Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Artykaina

Wpływ artykainy na płodność, ciążę i laktację

Leki zawierające artykainę w połączeniu z adrenaliną (epinefryną) są powszechnie stosowane w stomatologii jako środki znieczulenia miejscowego. Stosowanie tych produktów wymaga szczególnej uwagi w przypadku kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, dlatego lekarze powinni dysponować pełną wiedzą na temat bezpieczeństwa i potencjalnych zagrożeń związanych z ich stosowaniem w tej grupie pacjentek.¹²³

Wpływ artykainy na ciążę

Na podstawie dostępnych danych klinicznych wiadomo, że doświadczenie dotyczące stosowania artykainy u kobiet w ciąży jest ograniczone wyłącznie do zastosowania podczas porodu.¹²⁴

Badania przedkliniczne na zwierzętach, w których stosowano artykainę 40 mg/ml w połączeniu z adrenaliną (epinefryną) 10 mikrogramów/ml, a także samą artykainę, nie wykazały szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka/płodu, poród ani rozwój pourodzeniowy.¹²⁵

Jednakże badania na zwierzętach wykazały, że adrenalina (epinefryna) ma działanie toksyczne na reprodukcję, gdy jest podawana w dawkach wyższych niż maksymalna zalecana dawka terapeutyczna.¹²⁴

Przenikanie przez łożysko

Istotną informacją dla klinicystów jest fakt, że zarówno adrenalina (epinefryna), jak i artykaina przenikają przez barierę łożyskową. Należy jednak podkreślić, że artykaina przenika przez łożysko w mniejszym stopniu niż inne środki znieczulające działające miejscowo.¹²⁴

Badania stężeń artykainy w surowicy noworodków wskazują, że osiągają one wartość około 30% stężenia występującego u matki.¹²⁵

Potencjalne ryzyko przy niezamierzonym podaniu dożylnym

W przypadku niezamierzonego podania leku do naczynia krwionośnego u matki, adrenalina (epinefryna) może spowodować zmniejszenie przepływu krwi w łożysku, co stanowi potencjalne zagrożenie dla płodu.¹²⁴

Zalecenia dotyczące stosowania w ciąży

Biorąc pod uwagę powyższe informacje, preparaty zawierające artykainę i adrenalinę (epinefrynę) mogą być stosowane w okresie ciąży wyłącznie po dokładnym przeanalizowaniu stosunku korzyści do ryzyka.¹²⁵

W przypadku konieczności zastosowania leku zawierającego artykainę u kobiety w ciąży, zaleca się wybór preparatu o mniejszej zawartości adrenaliny (epinefryny). U pacjentek w ciąży preferowane są zatem następujące produkty:¹²³⁴

• DENTOCAINE 40 mg/ml + 5 mikrogramów/ml zamiast DENTOCAINE 40 mg/ml + 10 mikrogramów/ml
• Orabloc 40 mg/ml + 0,005 mg/ml zamiast Orabloc 40 mg/ml + 0,01 mg/ml
• SEPTANEST Z ADRENALINĄ 1:200 000 (40 mg + 0,005 mg)/ml zamiast SEPTANEST Z ADRENALINĄ 1:100 000 (40 mg + 0,01 mg)/ml
• Ubistesin (40 mg + 0,006 mg)/ml zamiast Ubistesin forte (40 mg + 0,012 mg)/ml

¹²⁴

Wpływ artykainy na karmienie piersią

Artykaina i adrenalina (epinefryna) mogą przenikać do mleka kobiecego, jednak charakterystyka farmakokinetyczna obu tych substancji sprawia, że ich obecność w mleku nie jest uznawana za istotną klinicznie.

Artykaina w mleku matki

W przypadku artykainy, w wyniku gwałtownego spadku stężenia w surowicy i szybkiej eliminacji, nie stwierdza się występowania znaczących ilości tej substancji w mleku ludzkim.¹²⁴

Adrenalina w mleku matki

Adrenalina (epinefryna) przenika do mleka ludzkiego, jednak posiada krótki okres półtrwania, co ogranicza jej wpływ na dziecko karmione piersią.¹²⁴

Zalecenia dotyczące karmienia piersią

Przy krótkotrwałym stosowaniu preparatów zawierających artykainę i adrenalinę (epinefrynę) zazwyczaj nie ma konieczności przerywania karmienia piersią na dłużej niż 5 godzin po znieczuleniu.¹²³⁵

Lekarz powinien poinformować pacjentkę karmiącą piersią, że w przypadku zastosowania znieczulenia miejscowego zawierającego artykainę, może ona kontynuować karmienie piersią lub w przypadku krótkotrwałego stosowania rozważyć krótką przerwę w karmieniu, nie dłuższą jednak niż 5 godzin od momentu podania leku.¹⁴

Wpływ artykainy na płodność

Badania przedkliniczne przeprowadzone na zwierzętach, którym podawano artykainę 40 mg/ml w połączeniu z adrenaliną (epinefryną) 10 mikrogramów/ml, nie wykazały wpływu na płodność.¹²³

W dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi nie należy spodziewać się niepożądanego wpływu artykainy na płodność.¹²⁴

Informacje dla lekarza dotyczące komunikacji z pacjentką

W przypadku konieczności zastosowania znieczulenia miejscowego zawierającego artykainę u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią, lekarz powinien przekazać pacjentce następujące informacje:

Informacje dla kobiet w ciąży

1. Badania nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu artykainy na przebieg ciąży, rozwój płodu/zarodka, poród ani rozwój pourodzeniowy.¹²
2. Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania artykainy u kobiet w ciąży jest ograniczone.²⁴
3. Zastosowanie znieczulenia miejscowego zawierającego artykainę zostało dokładnie przeanalizowane pod kątem stosunku korzyści do ryzyka w indywidualnym przypadku pacjentki.¹²
4. Ze względu na zawartość adrenaliny (epinefryny) w preparacie, wybrano produkt o jej najmniejszej możliwej dawce, aby zminimalizować potencjalne ryzyko dla płodu.¹³

Informacje dla kobiet karmiących piersią

1. Ze względu na szybką eliminację artykainy z organizmu, jej ilość w mleku ludzkim jest nieznaczna i nie stanowi zagrożenia dla dziecka karmionego piersią.¹²
2. Adrenalina (epinefryna) przenika do mleka ludzkiego, ale ma krótki okres półtrwania, co ogranicza jej wpływ na dziecko.¹²
3. Przy krótkotrwałym stosowaniu znieczulenia miejscowego zawierającego artykainę, zazwyczaj nie ma konieczności przerywania karmienia piersią.²³
4. Jeśli pacjentka zdecyduje się na przerwę w karmieniu piersią po zabiegu, nie powinna ona trwać dłużej niż 5 godzin od momentu podania znieczulenia.¹⁴