Dawkowanie i sposób podawania
Azytromycyna

Dawkowanie i sposób podawania azytromycyny

Azytromycyna to antybiotyk z grupy makrolidów, który charakteryzuje się długim okresem półtrwania, co umożliwia stosowanie jej w postaci pojedynczej dawki dobowej. Dawkowanie azytromycyny zależy od rodzaju zakażenia, masy ciała pacjenta oraz jego wieku, a także od obecności chorób współistniejących, szczególnie dotyczących wątroby i nerek. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat dawkowania azytromycyny w różnych sytuacjach klinicznych.¹

Dawkowanie u dorosłych

Dawkowanie azytromycyny u dorosłych zależy przede wszystkim od rodzaju zakażenia. Poniżej przedstawiono schematy dawkowania w poszczególnych wskazaniach:²

Zakażenia dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich

W przypadku infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych, ostrego zapalenia ucha oraz infekcji skóry i tkanek miękkich stosuje się następujące schematy dawkowania:³

• Schemat 3-dniowy: dawka łączna 1500 mg podawana w trzech dawkach po 500 mg przez 3 kolejne dni
• Schemat 5-dniowy: dawka łączna 1500 mg podawana jako 500 mg w pierwszym dniu, a następnie po 250 mg od drugiego do piątego dnia terapii

⁴

Niepowikłane zakażenia przenoszone drogą płciową

W leczeniu niepowikłanego zapalenia cewki moczowej i szyjki macicy wywołanego przez Chlamydia trachomatis stosuje się dawkę 1000 mg podawaną jednorazowo.⁵

W przypadku zakażeń wywołanych przez Neisseria gonorrhoeae zaleca się dawkę 2000 mg azytromycyny w pojedynczej dawce doustnej w połączeniu z 500 mg ceftriaksonu domięśniowo, zgodnie z lokalnymi wytycznymi leczenia klinicznego.⁶

Rumień wędrujący

W leczeniu rumienia wędrującego (Erythema migrans) dawka całkowita wynosi 3 g i należy ją podać według następującego schematu: pierwszego dnia 1 g (2 tabletki po 500 mg), a następnie 500 mg (1 tabletka) od drugiego do piątego dnia, w pojedynczych dawkach dobowych.⁷

Trądzik pospolity o umiarkowanym nasileniu

W leczeniu trądziku pospolitego o umiarkowanym nasileniu u dorosłych dawka całkowita wynosi 6 g i zalecana jest według następującego schematu: 500 mg raz na dobę przez 3 dni, następnie 500 mg raz na tydzień przez kolejnych 9 tygodni. W drugim tygodniu kuracji lek należy przyjąć po 7 dniach od przyjęcia pierwszej dawki, a następne osiem dawek przyjmować w odstępach 7-dniowych.⁸

Ze względu na przyjmowaną dużą dawkę azytromycyny, przed rozpoczęciem kuracji oraz w jej trakcie konieczne jest monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych. Schemat leczenia trądziku (3 dni + 9 tygodni) może być u danego pacjenta zastosowany tylko raz ze względu na brak danych z kontrolowanych badań klinicznych dotyczących powtarzania tego schematu.⁹

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dawkowanie azytromycyny u dzieci i młodzieży zależy głównie od masy ciała pacjenta oraz rodzaju zakażenia.¹⁰

Dawkowanie u dzieci i młodzieży o masie ciała powyżej 45 kg

U dzieci i młodzieży o masie ciała powyżej 45 kg stosuje się takie same schematy dawkowania jak u dorosłych:¹¹

• W zakażeniach dróg oddechowych, skóry i tkanek miękkich: dawka łączna 1500 mg podawana po 500 mg na dobę przez 3 dni lub schemat 5-dniowy jak u dorosłych
• W zakażeniach wywołanych przez Chlamydia trachomatis: 1000 mg w pojedynczej dawce

¹²

Dawkowanie u dzieci i młodzieży o masie ciała poniżej 45 kg

U dzieci o masie ciała poniżej 45 kg dawkowanie zależy przede wszystkim od masy ciała i rodzaju zakażenia. Większość preparatów azytromycyny w postaci tabletek nie jest zalecana dla dzieci o masie ciała poniżej 45 kg, w takich przypadkach zaleca się stosowanie azytromycyny w postaci zawiesiny.¹³

W zakażeniach górnych i dolnych dróg oddechowych, zapaleniu ucha środkowego oraz zakażeniach skóry i tkanek miękkich (z wyjątkiem rumienia wędrującego) całkowita dawka wynosi 30 mg/kg mc., podawana jako 10 mg/kg mc. raz na dobę przez 3 dni.¹⁴

Alternatywnie, tę samą dawkę całkowitą można podawać przez 5 dni: 10 mg/kg mc. pierwszego dnia, a następnie 5 mg/kg mc. od drugiego do piątego dnia leczenia.¹⁵

