Przeciwwskazania stosowania leku Voltaren SR 75

Przeciwwskazania do stosowania diklofenaku sodowego w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Voltaren SR 75) obejmują szereg stanów klinicznych, w których podanie leku może prowadzić do pogorszenia stanu pacjenta lub wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Znajomość tych przeciwwskazań jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na diklofenak lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą manifestować się różnorodnymi objawami, od łagodnych reakcji skórnych po poważne reakcje anafilaktyczne zagrażające życiu.²

Choroby przewodu pokarmowego

Nie należy stosować Voltarenu SR 75 u osób z:czynną lub podawaną w wywiadzie chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy, krwawieniem lub perforacją. Przeciwwskazaniem jest również występujące w przeszłości krwawienie z przewodu pokarmowego lub perforacja, związane z wcześniejszym leczeniem niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ).³

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z czynną lub podawaną w wywiadzie nawracającą chorobą wrzodową i (lub) krwotokiem, definiowaną jako wystąpienie dwóch lub więcej odrębnych, potwierdzonych przypadków owrzodzenia lub krwawienia. U tych pacjentów stosowanie leku jest przeciwwskazane ze względu na znacząco podwyższone ryzyko poważnych powikłań żołądkowo-jelitowych.⁴

Niewydolność narządowa

Voltaren SR 75 jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁵

• Niewydolnością wątroby – diklofenak podlega metabolizmowi wątrobowemu, a jego stosowanie może nasilić istniejącą dysfunkcję tego narządu
• Niewydolnością nerek – ze względu na potencjalne nefrotoksyczne działanie leku i możliwość kumulacji metabolitów

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Leku nie należy stosować u pacjentów ze:⁶

• Stwierdzoną zastoinową niewydolnością serca (klasa II–IV wg NYHA)
• Chorobą niedokrwienną serca
• Chorobą naczyń obwodowych
• Chorobą naczyń mózgowych

Powyższe przeciwwskazania wynikają z potencjalnego ryzyka zwiększenia częstości występowania poważnych incydentów zakrzepowych, zawałów mięśnia sercowego i udarów przy stosowaniu NLPZ, zwłaszcza w wysokich dawkach i przez dłuższy czas.

Ciąża

Stosowanie Voltarenu SR 75 jest przeciwwskazane w ostatnim trymestrze ciąży. W tym okresie diklofenak może powodować przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu oraz wywoływać inne niekorzystne efekty, takie jak hamowanie czynności skurczowej macicy.⁷

Nadwrażliwość krzyżowa na NLPZ

Podobnie jak w przypadku innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, Voltaren SR 75 nie powinien być stosowany u osób, u których podanie kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ może wywoływać:⁸

• Astmę – napady astmy indukowane przez NLPZ mogą mieć ciężki przebieg i zagrażać życiu
• Obrzęk naczynioruchowy – potencjalnie zagrażający życiu obrzęk tkanek miękkich, w tym dróg oddechowych
• Pokrzywkę – reakcja skórna mogąca wskazywać na nadwrażliwość
• Ostre zapalenie błony śluzowej nosa – objaw nadwrażliwości na NLPZ

Tego typu reakcje są wyrazem nadwrażliwości krzyżowej na NLPZ i mogą występować u około 5-10% pacjentów z astmą, stanowiąc szczególnie ważne przeciwwskazanie ze względu na potencjalnie poważne konsekwencje zdrowotne.⁹

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie Voltaren SR 75

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, lekarz powinien rozważyć odradzenie stosowania Voltarenu SR 75 w sytuacjach znacznie podwyższonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak:

Podwyższone ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych

Należy rozważyć odstąpienie od stosowania leku u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych, takimi jak:¹⁰

• Nadciśnienie tętnicze (zwłaszcza niekontrolowane)
• Hiperlipidemia
• Cukrzyca
• Palenie tytoniu
• Wczesne stadia niewydolności serca (klasa I wg NYHA)
• Pozawałowa przebudowa mięśnia sercowego

Zwiększone ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych

Diklofenak należy stosować ostrożnie lub odradzić jego stosowanie u pacjentów z:¹¹

• Chorobą refluksową przełyku
• Przewlekłym zapaleniem błony śluzowej żołądka
• Zakażeniem Helicobacter pylori
• Chorobą Leśniowskiego-Crohna
• Wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
• Osoby starsze (>65 lat)
• Długotrwałe stosowanie NLPZ w wywiadzie
• Równoczesne stosowanie leków zwiększających ryzyko krwawień (np. antykoagulantów, kortykosteroidów, selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny)

Sytuacje szczególnej ostrożności

Diklofenak sodowy (Voltaren SR 75) nie powinien być zalecany również w następujących przypadkach:¹²

• Wczesne stadia niewydolności wątroby lub nerek
• Odwodnienie
• Zaburzenia krzepnięcia krwi
• Pierwszy i drugi trymestr ciąży (chyba że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko)
• Okres karmienia piersią
• Pacjenci przyjmujący inne NLPZ (zwiększone ryzyko działań niepożądanych)
• Pacjenci w podeszłym wieku z obniżoną masą ciała i pogorszoną funkcją narządów

Każda decyzja o odradzeniu stosowania Voltarenu SR 75 powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem bilansu korzyści i ryzyka, dostępności alternatywnych metod leczenia oraz preferencji pacjenta, zawsze jednak z priorytetowym uwzględnieniem bezpieczeństwa terapii.¹³