Wskazania do stosowania
Artykaina
Artykaina, będąca amidowym środkiem znieczulenia miejscowego, jest szeroko stosowana w stomatologii do znieczulenia nasiękowego i przewodowego. Preparaty zawierające artykainę, takie jak Dentocaine, Septanest, Ubistesin oraz Orabloc, dostępne są w stężeniu 40 mg/ml z różnymi stężeniami adrenaliny (epinefryny) od 5 μg/ml (1:200 000) do 10 μg/ml (1:100 000), co umożliwia dostosowanie do rodzaju zabiegu i stanu pacjenta. Wskazania obejmują szeroki zakres procedur stomatologicznych, w tym chirurgię kości i błon śluzowych, leczenie endodontyczne (amputacja i ekstyrpacja miazgi), ekstrakcję złamanych zębów z osteotomią, długotrwałe interwencje chirurgiczne, osteosyntezę przezskórną, cystektomię, zabiegi śluzówkowo-dziąsłowe oraz apikoektomię. Preparaty są wskazane u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 4 lat lub o masie ciała powyżej 20 kg.
Wskazania do stosowania artykainy
Artykaina jest środkiem znieczulenia miejscowego typu amidowego, stosowanym powszechnie w stomatologii. Występuje w preparatach zawierających różne stężenia adrenaliny (epinefryny), która jako wazokonstryktor przedłuża działanie znieczulające i zmniejsza krwawienie w miejscu zabiegu. Dostępne na rynku produkty lecznicze zawierające artykainę stanowią skuteczną opcję terapeutyczną w procedurach wymagających znieczulenia miejscowego w jamie ustnej.1 2 3 4
Podstawowe wskazania kliniczne
Preparaty zawierające artykainę są wskazane do stosowania w celu uzyskania znieczulenia nasiękowego oraz znieczulenia przewodowego w różnorodnych zabiegach stomatologicznych. Produkty lecznicze takie jak Dentocaine, Septanest z adrenaliną, Ubistesin i Ubistesin forte mogą być stosowane u dorosłych, młodzieży oraz dzieci w wieku powyżej 4 lat (lub o masie ciała powyżej 20 kg).5 6 7 8
Produkt Orabloc zawiera bardziej szczegółowy wykaz wskazań, precyzując rodzaje zabiegów stomatologicznych, w których zastosowanie artykainy jest szczególnie uzasadnione. Podobnie jak inne preparaty z artykainą, Orabloc jest wskazany u pacjentów dorosłych, młodzieży, dzieci w wieku od 4 lat oraz osób starszych w celu uzyskania miejscowego znieczulenia (znieczulenie nasiękowe oraz zniesienie napięcia mięśni) w stomatologii.9
Szczegółowe wskazania zabiegowe
Artykaina znajduje zastosowanie w szerokim spektrum zabiegów stomatologicznych. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego Orabloc, specyficzne wskazania do stosowania artykainy obejmują:10
- Chirurgia kości i błon śluzowych wymagająca ograniczenia przepływu krwi – zwłaszcza w przypadkach, gdy konieczne jest zmniejszenie krwawienia śródzabiegowego
- Chirurgia miazgi zęba – zarówno amputacja, jak i ekstyrpacja, będące elementami leczenia endodontycznego
- Ekstrakcja złamanych zębów – wymagająca osteotomii, czyli przecięcia kości w celu usunięcia fragmentów zęba
- Długotrwałe interwencje chirurgiczne – wymagające przedłużonego znieczulenia oraz kontroli krwawienia
- Osteosynteza przezskórna – procedury zespalania kości wykonywane przez skórę
- Cystektomia – zabieg chirurgicznego usunięcia torbieli
- Interwencje śluzówkowo-dziąsłowe – zabiegi na tkankach miękkich jamy ustnej