W leczeniu rumienia wędrującego dawka całkowita wynosi 60 mg/kg mc. podawana w następujący sposób: 20 mg/kg mc. pierwszego dnia, następnie 10 mg/kg mc. raz na dobę od 2. do 5. dnia leczenia.¹⁶

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku stosuje się tę samą dawkę jak u pozostałych dorosłych pacjentów. Należy jednak zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko występowania arytmii, w tym zaburzeń rytmu serca i częstoskurczu typu torsade de pointes.¹⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek w stopniu lekkim do umiarkowanego (klirens kreatyniny >40 ml/min) modyfikacja dawki nie jest konieczna.^{40 ml/min) modyfikacja dawki nie jest konieczna”>18}

Brak danych dotyczących stosowania azytromycyny u pacjentów z klirensem kreatyniny <40 ml/min, dlatego w takich przypadkach zaleca się zachowanie ostrożności.<sup data-drug="Abiazyt" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Brak danych dotyczących stosowania produktu leczniczego u pacjentów z klirensem kreatyniny 19

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniem czynności wątroby w stopniu lekkim do umiarkowanego nie jest konieczna modyfikacja dawkowania.²⁰

Ze względu na fakt, że azytromycyna jest metabolizowana w wątrobie i wydalana z żółcią, produktu leczniczego nie należy stosować u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. Nie przeprowadzono badań dotyczących stosowania azytromycyny u tych pacjentów.²¹

Sposób podawania

Azytromycynę należy podawać doustnie, raz na dobę. Tabletki powlekane można podawać niezależnie od posiłków. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.^{22 23}

W przypadku azytromycyny w postaci tabletek do sporządzania zawiesiny doustnej, tabletkę należy rozpuścić mieszając w dostatecznej ilości płynu, np. wody, soku jabłkowego lub soku pomarańczowego (w co najmniej 30 mL) do uzyskania rozdrobnionej zawiesiny. Po połknięciu zawiesiny, wszelkie pozostałości muszą być ponownie zawieszone w niewielkiej ilości wody i połknięte.²⁴

W przypadku azytromycyny w postaci zawiesiny doustnej, sporządzoną zawiesinę należy podawać doustnie, za pomocą dołączonej do opakowania strzykawki. Zawiesinę należy wstrząsnąć przed każdym użyciem.²⁵

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki azytromycyny, należy podać ją tak szybko, jak to możliwe, a następne dawki podawać zgodnie z zaleconym schematem dawkowania.²⁶

Tabela dawkowania azytromycyny

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę dawkowania azytromycyny w zależności od wskazania, wieku i masy ciała pacjenta.

Tabela dawkowania azytromycyny w zawiesinie dla dzieci w zależności od masy ciała

Poniżej przedstawiono szczegółowe dawkowanie azytromycyny w zawiesinie dla dzieci w zależności od masy ciała, dla preparatu o mocy 100 mg/5 ml oraz 200 mg/5 ml.^{27 28}

Dawkowanie w leczeniu zapalenia gardła wywołanego przez Streptococcus pyogenes

W leczeniu zapalenia gardła wywołanego przez Streptococcus pyogenes azytromycynę stosuje się jedynie u pacjentów z nadwrażliwością natychmiastową na antybiotyki beta-laktamowe, ponieważ penicylina jest lekiem pierwszego wyboru w tym wskazaniu.^{29 30}

U dzieci o masie ciała do 25 kg azytromycynę stosuje się w terapii 3-dniowej w jednorazowej dawce dobowej 20 mg/kg mc. przez 3 dni, natomiast w terapii 5-dniowej w jednorazowej dawce dobowej 12 mg/kg mc. przez 5 dni (dawka całkowita 60 mg/kg mc.). Maksymalna dawka dobowa azytromycyny wynosi 500 mg.³¹

U dorosłych i dzieci o masie ciała powyżej 25 kg stosuje się azytromycynę w dawce 500 mg raz na dobę przez 3 dni lub w terapii 5-dniowej: pierwszego dnia 500 mg, a od drugiego do piątego po 250 mg.³²

Zalecenia dodatkowe podczas dawkowania azytromycyny

Podczas dawkowania azytromycyny należy uwzględnić następujące zalecenia:

1. U pacjentów w podeszłym wieku, ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca, należy zachować szczególną ostrożność.
2. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <40 ml/min) należy zachować ostrożność.
3. Nie należy stosować azytromycyny u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby.
4. W leczeniu trądziku pospolitego o umiarkowanym nasileniu konieczne jest monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych przed i w trakcie kuracji.
5. W przypadku zawiesiny doustnej, przed każdym użyciem należy wstrząsnąć butelkę.
6. W razie pominięcia dawki, należy ją przyjąć jak najszybciej, a następne dawki zgodnie z zalecanym schematem.

Odpowiednie dawkowanie azytromycyny jest kluczowe dla skuteczności terapii i minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych. W przypadku wątpliwości dotyczących dawkowania, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.^{33 34}