Przedawkowanie
Alkohol dichlorobenzylowy

Przedawkowanie alkoholu dichlorobenzylowego

Alkohol 2,4-dichlorobenzylowy to substancja czynna o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, stosowana w produktach leczniczych do miejscowego leczenia stanów zapalnych gardła i jamy ustnej. Występuje w takich preparatach jak ASPIGOLA (w wariantach smakowych miętowym i miodowo-cytrynowym), Inovox Express smak miętowy oraz Septofar (w wersjach Mięta oraz Miód i Cytryna). ^{1 2 3 4 5}

Ryzyko przedawkowania

Ze względu na niewielką zawartość substancji czynnych w poszczególnych preparatach (zazwyczaj 1,2 mg alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego na pastylkę), ryzyko przedawkowania jest oceniane jako niskie. ^{6 7 8 9 10}

Niemniej jednak, przedawkowanie może wystąpić w określonych sytuacjach, takich jak:

• Zastosowanie znacznie większej dawki niż zalecana ^{11 12}
• Obecność zmian na błonach śluzowych, które mogą zwiększać wchłanianie substancji ^{13 14}
• Długotrwałe stosowanie preparatu (dłużej niż 5 dni), co może powodować zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej gardła ¹⁵

Objawy przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających alkohol 2,4-dichlorobenzylowy, objawy kliniczne mogą różnić się w zależności od składu preparatu. W preparatach wieloskładnikowych, gdzie alkohol dichlorobenzylowy występuje w połączeniu z lidokainą (np. ASPIGOLA, Inovox Express), kliniczna manifestacja przedawkowania może być zdominowana przez objawy związane z toksycznością lidokainy. ^{16 17}

W przypadku preparatów zawierających wyłącznie alkohol dichlorobenzylowy w połączeniu z amylometakrezolem (np. Septofar), przedawkowanie zazwyczaj powoduje głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. ^{18 19}

W przypadku wchłaniania ogólnoustrojowego, zwłaszcza przy obecności lidokainy w preparacie, może dojść do następujących objawów: początkowo przemijające pobudzenie OUN, a następnie zahamowanie czynności OUN oraz zahamowanie czynności układu sercowo-naczyniowego. ²⁰

Szczególne grupy ryzyka

Dzieci i młodzież stanowią grupę szczególnego ryzyka. Stosowanie preparatów zawierających alkohol dichlorobenzylowy w dużych dawkach i długotrwale u dzieci poniżej 6 lat może powodować drgawki. ²¹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania alkoholu dichlorobenzylowego jest przede wszystkim objawowe i wspomagające. ^{22 23 24 25}

W przypadku ciężkiego przedawkowania, zwłaszcza przy współistnieniu lidokainy, należy rozważyć:

• Nadzór medyczny ^{26 27}
• W przypadku methemoglobinemii – natychmiastowe wstrzyknięcie dożylne błękitu metylenowego w dawce 1-4 mg/kg masy ciała ^{28 29}
• W przypadku potencjalnie ciężkiego zatrucia, wywołanie wymiotów i/lub płukanie żołądka w ciągu jednej godziny od spożycia ³⁰

Tabela objawów przedawkowania

Wnioski kliniczne

Przedawkowanie alkoholu 2,4-dichlorobenzylowego jest zjawiskiem rzadkim ze względu na niską zawartość tej substancji w pastylkach do ssania. Ryzyko nasilonych objawów toksycznych wzrasta przy jednoczesnym występowaniu lidokainy w preparacie, uszkodzeniach błon śluzowych oraz w populacji pediatrycznej. ^{31 32 33}

Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość pojawienia się methemoglobinemii jako potencjalnie groźnego powikłania przedawkowania, wymagającego szybkiej interwencji farmakologicznej w postaci dożylnego podania błękitu metylenowego. ^{34 35}