- Apikoektomia – resekcja wierzchołka korzenia zębowego, zabieg chirurgiczny wykonywany w przypadku niepowodzenia konwencjonalnego leczenia kanałowego
11
Dobór preparatów artykainy w zależności od zabiegu
Na rynku dostępne są preparaty artykainy z różnymi stężeniami adrenaliny, co pozwala na optymalny dobór produktu w zależności od rodzaju i zakresu zabiegu stomatologicznego. Preparaty zawierają artykainę w stężeniu 40 mg/ml, natomiast różnią się zawartością adrenaliny:12 13 14 15 16
| Nazwa preparatu | Stężenie artykainy | Stężenie adrenaliny | Zawartość substancji czynnych w jednym wkładzie |
|---|---|---|---|
| Dentocaine (10 μg/ml) | 40 mg/ml | 10 μg/ml (1:100 000) | 72 mg artykainy + 18 μg adrenaliny (wkład 1,8 ml) |
| Dentocaine (5 μg/ml) | 40 mg/ml | 5 μg/ml (1:200 000) | 72 mg artykainy + 9 μg adrenaliny (wkład 1,8 ml) |
| Orabloc (0,01 mg/ml) | 40 mg/ml | 0,01 mg/ml (1:100 000) | 72 mg artykainy + 0,018 mg adrenaliny (wkład 1,8 ml) |
| Orabloc (0,005 mg/ml) | 40 mg/ml | 0,005 mg/ml (1:200 000) | 72 mg artykainy + 0,009 mg adrenaliny (wkład 1,8 ml) |
| Septanest z adrenaliną 1:100 000 | 40 mg/ml | 10 μg/ml (1:100 000) | 68 mg artykainy + 17 μg adrenaliny (wkład 1,7 ml) |
| Septanest z adrenaliną 1:200 000 | 40 mg/ml | 5 μg/ml (1:200 000) | 68 mg artykainy + 8,5 μg adrenaliny (wkład 1,7 ml) |
| Ubistesin | 40 mg/ml | 0,005 mg/ml (1:200 000) | 68 mg artykainy + 0,0102 mg epinefryny (wkład 1,7 ml) |
| Ubistesin forte | 40 mg/ml | 0,01 mg/ml (1:100 000) | 68 mg artykainy + 0,0204 mg epinefryny (wkład 1,7 ml) |
Zalecenia dotyczące wyboru stężenia adrenaliny
Wybór preparatu z odpowiednim stężeniem adrenaliny powinien być dostosowany do rodzaju zabiegu oraz stanu klinicznego pacjenta:17
- Preparaty z wyższym stężeniem adrenaliny (1:100 000) – takie jak Dentocaine (10 μg/ml), Orabloc (0,01 mg/ml), Septanest z adrenaliną 1:100 000 i Ubistesin forte – są zalecane w przypadkach wymagających dłuższego działania znieczulenia oraz znacznej redukcji krwawienia (np. zabiegi chirurgiczne kości i tkanek miękkich, procedury endodontyczne, ekstrakcje złamanych zębów, długotrwałe interwencje chirurgiczne)
- Preparaty z niższym stężeniem adrenaliny (1:200 000) – takie jak Dentocaine (5 μg/ml), Orabloc (0,005 mg/ml), Septanest z adrenaliną 1:200 000 i Ubistesin – są odpowiednie do rutynowych zabiegów stomatologicznych niewymagających znacznego ograniczenia przepływu krwi, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, dla których wyższe dawki adrenaliny mogą stanowić ryzyko
18
Populacja docelowa
Wszystkie analizowane preparaty zawierające artykainę są wskazane do stosowania w tych samych grupach wiekowych:19 20 21 22 23
Grupami docelowymi są:
- Dorośli – bez ograniczeń wiekowych
- Osoby starsze – jak wyraźnie zaznaczono w charakterystyce produktu Orabloc
- Młodzież – bez dodatkowych ograniczeń
- Dzieci w wieku powyżej 4 lat lub o masie ciała powyżej 20 kg
24 25
Należy zaznaczyć, że preparaty z artykainą nie są wskazane do stosowania u dzieci poniżej 4 roku życia lub o masie ciała poniżej 20 kg. W tych przypadkach należy rozważyć zastosowanie innych środków znieczulenia miejscowego, odpowiednich dla młodszych grup wiekowych.26 27 28 29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania