innych antybiotyków makrolidowych. W przypadku azytromycyny nie występuje indukcja ani inaktywacja wątrobowego cytochromu P450 poprzez kompleks metabolit-cytochrom.⁷

Pochodne ergotaminy (alkaloidy sporyszu): Ze względu na teoretyczną możliwość zatrucia sporyszem nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny i pochodnych ergotaminy.⁸ W związku z powyższym, jednoczesne stosowanie azytromycyny i alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane.⁹

Digoksyna i kolchicyna (substraty glikoproteiny P): Notowano, że jednoczesne podawanie antybiotyków makrolidowych, w tym azytromycyny, z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna i kolchicyna, prowadzi do zwiększenia stężenia substratu glikoproteiny P w surowicy. W związku z tym, w przypadku jednoczesnego podawania azytromycyny i substratów glikoproteiny P, takich jak digoksyna, należy brać pod uwagę możliwość zwiększenia stężenia digoksyny w surowicy. W czasie leczenia azytromycyną i po jego zakończeniu niezbędna jest kliniczna obserwacja pacjenta, a w stosownych przypadkach, oznaczanie stężenia digoksyny w surowicy.¹⁰

Doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny: W badaniu interakcji farmakokinetycznych azytromycyna nie zmieniała przeciwzakrzepowego działania warfaryny zastosowanej w pojedynczej dawce 15 mg u zdrowych ochotników. Po wprowadzeniu produktu do obrotu odnotowano przypadki nasilenia działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym zastosowaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny. Chociaż nie ustalono związku przyczynowego, należy zwrócić uwagę na odpowiednią częstość kontroli czasu protrombinowego podczas stosowania azytromycyny u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny.¹¹

Cyklosporyna: W badaniu farmakokinetycznym przeprowadzonym u zdrowych ochotników, którym podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., stwierdzono istotne zwiększenie Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. Dlatego należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania tych produktów. Jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie azytromycyny i cyklosporyny, należy monitorować stężenia cyklosporyny i odpowiednio modyfikować jej dawkę.¹²

Zydowudyna: Podanie azytromycyny w jednorazowej dawce 1000 mg lub wielokrotnych dawek 1200 mg lub 600 mg miało niewielki wpływ na farmakokinetykę w osoczu i wydalanie przez nerki zydowudyny lub jej glukuronidowego metabolitu. Jednakże podawanie azytromycyny zwiększało stężenia fosforylowanej zydowudyny, farmakologicznie czynnego metabolitu, w jednojądrzastych komórkach krwi obwodowej. Znaczenie kliniczne tego działania jest niejasne, jednak może być ono korzystne dla pacjenta.¹³

Cyzapryd: Cyzapryd jest metabolizowany w wątrobie przez enzym CYP3A4. Ponieważ makrolidy hamują ten enzym, jednoczesne stosowanie cyzaprydu i azytromycyny może powodować wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu i torsade de pointes.¹⁴

Midazolam: U zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni nie wywarło istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne midazolamu podawanego w pojedynczej dawce 15 mg.¹⁵

Triazolam: W badaniu z udziałem 14 zdrowych ochotników jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 500 mg w 1. dniu i 250 mg w 2. dniu oraz triazolamu w dawce 0,125 mg w 2. dniu nie wywarło istotnego wpływu na którykolwiek z parametrów farmakokinetycznych triazolamu, w porównaniu do triazolamu podawanego z placebo.¹⁶

Teofilina: Nie ma dowodów na występowanie klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych podczas jednoczesnego podawania azytromycyny i teofiliny zdrowym ochotnikom.¹⁷

Terfenadyna: W badaniach farmakokinetycznych nie uzyskano dowodów na występowanie interakcji pomiędzy azytromycyną a terfenadyną. Notowano rzadkie przypadki, w których nie można było całkowicie wykluczyć możliwości interakcji obu produktów. Jednakże nie ma jednoznacznych dowodów na występowanie takich interakcji. Jak wszystkie pozostałe makrolidy, również azytromycynę należy stosować z terfenadyną z zachowaniem ostrożności.¹⁸

