Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania diklofenaku sodowego, substancji czynnej produktu leczniczego Voltaren SR 75, opiera się na wynikach kompleksowych badań farmakologicznych i toksykologicznych. Badania te nie wykazały szczególnych zagrożeń dla człowieka, co zostało potwierdzone w standardowych protokołach badawczych.¹

Ocena toksyczności ogólnej

Przeprowadzono szereg konwencjonalnych badań przedklinicznych, które obejmowały ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. Żadne z tych badań nie wskazało na istnienie specyficznego zagrożenia dla człowieka związanego ze stosowaniem diklofenaku.²

Wpływ na reprodukcję i rozwój

W standardowych badaniach przedklinicznych na zwierzętach nie stwierdzono działania teratogennego diklofenaku u myszy, szczurów ani królików.³ Ocena wpływu substancji na rozród szczurów nie wykazała negatywnego działania diklofenaku na sam proces reprodukcji.⁴

Zaobserwowano jedynie minimalny wpływ na płód w przypadku podawania dawek toksycznych dla matki, natomiast nie stwierdzono zaburzeń w rozwoju przed-, około- i poporodowym potomstwa.⁵

Specyficzne efekty farmakologiczne związane z hamowaniem syntezy prostaglandyn

Badania przedkliniczne wykazały, że podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, w tym diklofenaku, powoduje szereg efektów związanych z mechanizmem działania tej grupy leków – hamowaniem syntezy prostaglandyn. Obserwowano następujące efekty farmakologiczne:⁶

• Zahamowanie owulacji u królików
• Zaburzenie implantacji i tworzenia się łożyska u szczurów
• Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u szczurów w ciąży

Toksyczność w dawkach toksycznych dla matki

W przypadku podawania diklofenaku w dawkach toksycznych dla organizmu matki zaobserwowano następujące efekty u szczurów:⁷

• Dystocja (utrudniony poród)
• Wydłużenie ciąży
• Zmniejszona przeżywalność płodów
• Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu

Farmakologiczne konsekwencje hamowania syntezy prostaglandyn

Należy podkreślić, że zaobserwowane w badaniach przedklinicznych efekty, takie jak niewielki wpływ diklofenaku na parametry reprodukcji i porodu oraz zwężenie przewodu tętniczego w macicy, stanowią farmakologiczne konsekwencje charakterystyczne dla całej klasy inhibitorów syntezy prostaglandyn, a nie specyficzne działanie niepożądane samego diklofenaku.⁸ Obserwacje te są istotne z klinicznego punktu widzenia i znajdują odzwierciedlenie w przeciwwskazaniach i ostrzeżeniach dotyczących stosowania diklofenaku u kobiet w ciąży.