Atorwastatyna: Jednoczesne podawanie atorwastatyny (w dawce 10 mg na dobę) i azytromycyny (w dawce 500 mg na dobę) nie prowadziło do zmian stężenia atorwastatyny w osoczu (na podstawie testu hamowania reduktazy HMG-CoA). Niemniej jednak po wprowadzeniu do obrotu odnotowano przypadki rabdomiolizy u pacjentów przyjmujących jednocześnie azytromycynę i statyny.¹⁹

Karbamazepina: W badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie obserwowano żadnego istotnego wpływu na stężenia karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny.²⁰

Metyloprednizolon: W badaniach interakcji farmakokinetycznych u zdrowych ochotników azytromycyna nie wykazała istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne metyloprednizolonu.²¹

Syldenafil: U zdrowych ochotników płci męskiej nie stwierdzono wpływu azytromycyny (stosowanej w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni) na AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego krążącego metabolitu.²²

Cetyryzyna: U zdrowych ochotników jednoczesne podawanie przez 5 dni azytromycyny z cetyryzyną w dawce 20 mg nie doprowadziło w stanie równowagi do interakcji farmakokinetycznej ani do istotnych zmian odstępu QT.²³

Dydanozyna (dideoksyinozyna): Jednoczesne podawanie azytromycyny w dawce 1200 mg/dobę i dydanozyny w dawce 400 mg/dobę u 6 osób z rozpoznanym zakażeniem HIV nie wpłynęło na farmakokinetykę dydanozyny w stanie równowagi w porównaniu z placebo.²⁴

Efawirenz: Jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg i efawirenzu w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie spowodowało istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.²⁵

Indynawir: Jednoczesne podawanie pojedynczej dawki 1200 mg azytromycyny nie wywierało istotnego statystycznie wpływu na parametry farmakokinetyczne indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.²⁶

Ryfabutyna: Jednoczesne stosowanie azytromycyny i ryfabutyny nie miało wpływu na stężenie obu substancji czynnych w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię. Chociaż neutropenia wiązała się ze stosowaniem ryfabutyny, nie ustalono związku przyczynowego z jednoczesnym leczeniem azytromycyną.²⁷

Trimetoprim i sulfametoksazol: Jednoczesne stosowanie trimetoprimu i sulfametoksazolu (w dawce 160 mg i 800 mg) przez 7 dni wraz z azytromycyną w dawce 1200 mg w 7. dniu nie miało wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie na działanie leku i wydalanie nerkowe trimetoprimu ani sulfametoksazolu. Stężenia azytromycyny w osoczu były porównywalne z obserwowanymi w innych badaniach.²⁸

Interakcje z alkoholem

Nie są dostępne szczegółowe dane dotyczące interakcji azytromycyny z alkoholem. Jednakże, biorąc pod uwagę potencjalne działania niepożądane azytromycyny, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, oraz fakt, że alkohol może potencjalnie nasilać te objawy, zaleca się ostrożność podczas równoczesnego stosowania azytromycyny i spożywania alkoholu.

Ponadto, podobnie jak w przypadku innych antybiotyków, jednoczesne spożywanie alkoholu może zmniejszać skuteczność leczenia poprzez wpływ na układ odpornościowy oraz zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Dlatego podczas stosowania azytromycyny zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu.

Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT

Azytromycynę należy stosować ostrożnie u pacjentów leczonych innymi lekami, które mogą wydłużać odstęp QT, ze względu na ryzyko wywołania zaburzeń rytmu serca. Do leków tych należą m.in. hydroksychlorochina i chlorochina.²⁹³⁰

Tabela interakcji lekowych z azytromycyną

Podsumowanie interakcji

Azytromycyna wykazuje mniejszą liczbę interakcji z innymi lekami w porównaniu do innych antybiotyków makrolidowych, głównie ze względu na brak znaczącego wpływu na układ cytochromu P450. Mimo to, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z lekami, które mogą wydłużać odstęp QT oraz z substratami glikoproteiny P, takimi jak digoksyna czy kolchicyna.

Szczególnie ważne są interakcje z pochodnymi ergotaminy (przeciwwskazane), cyklosporyną (wymaga monitorowania stężenia), doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny (konieczna częstsza kontrola czasu protrombinowego) oraz statynami (ryzyko rabdomiolizy).

Podczas leczenia azytromycyną zaleca się również powstrzymanie od spożywania alkoholu, aby uniknąć potencjalnego nasilenia działań niepożądanych i zmniejszenia skuteczności terapii.